393
یکشنبه، ۱۷ دی ۱۳۹۶
14

خبر

تحلیل دکتریوسف اباذری از شعارهای سلطنت‌طلبانه در آشوب‌های اخیر

کـودک شـده‌ایـم

یکی از شعارهایی که بعضاً در ناآرامی‌های اخیر در ایران به گوش می‌رسید، شعارهایی با مضمون گرایش به دوران شاهنشاهی و به‌ویژه سلطنت پهلوی بود؛ شعارهایی مانند «رضاشاه روحت شاد» و «کشور که شاه نداره، حساب کتاب نداره». به روایت شاهدان عینی و آن‌چه در ویدئوهای منتشر شده از تجمعات به چشم می‌خورد، جمع قابل توجهی از شرکت‌کنندگان در تجمعات را جوانان دهه 70 و دهه هشتادی تشکیل می‌دهند. نوجوان متولد سال 80، امروز 16 ساله است و در سال 88 و در کشاکش شورش‌های آن سال فقط 8 سال داشته است! لذا تجمع و آتش زدن سطل آشغال و درگیری با پلیس برای او تازگی دارد. از طرفی این تجمعات برخلاف سال 88 در شهرستان‌ها پررنگ‌تر بود و این‌گونه وقایع به نسبت مردم تهران برای آنها نیز تازگی دارد. فارغ از احتمالاتی که درباره خط‌دهی و نفوذ عناصر مزدور سلطنت‌طلب در تجمعات معترضان وجود دارد، اینکه شعارهایی با این مضمون فرصت طرح شدن پیدا می‌کنند، می‌تواند نشان‌دهنده بستر اجتماعی پذیرای چنین شعارهایی باشد. جامعه ایران پس از حدود 40 سال از انقلاب اسلامی و پشت سر گذاشتن نظام شاهنشاهی چه تحولاتی را تجربه کرده که حالا طرح چنین شعارهایی برای عده‌ای عجیب نمی‌نماید؟ دکتر یوسف اباذری استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران اخیراً در حاشیه یکی از کلاس‌هایش به این پرسش پاسخ داده و صوت آن در رسانه‌ها منتشر شده است. اباذری را به‌طور عام به رویکردهای نئومارکسیستی می‌شناسند. او منتقد سیاست‌های نئولیبرالیستی است و در گفته‌ها و نوشته‌هایش به تولید و بازتولید ساخت‌های اجتماعی نظر دارد. اباذری در تحلیل شعارهای پهلوی‌خواهانه این روزها، به فرایندی اشاره می‌کند که موجب روزمرگی و عدم خودآگاهی تاریخی و عدم انباشت تجربه‌ها شده است و بعد از انقلاب ما را در وضعیت «کودک نابالغ» نگه داشته است. وضعیتی که طبیعتاً منجر به بازتولید ساختارهای شاهنشاهی و در نتیجه بروز گرایش‌های سلطنت‌خواهانه می‌شود. او با این تحلیل از نگاه‌های مارکسیسم کلاسیک فراروی کرده و به سیاق مکتب فرانکفورتی‌ها امور فرهنگی را مبنای تحلیل قرار داده است.

شماره‌های پیشین