369
یکشنبه، ۱۲ آذر ۱۳۹۶
7
«صبح نو» دلیل آمار پایین خسارات در زلزله استان کرمان را بررسی می‏کند

با ایمن‌سازی جلویش را گرفتیم

یکی دو روز پیش، زلزله‌ای به بزرگی 6.1 ریشتر در حوالی هجدک کرمان اتفاق افتاد. برخلاف زلزله‏ های پیشین، تلفات جانی وجود نداشت و مجروحان هم درمجموع در حدود 55 نفر گزارش ‌شدند. هنوز پس‎لرزه‏ ها و تکان‏ های کرمان ادامه دارند، اما این زلزله با زلزله ‏های دیگر تفاوتی داشت، از زلزله اخیر نسبت به زلزله‏های دیگری که در استان اتفاق افتاده بود، تلفات و خسارات کمتری گزارش‌شده است. دلیل این اتفاق چیست و چه چیزی باعث شده که خسارات کمتری گزارش شود؟

جهاد و سه مساله اعزام

صبح نو

«صبح نو» دلیل آمار پایین خسارات در زلزله استان کرمان را بررسی می‏کند

با ایمن‌سازی جلویش را گرفتیم

یکی دو روز پیش، زلزله‌ای به بزرگی 6.1 ریشتر در حوالی هجدک کرمان اتفاق افتاد. برخلاف زلزله‏ های پیشین، تلفات جانی وجود نداشت و مجروحان هم درمجموع در حدود 55 نفر گزارش ‌شدند. هنوز پس‎لرزه‏ ها و تکان‏ های کرمان ادامه دارند، اما این زلزله با زلزله ‏های دیگر تفاوتی داشت، از زلزله اخیر نسبت به زلزله‏های دیگری که در استان اتفاق افتاده بود، تلفات و خسارات کمتری گزارش‌شده است. دلیل این اتفاق چیست و چه چیزی باعث شده که خسارات کمتری گزارش شود؟

هرسال در استان کرمان کنفرانس ملی زلزله و سازه تشکیل می‎شود، کنفرانس‎هایی که در آن درباره پیشرفت‏های جهانی مقاوم‏سازی و روش‎های طراحی لرزه‏ای بر عملکرد سازه‏ها و عیب‏یابی لرزه‏ای سازه‏ای مقاله‏ها و طرح‌هایی ارائه می‏شوند.

این زمین لرزان کرمان
 به نظر بسیاری از کارشناسان، کرمان از استان‏های زلزله‏خیز کشور است. بعد از گفتن پر تلفات‏ترین زلزله‎ها، اغلب نام کرمان شنیده می‏شود. شاید این هم به این دلیل باشد که کرمان روی هجده گسل فعال قرار دارد. اولین زلزله شدید در کرمان در سال 1302 اتفاق افتاد، مناطقی تخریب و 200 نفر هم کشته شدند. بیست سال بعد، در سال 1322 و 1327 هم زلزله‏های شدیدی به وقوع پیوست، اما زلزله 1356 از تمام زلزله‏هایی که تا به آن زمان اتفاق افتاده بود، آسیب بیشتری رساند. 665 نفر کشته و 260 نفر مجروح و ویرانی روستاهایی را هم داشت. زلزله 6.8 ریشتری در 1360 اما رکوردشکنی کرد و حدود 1071 نفر کشته و 4000 نفر مجروح به جا گذاشت. در 6 مردادماه 1360 در سیرچ کرمان، زلزله 7.1 ریشتری دوباره کرمان را لرزاند و باعث کشته شدن 1300 نفر و مجروح شدن 915 نفر شد. درمجموع 25 هزار نفر در نواحی در روستاها و شهرستان‏های کرمان بی‌خانمان شدند. سال 1368 و 1376 و 1377 هم زلزله‏هایی در کرمان به وقوع پیوستند که شمار کشته‏ها کمتر از 50 نفر و آسیب‏ها کمتر از زلزله‎های دیگر گزارش شدند. 5 دی‏ماه 1382 اما مشهورترین زلزله استان کرمان، زلزله بم به وقوع پیوست. زلزله‌ای که در آن 33 هزار و 489 نفر کشته  و 17 هزار و 500 نفر هم زخمی شدند. آمارها نشان می‏دهند که بعد از زلزله بم، 5204 کودک بی‌سرپرست یعنی 2331 نفر فاقد پدر و مادر و 2871 نفر فاقد پدر یا مادر بر جای ماندند. در سال 1383 هم زلزله‌ای به بزرگی 6.4 ریشتر، در شهرستان زرند به وقوع پیوست که درمجموع 657 نفر کشته شدند. براثر زلزله‏هایی که در 1389 به وقوع پیوست، تنها کمتر از 10‌کشته شدند.

