394
دوشنبه، ۱۸ دی ۱۳۹۶
13
پژوهشگران جوان در نشستی از پیش‌شرط‌های «جامعه‌شناسی تشیع» سخن گفتند

امامت شیعه «قدیس» یا «ایدئولوگ»

نشستی با عنوان «گفت‌وگویی در بـاب امـکان‌هـــا و پیش‌ شرط‌های جامعه‌شناسی تشیع» هفته پیش به همت بسیج دانشجویی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در این دانشکده برگزار شد. در این نشست پژوهشگران جوانی مانند آقایان سید حسین شهرستانی، محسن حسام‌مظاهری، دکتر محمدرضا قائمی‌نیک و دکتر جبار رحمانی، اساتید و پژوهشگران جوان علوم اجتماعی به ارائه سخن و گفت‌وگو پرداختند. در این گزارش خلاصه‌ای از سخنان حسام‌مظاهری و شهرستانی را مرور می‌کنیم.

انقلاب و توسعه، هم‌عرض هستند

صبح نو

انقلاب و توسعه، هم‌عرض هستند

در ایران فضای تفکر و اندیشه تنگ و بی‌رونق شده است و کمتر از این معنی خبر داریم و حرفه‌ای عادی هرروزی را حقایق بی‌چون‌وچرا می‌دانیم.
 گویی همه خوب‌ها و بدها و بایدها و نبایدها و درست‌ها و نادرست‌ها معلوم است و هیچ نیازی به فکر کردن درباره آن‌ها نیست.
به ارتباط میان چیزها و کارها و سخن‌ها هم کاری نداریم. زاهد و عابد می‌توانند بگویند توسعه نمی‌خواهیم زیرا توسعه، غربی است و بد است ولی اگر کسی بگوید علم جدید خوب است اما توسعه، غربی سازی است، ظاهراً نمی‌داند که این علم، علم تکنولوژیک و ناظر به توسعه است و با توسعه ملازمت دارد.
جامعه مصرفی چگونه می‌تواند از توسعه رو بگرداند؟ اگر می‌توانستیم مثل نیاکان قرون سابق زندگی کنیم، عطای توسعه را به لقایش می‌بخشیدیم ولی مدام در فضای مجازی بودن و به مصرف اشتغال داشتن و در حین مشغولیت با آخرین فرآورده‌های تکنولوژی با توسعه مخالفت کردن، شوخی خوبی نیست.
گرچه سیاست امر مهمی است اما سیاست از عهده همه کارها و حل همه مسائل برنمی‌آید. تفکر نه‌فقط بر سیاست بلکه بر علم هم تقدم دارد و در حقیقت تفکر است که علم و سیاست را بنیاد می‌کند و راه می‌برد.
تفکر در حکم روح در تن علم و سیاست و اقتصاد است و به این‌ها جان می‌بخشد. مگر نه اینکه قرآن روحی تازه در تاریخ دمید و مبدأ تاریخ دیگری شد؟
اکنون در دیار ما چنانچه باید به تفکر اعتنا نمی‌شود و ظاهراً در این اواخر از تفکر فاصله گرفته‌ایم که دچار تفرقه شده‌ایم. باید ببینیم چه پیش آمده است و چه می‌توانیم و باید بکنیم.
پیداست که یک حکومت انقلابی نمی‌تواند تمام همّ خود را صرف توسعه کند ولی وقتی اعراض از توسعه یا بی‌اعتنایی به آن منشأ مفاسد و گرفتاری‌ها می‌شود باید به نحوی انقلاب و توسعه را با هم جمع کرد.
به‌خصوص که مقابله با فساد اداری و مالی و اخلاقی و روحی نه‌فقط با انقلاب منافات ندارد بلکه باید از لوازم آن باشد. در مورد انقلاب و توسعه، مشکل، مشکلِ اولویت است. باید این هر دو را در عرض هم قرار داد. به نظر می‌رسد ما هنوز تکلیف و نسبت خود را با این امر مهم روشن نکرده‌ایم و حداقل اولویت مسائل در نظرمان روشن نیست.
بی‌اعتنایی به توسعه و برنامه آن منجر به بروز مشکلات بسیار برای مردم و کشور می‌شود. البته تدوین برنامه توسعه هم کار آسانی نیست و ما هنوز توانایی خود را در این راه نیازموده‌ایم.
ما مسائل اجتماعی و فرهنگی را هم بد مطرح می‌کنیم. در مورد زنان، گروهی صرفاً به حجاب توجه دارند و گروه دیگر می‌گویند زنان باید وزیر شوند.
البته وزیر شوند اما صرف وزیر شدن کافی نیست چنانکه حجاب هم به فرض اینکه محقق شود، کفایت نمی‌کند. طبیعی است اگر این اولویت‌ها مشخص نشود، نمی‌توان با مسائل مواجهه‌ای اندیشمندانه داشت.
اگر آن مقدار که بعضی دست‌اندرکاران به مسائلی چون حجاب یا فلان طرح عادی سازمان ملل و یونسکو حساسیت نشان می‌دهند، به فساد بزرگ موجود و منتشر در همه‌جا حساس می‌شدند، وضع حجاب و آموزش‌وپرورش هم تا حدودی بهبود می‌یافت.

برگرفته از سخنان دکتر رضا داوری اردکانی، رییس فرهنگستان علوم
 در دیدار با اعضای انجمن اندیشه و قلم. aagh.ir

captcha
شماره‌های پیشین