358
سه شنبه، ۲۳ آبان ۱۳۹۶
10
گفت‌و‌گوی «صبح نو» با دکتر اکبر نصراللهی درباره چالش‌های رسانه‌ای در زلزله کرمانشاه

مبارزه طنزآمیز؛ حاصل کم‌کاری رسانه‌ها

اطلاعات لحظه‌ای زیادی در فضاهای مجازی و رسانه‌های داخلی و خارجی از زلزله یکشنبه شب استان کرمانشاه منتشر شده است که همگی از وضعیتی ناخوشایند حکایت دارند؛ وضعیتی که هر لحظه که از حادثه می‌گذرد شرایط بدتری پیدا می‌کند. موضوعی که در کشور و طی چند سال گذشته با رواج شبکه‌های اجتماعی بیشتر رونق گرفته، انتشار اخبار غلط، شایعه و بعضاً غیر واقعی برای جذب مخاطب است که این اقدام نه تنها حرفه‌ای نیست بلکه می‌تواند به نگرانی‌های موجود حادثه دامن‌بزند.

سیاست زدگی رسانه‌ها در برابرحوادث غیرمترقبه

یادداشت پدرام کاویان هریری

صبح نو

گفت‌و‌گوی «صبح نو» با دکتر اکبر نصراللهی درباره چالش‌های رسانه‌ای در زلزله کرمانشاه

مبارزه طنزآمیز؛ حاصل کم‌کاری رسانه‌ها

اطلاعات لحظه‌ای زیادی در فضاهای مجازی و رسانه‌های داخلی و خارجی از زلزله یکشنبه شب استان کرمانشاه منتشر شده است که همگی از وضعیتی ناخوشایند حکایت دارند؛ وضعیتی که هر لحظه که از حادثه می‌گذرد شرایط بدتری پیدا می‌کند. موضوعی که در کشور و طی چند سال گذشته با رواج شبکه‌های اجتماعی بیشتر رونق گرفته، انتشار اخبار غلط، شایعه و بعضاً غیر واقعی برای جذب مخاطب است که این اقدام نه تنها حرفه‌ای نیست بلکه می‌تواند به نگرانی‌های موجود حادثه دامن‌بزند.


حادثه زلزله در استان‌های غربی کشور بیشتر از 400 کشته و 6000 زخمی برجای گذاشته است. طبیعت نشان داد با کسی شوخی ندارد و هر لحظه می‌تواند هزاران نفر را دچار آسیب کند؛ اما زلزله 3/7ریشتری که خواب را از چشم مردم غرب کشور ربوده، هنوز نتوانسته افرادی را بیدار کند که از هر فرصتی برای ساختن جوک و دست‌به‌دست کردن آن در شبکه‌های مجازی استفاده می‌کنند. دکتر اکبر نصراللهی، استاد دانشگاه و مدیرکل سابق اطلاعات و اخبار شبکه خبر، درباره بروز رفتارهای غیرمسوولانه برخی در مواقع و شرایطی نظیر زلزله، به «صبح نو» می‌گوید: «دو نکته در این زمینه وجود دارد، می‌توان گفت بالای 90 درصد مردم افرادی هستند که کاملاً هم‌نوع خود را دوست دارند و آدم‌های عاطفی‌ای هستند. اگر به پروفایل یا پست‌های افراد در فضای مجازی دقت کنید، به شدت از این موضوع ناراحت و متأثرند و پست‌های احساسی و آموزشی برای چنین مواقعی را به‌اشتراک گذاشته‌اند. این‌ها در واقع واکنش‌های مثبتی‌اند که مایه افتخارند.»
او ادامه می‌دهد: «بعضاً افرادی هم هستند که رفتار آنها به لحاظ عاطفی، انسانی و نوع دوستی محل سؤال است. این رفتار در فضایی کاملاً احساسی و در‌حالی‌که مردم از مناطق زلزله‌زده دچار مشکل شده‌اند و برخی جانشان را از دست داده و برخی همچنان زیر آورند و نیاز به امداد و کمک دارند و خانواده‌ها به شدت متأثر و ناراحت هستند، در این شرایط ارسال هرگونه عکس و مطلبی که باعث جریحه‌دار شدن احساسات آن مردم شود، احساسات مردمی که بسیار نوع دوست هستند جریحه‌دار و اهانت به همه تلقی می‌شود.»

