386
چهارشنبه، ۰۶ دی ۱۳۹۶
3
لاریجانی: باید مشخص شود این تأمین درآمد کجا هزینه شده است

47.000.000.000.000 تومان درآمد دولت از گران‌فروشی ارز

اگرچه افزایش نرخ ارز در ماه‌های گذشته، از سوی دولت به تسویه حساب‌های پایانی سال میلادی و سفرهای خارجی نسبت داده می‌شود؛ اما پشت پرده نیاز دولت به منابع مالی و جبران كسری بودجه‌ای است كه هر ماه یكی از پرداختی‌های مهمش، یارانه نقدی و حقوق كارمندان دولتی است. این شیوه آن‌قدر نخ نماشده است كه تقریباً تمامی دولت‌ها از آن بهره گرفته‌اند و البته همیشه آن را تكذیب کرده‌اند.

تأثیر جدال‌های سیاسی و منطقه‌ای در قطعنامه‌های حقوق بشری

صبح نو

تأثیر جدال‌های سیاسی و منطقه‌ای در قطعنامه‌های حقوق بشری

میانمار در زمره کشورهایی محسوب می‌شود که نشانه‌هایی از نژادپرستی وخشونت، به عنوان وجه مسلط زندگی سیاسی و اجتماعی آن تبدیل شده است. دو مؤلفه خشونت و نژادپرستی، چالش‌های جدی‌ای برای زندگی مسلمانان به وجود آورده، به گونه‌ای که امکان روابط عادی و زندگی اجتماعی معمولی را از آنان سلب کرده است. خشونت‌های سازمان‌یافته با نشانه‌هایی از فرهنگ بودایی و جدال‌های پیشین اجتماعی در این کشور پیوند یافته است.
هر بازیگری تلاش دارد تا موقعیت خود را از طریق سازوکارهای فراقانونی ارتقاء دهد. به همین دلیل است که میانمار در سال 2017 نمادی از خشونت سیاسی و فرقه‌ای را دربر داشته است. دولت میانمار برای کنترل روندهای خشونت، عموماً سکوت کرده و این امر زمینه جدال فراگیر گروه‌هایی را که دارای الگوی کنش انتقامی و ایدئولوژیک هستند در میانمار افزایش داده است. در چنین شرایطی، مسلمانان به عنوان شهروندان درجه دوم، از ابتدایی‌ترین حقوق زندگی اجتماعی محروم شده‌اند. دولت میانمار نه تنها هیچ‌گونه کمکی برای تأمین امنیت اجتماعی و زندگی عادی مسلمانان به انجام نرسانده، بلکه به بودایی‌ها، آزادی عمل بیشتری برای اعمال خشونت سازمان‌یافته داده است. چنین فرآیندی را می‌توان در زمره عواملی دانست که نه تنها کشورهای جهان اسلام، بلکه سایر کشورها را نیز وادار به واکنش کرده است.  قطعنامه‌های مختلفی از سوی کشورهای کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب برای محکوم کردن اقدامات خشونت‌آمیز فرقه‌گرایان در میانمار صادر شد، اما این بیانیه‌ها هیچ‌گونه تأثیری در میزان و کنترل خشونت به جا نگذاشته است. اقدام عربستان بیش از آنکه ماهیت اثرگذار برای کنترل خشونت داشته باشد را باید تابعی از سازوکارهایی دانست که ابتکار عمل را از ایران برای حمایت از حقوق اجتماعی مسلمانان سلب کند. به عبارت دیگر، می‌توان نشانه‌هایی از رقابت سیاسی بین کشورهای منطقه‌ای مانند ایران و عربستان را در ارتباط با تنظیم بیانیه‌های سازمان مللی مشاهده کرد.  عربستان در کمیته سوم حقوق بشر ملل متحد، در ارتباط با بیانیه‌ای که از سوی کانادا و کشورهای غربی تنظیم شده بود، رأی ممتنع داد. چنین رویکردی نشان می‌دهد که موضوع رقابت‌های سیاسی در محیط منطقه‌ای، آثار خود را در سازوکارهای مقابله با الگوهای خشونت‌آمیز علیه مسلمانان به جا گذاشته است. عربستان تلاش می‌کند تا به عنوان نمادی از بازیگر اثرگذار در جهان اسلام، ایفای نقش کند؛ درحالی‌که به اولین و بنیادی‌ترین حقوق سیاسی و اجتماعی کشورهایی مانند ایران توجه ندارد.  