ایمن کردیم
«راه‏های ارتباطی که به دلیل زمین‌لرزه بسته‌شده بود، بلافاصله باز شدند و این کار دررسیدن نیروهای امدادی به منطقه بسیار مؤثر بود. در همین راستا اقلام امدادی سریع به منطقه ارسال و سوخت‎رسانی هم انجام شد.» این‏ها سخنان دکتر بهنام سعیدی سخنگوی مدیریت بحران کشور است. او درباره آمار پایین تلفات در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو تعریف می‏کند: «اولین دلیل این بود که وقوع زلزله در اول صبح بود و مردم تقریباً بیدار بودند و پیش‏لرزه‎هایی که احساس کرده بودند باعث شد که مردم سریع به بیرون از خانه‏ها بیایند. در این منطقه‏ای که زلزله اتفاق افتاد، سابقه وقوع دو زلزله داشت. یکی از آن‏ها آذرماه 1361  لرزه‌ای به بزرگی 6.2 ریشتر در کانونی زلزله‌ای که امسال هم اتفاق افتاده و یکی دیگر هم در سال 1383 زلزله زرند کرمان با بزرگی، 6.4  ریشتر نزدیک به کانون زلزله اتفاق افتاده بود. به دلیل سابقه‏ای که وجود داشت و ساخت ‏و ساز‏ها در این مناطق نوسازی و مقاوم‏سازی انجام شد. ساختمان‏ها محکم بودند و خسارات کم گزارش‌شده است.» البته سخنگوی مدیریت بحران کشور معتقد است که یکی دیگر از دلایل، حضور به ‌موقع امدادگران بوده است. سعیدی با اشاره به سابقه زلزله‏خیزی کرمان توضیح می‏دهد: «فرمانداران طی دو مرحله آموزش کامل را دیده‏اند، اعضای شورای مدیریت بحران شهرستان‏ها هم این آموزش‌ها را در طول سال دریافت کرده‏اند و دستگاه‌های مربوطه هم در حوزه کاری خودشان مرتب مانور برگزار می‏کنند. این‏ها می‏توانند باعث کاهش تلفات باشد.» سخنگوی مدیریت بحران کشور با اشاره به کنفرانس‎های ایمن‌سازی که در استان کرمان برگزار می‎شود نیز توضیح می‏دهد: «عوامل مؤثری بر میزان تلفات و میزان خسارات تأثیر دارند. زمان وقوع حادثه، شدت وقوع حادثه، زیرساخت‏ها و مقاوم‏سازی، آگاهی مردم، آمادگی مسوولان، اقدام به‌موقع و اقدامات پیشگیرانه از عواملی‌اند که بر میزان تلفات تأثیر دارند. در تعریف علم مدیریت بحران، می‎گوییم که یک علمی است، کاربردی که از تجارب گذشته استفاده می‌کنند، علم، فناوری و ابزار را به کار می‏گیرد و به دنبال دو هدف است؛ هدف اول این است که پیش‎بینی و پیگیری کند و دوم اینکه اگر به‌طور طبیعی حادثه‏ای اتفاق افتاد، آثار و سوء مخرب را به حداقل ممکن برساند، لذا شاید زلزله قابل پیش‏بینی نباشد، اما با انجام این اقدامات مانند آموزش‎ها و مانورهای مداوم، می‎تواند بر کاهش تلفات تأثیرگذار باشد.» او درباره ایمن‌سازی ساخت‏وسازها نیز تعریف می‏کند: «اگر قرار است ساخت‎وسازی انجام شود، باید به نکاتی توجه کرد. باید ساختمان جانمایی مناسبی داشته باشد، در نزدیک گسل ساختمانی ساخته نشود، مصالح باید استاندارد باشد، کارگر باید ماهر باشد. مهم‏ترین بحث اما بحث نظارت است. اگر همه این‏ها باشد ولی نظارت مناسب نباشد، ساخت‏وساز ایمن انجام نمی‎شود.» سعیدی تعریف می‌گوید که ساختن ساختمان‏هایی که بعد از زلزله زرند و در روستاهای دیگر ساخته شدند، از این فرمول استفاده شد: «ساختمان‏های استحکام لازم را داشتند که در برابر زلزله 6.1 ریشتری توانستند  مقاومت کنند. خیلی تأثیر داشت که زلزله‌ای با این شدت بیاید و حتی یک نفر هم زیر آوار نماند. باید بدانید که مصدومانی که اعلام شدند، کسانی نبودند که در زیر آوار باشند، این مصدومان غالباً کسانی بودند که زمین‌خورده یا ترسیده بودند. ما مصدوم زیر آوار نداشتیم. تعدادی از خانه‎های خشت‏وگلی در روستاها که از قبل هم وجود داشته، تخریب شدند.»

