360
شنبه، ۲۷ آبان ۱۳۹۶
4
در سفرهای چهارگانه اردوغان،پوتین،العبادی و باجوا چه گذشت

شروط ایران برای مذاکره با عربستان

رفت و آمدهای اخیر تهران را باید از روزهای دیپلماتیک ایران نامگذاری کرد؛ از سفر مقام‌های سرشناس به پایتخت گرفته تا تماس‌های تلفنی که میان مقام‌های ایرانی و طرف‌های مقابل برقرار شده است. البته در این بین عربستان نیز کانون تحولات دیپلماتیک بوده، از تلاش برای بازسازی رابطه سیاسی با عراق و روسیه گرفته تا برگزاری نشست‌های مختلف با موضوع منطقه در این کشور.

صبح نو

در سفرهای چهارگانه اردوغان،پوتین،العبادی و باجوا چه گذشت

شروط ایران برای مذاکره با عربستان

رفت و آمدهای اخیر تهران را باید از روزهای دیپلماتیک ایران نامگذاری کرد؛ از سفر مقام‌های سرشناس به پایتخت گرفته تا تماس‌های تلفنی که میان مقام‌های ایرانی و طرف‌های مقابل برقرار شده است. البته در این بین عربستان نیز کانون تحولات دیپلماتیک بوده، از تلاش برای بازسازی رابطه سیاسی با عراق و روسیه گرفته تا برگزاری نشست‌های مختلف با موضوع منطقه در این کشور.

حالا ایران و عربستان در مرکز رفت و آمدهای سیاسی قرار گرفته‌اند و هر کدام از طرفین تلاش می‌کنند تا دست بالا را در برابر هم بگیرند و بدون عدول از خواسته‌ها و منافع شان در جهت پیشرفت و پیشبرد اهدافشان حرکت کنند. موضوعی که به نظر می‌رسد عربستان با ناکامی و شکست‌هایی که در موضوع لبنان و یمن متحمل شده چاره را در چیزی می‌بیند که یک طرف آن به ایران برمی‌گردد و آنها بر همین اساس تلاش می‌کنند تا روابطی حتی حداقلی در برخی موارد با جمهوری اسلامی ایران داشته باشند. آل‌سعود به نوعی در موضوع استعفای حریری از تیر آخر خود برای فشار به ایران استفاده کرد اما در آن مورد هم با بزرگترین ناکامی حداقل تاکنون روبه رو شده است.

دیدارهای دیپلماتیک در تهران با هدف میانجی‌گری
مشخصاً در تمامی دیدارهای اخیر که مهمانان خارجی در تهران با مقامات جمهوری اسلامی داشته‌اند که ضرورت همدلی و مذاکره میان کشورهای اسلامی به منظور رفع اختلاف و عدم سوء استفاده قدرت فرامنطقه‌ای یکی از محورهای عمده طرفین بوده است. پیشنهادی که با استقبال ایران همراه بود چراکه همواره توسعه روابط با کشورهای همسایه و منطقه‌ای در اولویت سیاست خارجی قرار داشته و ایران امنیت کشورهای منطقه را امنیت خود می‌داند اما در عین حال ایران بر اقدامات خودسرانه و تفرقه افکنانه عربستان در منطقه اشاره و خواستار توقف حمایت‌های آل سعود از تروریست‌ها و جنگ در یمن شده است.با نگاهی به سفر ولادیمیر پوتین رییس‌جمهور روسیه، ژنرال قمرجاوید باجوا فرمانده ارتش پاکستان و حیدرالعبادی نخست وزیر عراق به ایران می‌توان یک پیام ویژه را دریافت کرد؛ تلاش برای میانجی‌گری و کاهش تنش بین تهران و ریاض. موضوعی که به نظر می‌رسد با سفارش آل‌سعود انجام گرفته است.
ژنرال باجوا:
اختلافات میان برخی کشورهای اسلامی
در میز مذاکره حل و فصل شود
بر همین اساس ژنرال «قمر جاوید باجوا» فرمانده ارتش پاکستان در جریان سفر به تهران و در دیدار با رییس جمهور کشورمان با اشاره به گسترش تروریسم و افراطی‌های تکفیری در منطقه، اتحاد میان کشورهای اسلامی را ضروری خواند و گفت: باید اختلافات میان برخی کشورهای اسلامی در میز مذاکره حل و فصل شود و نباید به کشورهای غربی اجازه داد که به این اختلافات با هدف فروش تسلیحات خود، دامن بزنند.او در حالی خواهان حل اختلاف میان ایران و عربستان از طریق گفت‌وگو و مذاکره بود که رییس جمهور کشورمان در جواب به این پیشنهاد گفت: «هدف ایران در منطقه، تقویت برادری و ثبات و وحدت میان این کشورهاست اما سؤال بزرگ این است که هدف از حملات نظامی، تخریب و کشتار مردم یمن چیست؟»روحانی این را هم تأکید کرد که« هدف ما تقویت روابط میان کشورهای اسلامی است و تردیدی نیست که اختلافات میان کشورهای اسلامی با گفت وگو قابل حل و فصل است.»
همچنین روحانی بر حل و فصل مناقشات میان کشورهای منطقه، در چارچوب مذاکره و مقررات بین‌المللی تأکید کرد و ادامه اختلافات موجود را به ضرر مردم و کشورهای منطقه دانست.