تأثیرپذیری رفتار مردم از اطلاع‌رسانی
نصراللهی می‌گوید: «به نظرم اگرچه این دسته از آدم‌ها کم هستند اما دو موضوع را می‌توان در این‌باره بیان کرد؛ اول اینکه این افراد ممکن است دچار مشکلات روحی و روانی باشند که در این‌صورت نمی‌توانند مسائل و مشکلات زمان بحرانی را به راحتی از شرایط عادی تشخیص دهند؛ این‌ها باید مورد درمان روحی و روانی قرار بگیرند که چرا این کار را می‌کنند؟»
او اضافه کرد: «دوم اینکه ما باید ببینیم جوک‌ها و روایت‌هایی که درست می‌شوند، چقدر به رفتار نادرست مسوولان و رسانه‌ها برمی گردد. رفتار آن‌ها می‌تواند بهانه‌ای برای بروز این رفتارها باشد. همه افرادی که به نوعی به زبان طنز یا انتقاد مسائلی را مطرح می‌کنند، قابل احترام هستند و این حمل بر ایرادگیری و اشکال نیست.»
مدیرکل سابق اطلاعات و اخبار شبکه خبر اضافه می‌کند: «ممکن است که این انتقادها در زمان مناسبی اتفاق نیفتاده باشد اما باید راهی باشد برای افزایش تحمل مسوولان و رسانه‌ها که ببینند چه کرده‌اند که باعث شده مورد انتقاد قرار بگیرند.»

آتش‌بس
نصراللهی با بیان اینکه کمبودهایی در اطلاع رسانی از سوی رسانه‌ها به ویژه صداوسیما می‌تواند دلیلی برای اعتراضات مردمی باشد، اضافه می‌کند: «برخی از مسوولان می‌گویند مردم باید خبرهای دقیق را از صداو‌سیما دریافت کنند، زمانی که مردم به صداو سیما مراجعه و اخباری را که انتظار دارند دریافت نمی‌کنند، در واقع با این طنز به رفتار مسوولان اعتراض و فجایع انسانی را واقع‌نمایی می‌کنند.»
او ادامه می‌دهد: «در همه جای دنیا در زمان وقوع چنین حوادثی معمولاً آتش‌بس‌هایی سیاسی، اجتماعی و‌... برگزار می‌شود تا جنبه‌های رقابتی و انتقادی به کنار گذاشته شوند. معتقدم الان زمان مطرح شدن اعتراضات در رسانه‌ها به هر شکلی نیست و باید اجازه دهیم حداقل 72 ساعت از وقوع حادثه بگذرد.»
این استاد دانشگاه معتقد است: «‌طرح این انتقادات در قالب طنز، اولاً زیاد نیست و دوم، مسوولان و رسانه‌ها باید بررسی کنند که چه کاری کرده‌اند که شاید از همین ماجرای تلخ طنز که فرصت آن هم نیست، بتوان استفاده بهینه‌ای کرد.»

نمک به زخم مردم نپاشیم
او با اشاره به تاثیراتی که این رفتارها در جامعه دارد، می‌گوید: «مطرح شدن این نوع ادبیات و رفتارها با هر انگیزه‌ای شامل نقد اجتماعی، سیاسی کاری، انتقاد با انگیزه روحی و روانی و‌... در چنین شرایطی نمک ریختن روی زخم کسانی است که هم مستقیم در این حادثه آسیب دیده‌اند و هم توهین به مردمی است که قصد دارند به زلزله‌زدگان کمک کنند.»
نصراللهی ادامه می‌دهد: «شاید کسانی که در دل حادثه هستند الان متوجه اقدامات و کارهای افرادی که قصد دارند تا خودشان را با ارائه مطالب طنز و نقد و‌... نشان دهند، نمی‌شوند اما بعد از حادثه و آرام شدن اوضاع که متوجه این گفتارها می‌شوند، مسلماً باعث جریحه‌دار شدن روحیه همه مردم خواهند شد.»
شوخی با حوادثی که جان خیلی‌ها را گرفته و عده زیادی را زخمی و داغدار کرده است، اطلاع‌رسانی نادرست، غیر واقعی و جهت‌دار و هر گونه رفتار سودجویانه در این شرایط، مسلماً نمی‌تواند رفتاری قابل قبول باشد. در شرایطی که توجه همه کشور برای کمک به مردم مناطق غرب کشور معطوف شده، بهتر است به جای فرافکنی، کنار یکدیگر بایستیم و برای نجات هموطنانمان، کاری کنیم.

 

captcha
شماره‌های پیشین