استعفای مدیر بحران
 بعد از وقوع زلزله هجدک کرمان، اخباری انتشار پیدا کردند که گزارش می‏داد، دبیرکل ستاد بحران کرمان غایب است و در حین زلزله و کمک‎رسانی حضور نداشته است و حتی آقای «اسماعیل نجار» رییس سازمان مدیریت بحران کشور درباره مرخصی و سکونت او به خبرگزاری‎ها گفت: «خانواده مدیرکل در خارج از کشور سکونت دارند و محل زندگی آن‎ها ایران نیست که همین امر باعث سفر مدیر بحران استان به خارج از کشور شده است. البته ارتباط ما با مدیران بحران به‌صورت نقطه‌چین است و این افراد توسط استانداری برگزیده می‌شوند، ضمن اینکه ما پیشنهاد دادیم که مسوول دیگری را برای این مجموعه انتخاب کنند.» سعیدی درباره حضور نداشتن آقای «محسن صالحی کرمانی» مدیرکل مدیریت بحران استان کرمان توضیح می‏دهد: «رییس شورای مدیریت بحران آقای استاندار است که ایشان در کوتاه‌ترین زمان ممکن با ریاست شخص ایشان، جلسه مدیریت بحران را برگزار کردند. تیم‏های امدادی بلافاصله اعزام شدند. معاون عمران ایشان به‌عنوان جانشین در ستاد بحران بلافاصله در منطقه حضور پیدا کردند. اعضای دستگاه‌های مربوطه در حوزه مدیریت بحران، تیم‏هایشان به همراه مدیرانشان اعزام شدند. درصورتی‌که مدیری در بحرانی نباشد سرپرست مشخص می‎شود. اگر سرپرست نباشد معاون حضور خواهد داشت. یک مدیر ممکن است که مرخصی باشد یا استعفا داده باشد. درباره ایشان، استعفا دادند اما سرپرست مشخص بوده و سرپرست کار خود را انجام داده‏اند. مهم‎ترین مساله این است که استاندار رییس شورای هماهنگی مدیریت بحران استاندار است. استاندار کرمان هم در کوتاه‌ترین زمان ممکن هنوز چند دقیقه از زلزله نگذشته، جلسه را تشکیل داد.» برای کشور زلزله‏خیزی مانند ایران که روزانه چند پس‏لرزه و زلزله ثبت می‏شود، باید مانند شهر کرمان، از تجربیات چندین و چندساله استفاده شود تا تلفات جانی و مالی به حداقل
میزان خود برسند.

captcha
شماره‌های پیشین