مذاکره در جهت حل مشکلات جهان اسلام
«ژنرال قمرجاوید باجوا» همچنین در دیدار یا وزیر دفاع ایران بر ضرورت همدلی و مذاکره میان کشورها در جهت حل مشکلات جهان اسلام و توطئه‌ها و حوادث ناگوار منطقه تأکید کرد و گفت: «اتحاد کشورهای منطقه و مسلمان در شرایط حساس کنونی، از ضروریات ایجاد ثبات و امنیت پایدار بوده و امیدواریم بتوانیم امت واحده اسلامی را شکل دهیم.»

امیر حاتمی:
برخی کشورهای منطقه اقدامات بی‌ثبات‌کننده خود را
رها نساخته‌اند
امیر حاتمی وزیر دفاع ایران نیز در جواب این پیشنهاد ژنرال باجوا گفت: متأسفانه برخی کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای، اقدامات بی‌ثبات‌کننده خود را رها نساخته و در دام توطئه‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی گرفتار شده‌اند و پس از حمله به افغانستان و عراق، ایجاد داعش در عراق و سوریه و جنگ یمن، اکنون در پی تجزیه کشورهای منطقه و آشوب هستند که این وضعیت زیبنده منطقه و جهان اسلام نیست.

حیدرالعبادی:
باید در راستای رفع اختلافات میان کشورهای منطقه
گام برداریم
همچنین حیدرالعبادی نخست وزیر عراق که از عربستان راهی تهران شده بود چهارم آبان‌ماه در دیدار با حسن روحانی رییس جمهور؛  اشاره به لزوم تقویت مناسبات میان کشورهای منطقه برای رفع اختلافات و جلوگیری از توسعه تروریسم، گفت: اختلافات و درگیری‌ها در منطقه شرایط را برای دخالت دیگران در امور کشورهای منطقه فراهم می‌کند و باید در راستای رفع اختلافات و توسعه همکاری‌ها میان کشورهای منطقه گام برداریم.رییس جمهور نیز آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای توسعه مناسبات و همکاری‌ها با همه کشورهای منطقه مورد تأکید قرار داد و گفت: گسترش مناسبات دو جانبه و چند جانبه، مطمئناً به نفع مردم منطقه خواهد بود. روحانی در عین حال تأکید کرد: « ایران نه تنها هیچ گاه به دنبال سلطه بر منطقه نبوده، بلکه حامی بزرگ امنیت و در خط مقدم مبارزه با تروریسم منطقه‌ای بوده است؛ امروز نیز ما هیچ دلیلی بر ادامه اختلافات و تشنج‌ها میان کشورهای منطقه نمی‌بینیم.»
رییس جمهور همچنین حل و فصل سریع بحران‌های منطقه به‌ویژه در یمن را مهم دانست و اظهار امیدواری کرد تا با رفع مسائل و مشکلات شاهد توسعه و پیشرفت روز افزون عراق و سایر کشورهای منطقه باشیم.

تأکید پوتین برحل مشترک مسائل منطقه‌ای
بدون طرف‌های خارجی
ولادیمیر پوتین هم که بعد ازسفر ملک سلمان به این کشور، 12 آبان‌ماه به تهران آمد در دیدار با رهبر انقلاب با اشاره به آتش افروزی‌های کشورهای غیرمنطقه‌ای بر حل مشترک مسائل منطقه‌ای بدون طرف‌های خارجی تأکید کرد و گفت: آمریکا می‌خواهد در همه مسائل جهان و منطقه دخالت کند و در این راه اگر لازم شود حتی منافع متحدان خود را نادیده می‌گیرد.