چنین الگویی را باید تابعی از رقابت‌هایی دانست که عربستان در ائتلاف با جهان غرب علیه مسلمانان اعمال می‌کند. مقابله با ایران و نقش سیاسی ایران، بخشی از سازوکارهای کنش دیپلماتیک و بین‌المللی عربستان محسوب می‌شود. طبیعی است که در چنین شرایطی، ایران نیز نسبت به بیانیه‌ها و سازوکارهای تلاش عربستان در نهادهای بین‌المللی، توجه چندانی نداشته باشد.  ایران تمایلی به نقش‌یابی سیاسی و امنیتی عربستان در نهادهای بین‌المللی نداشته و به همین دلیل است که از سیاست کنش متقابل در برابر عربستان استفاده می‌کند. به‌کارگیری چنین الگویی را باید انعکاس رقابت سیاسی بازیگرانی دانست که رقابت‌های منطقه‌ای را برجسته کرده و در نتیجه چنین فرآیندی، توجهی به تهدیدات فراگیر بین‌المللی علیه جهان اسلام نشان نمی‌دهد. جهان اسلام را باید مجموعه‌ای از کشورهای پراکنده‌ای دانست که در مقابله با تهدیدات فراروی خود، انسجام تئوریک، دیپلماتیک و راهبردی را از دست داده است. تنظیم اعلامیه جدیدی در کمیته سوم حقوق بشر در ارتباط با میانمار و الگوی کنش ایران، نشان می‌دهد که رقابت‌های منطقه‌ای فراتر از ضرورت‌های راهبردی گروه‌های اجتماعی جهان اسلام در کشورهای مختلف اهمیت پیدا کرده است. ایران در فضای تهدیداتی قرار گرفته که ناچار است از سازوکارهای مبتنی بر چندجانبه‌گرایی مؤثر و سازنده استفاده کند. تهدیدات فراروی ایران نه تنها از سوی کشورهای جهان غرب، بلکه از سوی کشورهای رقیب منطقه‌ای ادامه دارد. در این شرایط، لازم است تا راهبرد کنش بین‌المللی ایران در حمایت از جهان اسلام به ویژه مسلمانان میانمار، بر‌اساس رویکرد بنیادین ایران پیگیری شود. رقابت‌های منطقه‌ای نمی‌تواند اقدام متقابل در روابط ایران و عربستان را به گونه‌ای برجسته سازد که موضوع ایران در کمیته سوم حقوق بشر با الگوی انفعالی عربستان روبه‌رو شود یا اینکه ایران از سازوکارهایی استفاده و نقش عربستان را تعدیل کند. ضرورت‌های دیپلماسی فعال از سوی ایران ایجاب می‌کرد که الگوهایی مورد استفاده قرار گیرد که ابتکار عمل در حوزه دیپلماتیک ایران تداوم یابد. بهره‌گیری از سازوکارهای دیپلماسی انفعالی و یا کنش متقابل در برابر رفتار غیرمسوولانه عربستان، در شرایطی که موضوع امنیت شهروندان گروه‌های اقلیت در کشورهای مختلف به ویژه مسلمانان میانمار مطرح است، بر ادراک جامعه بین‌الملل نسبت به الگوی رفتاری ایران تأثیر به جا خواهد گذاشت. لازم است ایران موضوع حقوق شهروندی کشورها را در فضایی پیگیری کند که مبتنی بر سیاست رسمی دولت در قالب جهان عاری از افراط‌گرایی و خشونت باشد؛ آنچه در میانمار اتفاق می‌افتد، نشانه‌هایی از افراط‌گرایی و خشونت را بازتولید می‌کند. اتحاد علیه خشونت می‌تواند در سطوح بازیگرانی انجام گیرد که حتی با یکدیگر آموزه‌های امنیتی و الگوهای راهبردی متفاوتی در سطح منطقه‌ای خواهند داشت.

  یادداشت
  دکتر ابراهیم متقی
استاد دانشگاه تهران

captcha
شماره‌های پیشین