رهبر انقلاب:
دخالت‌های خونین سعودی‌ها در برخی کشورها
عامل گرفتاری‌های این کشور است
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای نیز با تأیید مواضع آقای پوتین درباره حل مشترک مسائل منطقه‌ای بدون طرف‌های خارجی خاطرنشان کردند: آمریکایی‌ها درصدند که در همه مسائل منطقه و جهان دخالت کنند و برای این کار،  روی مسوولان ضعیف برخی کشورها، حساب باز کرده‌اند.البته رهبر انقلاب اسلامی دخالت‌های خونین سعودی‌ها در برخی کشورها از جمله جنایات روزانه این کشور در یمن را زمینه‌ساز گرفتار شدن عربستان در مخمصه‌های عمیق خواندند و یادآور شدند: « آن‌ها حتی نمی‌گذارند به مردم مظلوم یمن که گرفتار بیماری‌های واگیر و کُشنده شده‌اند، دارو و کمک برسد.»

تشریح جزئیات دیدار محرمانه ولایتی با حریری
اما پازل نهایی تلاش‌های عربستان برای برقراری رابطه با تهران را می‌توان در دیدار دکتر علی اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل با سعد حریری جست‌وجو کرد، دیداری که هفته گذشته در بیروت انجام گرفت و امروز ابعاد تازه‌ای از آن توسط علی اکبر ولایتی بازگو شده است. البته سعد حریری مدعی است که در دیدار با ولایتی خواستار عدم دخالت ایران در امور داخلی یمن و کشورهای عربی شده بود.
ولایتی در نشستی خبر که 23 آبان‌ماه برگزار شد در خصوص دیدار خود با حریری اینطور گفته است: «اینطورکه حریری در ملاقاتش به من گفته است که در امور داخلی لبنان دخالت نکنید، اصلاً چنین چیزی نبوده، اصلاً مذاکرات ما به هیچ وجه تند، خشن و این طور نبود و مواردی که گفتند نبوده است و اینها القائات سعودی‌ها و دیگرانی است که مایل نیستند لبنان در آرامش باشد و دوستی استراتژیک دو کشور را ببینند. در این دیدار غیر از من سفیر ما در لبنان هم حضور داشت و ما هم در دیداری که داشتیم هیچ‌گونه تهدیدی نکردیم، در ملاقات ما بحث روابط دو جانبه و منطقه‌ای بود و از طرفی وی خواست میان ایران و عربستان وساطت کند که من گفتم ما مشکلی با مذاکره نداریم ولی به سعودی‌ها بگویید شما سه سال است یمن را ویران کردید و اجازه ورود غذا و دارو را نمی‌دهید.»وی افزود: «به آقای حریری گفتم به سعودی‌ها بگویید که از جنایات انسانی در یمن دست بردارید؛ چرا که اینها ربطی به سیاست ندارد و باید با یمنی‌ها مذاکره کنند چرا که مسأله یمن راهکار صرفاً سیاسی دارد و نه بمباران کور. به آقای حریری گفتم از اتحاد احزاب و گروه‌های سیاسی داخلی لبنان استقبال می‌کنیم و امروز لبنان یکی از امن‌ترین کشورهای اسلامی است و این از برکت مقاومت اسلامی و مردم فهیم و آگاه لبنان است. ایران و لبنان برادر و متحد هستند و روابط راهبردی با یکدیگر دارند و مسأله استعفای آقای حریری هم یک موضوع داخلی است و امیدواریم اگر قوانین داخلی آنها اجازه دهد بعد از این تحولات یکی دو هفته اخیر، آقای حریری به لبنان بازگردد و در این رابطه که وی سر کار بماند یا نه مردم لبنان باید تصمیم بگیرند.»اما در تمامی این دیدارها آنچه که از سوی مقامات ایرانی در جواب این درخواست عربستان مخابره شده است« توقف دخالت‌های خونین سعودی‌ها در برخی کشورهای منطقه به‌ویژه یمن، توقف بمباران‌ها و هوشیاری این کشور در برابر توطئه‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است.
جمهوری اسلامی معتقد است عربستان سعودی برعکس برخی از کشورهای مسلمان که رژیم صهیونیستی را نقطه وحدت مسلمین می‌دانند در جهت دوستی با این رژیم پیش می‌رود شأنیت برقراری رابطه در برخی سطوح با جمهوری اسلامی ایران را نداشته و از سوی دیگر نیز آنها به دلیل عدم تغییر راهبردهایشان در موضوع یمن عملاً صلاحیت روابط حسنه را ندارند، برهمین اساس آل‌سعود به دنبال اجماع جهانی برای فشار بیشتر به جمهوری اسلامی ایران و بخصوص حزب‌الله لبنان بوده تا شاید از این طریق ایران را وادار به عقب‌نشینی در برخی از سیاست‌ها کند؛ موضوعی که بی‌تردید نتیجه‌ای برای این کشور در بر نخواهد داشت چراکه از یک سو ایران امروز در بهترین شرایط منطقه‌ای خود به سر می‌برد و از سوی دیگر عربستان در یک سال اخیر با وجود رابطه خوبش با آمریکا؛ جایگاه خود را به عنوان برادر بزرگ‌تر در بین جوامع عرب از دست داده است.

بخشایشی: مذاکره ایران و عربستان با موضوع توقف کشتار مردم یمن صورت می‌گیرد
 احمد بخشایشی اردستانی استاد روابط بین الملل با اشاره به اینکه همکاری ریاض و تهران ثبات منطقه‌ای را موجب می‌شود، به روزنامه صبح نو، گفت: دو کشور عربستان و ایران تلاش دارند تا در منطقه دارای قدرت باشند، این امر پس از انقلاب اسلامی بیشتر مشهود شد تا جایی که سعودی‌ها از بابت برگزاری انتخابات در ایران ناراحت بودند و با همکاری آمریکا و دیگر کشورهای غربی تلاش کردند تا اجازه ندهند ایران در مسیر آزادی و دموکراسی راهش را ادامه دهد.
این کارشناس امور بین الملل با اشاره به اینکه آمریکا و روسیه برای فروش تسلیحات خودشان نیازمند جنگ در برخی مناطق هستند، گفت: در تنشی که میان تهران و ریاض به وجود آمده است ایران خواستار توقف حملات به یمن و رسیدگی به مردمی که به وبا مبتلا شده‌اند دارد اما عربستان که توقف حملات برایش سخت است و می‌خواهد بگوید که دارای قدرت هستم در امور لبنان هم دخالت می‌کند و با استعفای دیکته شده حریری، ثبات سیاسی این کشور را به هم می‌ریزد تا بگوید ما لبنان را در اختیار داریم. وی با بیان اینکه میانجی‌گری‌های میان تهران و ریاض ادامه خواهد یافت، گفت: ایران علاقه مند به مذاکره است چرا که خواستار جلوگیری از کشتار مردم مظلوم یمن است و این عربستان است که این موضوع برایش سخت است که از یمن عقب‌نشینی کند.

ملازهی:
علاقه‌مندی پاکستان برای میانجی‌گری میان ریاض و تهران
پیرمحمد ملازهی، کارشناس امور شبه قاره با اشاره به سفرمقامات پاکستانی به تهران به روزنامه صبح نو، گفت: شاید یکی از ابعاد سفر مقامات پاکستانی به تهران و دیدار با دولتمردان ایران، ایجاد گفتمان با عربستان سعودی باشد اما باید این موضوع را هم در نظر داشت که پاکستان این روزها با مشکلات پیرامونی خود هم روبه رو است و با آمریکا وارد تنش‌های سیاسی شده است.ملازهی با اشاره به اینکه پاکستانی‌ها دوست دارند میانجی‌گری میان ریاض و تهران را برعهده داشته باشند، اظهار داشت: به نظر می‌رسد  سفر ژنرال قمرجاوید فرمانده ارتش پاکستان به تهران که اخیراً روی داد بدین منظور صورت گرفته باشد چرا که پاکستانی‌ها دوست دارند تنش‌های موجود میان عربستان و ایران کاهش یابد از این رو است که با هر دوطرف ارتباطات تنگانگ سیاسی برقرار می‌سازند.این کارشناس امور شبه قاره هند، افزود: هیچ کشوری دوست ندارد که خلیج فارس شاهد جنگ و تنش‌های نظامی باشد ولی عربستان سعودی که در مرزهای یمن نیروهایی دارد تلاش می‌کند تا براساس توافقات نظامی که با پاکستان داشته است این روند را ادامه دهد اما پاکستانی‌ها به ائتلاف ریاض در حمله به یمن همراه نشدند و خواسته‌های آنها را محقق نساختند. اما اگر بخواهد تنش‌های میان تهران و ریاض بر سر یمن افزایش یابد احتمال انتخاب ریاض از سوی اسلام آباد بیشتر است.

captcha
شماره‌های پیشین