356
یکشنبه، ۲۱ آبان ۱۳۹۶
6
کم شدن درمانگاه‌های هلال احمر براساس کاهش تعداد زائران

تداوم حضور هلال ایران در کربلا

«صبح نو» در گفت و گو با مسوولان،حاشیه‌های مجوز جدید سازمان محیط زیست را بررسی کرد

معمای تیغ‌های تیلاپیا

چند سالی است که ماهی تیلاپیا در سفره ایرانیان ورود پیداکرده؛ ماهی‌ای که از همان ابتدا، حرف‌وحدیث‌های زیادی را پشت سر خود داشت. از همان ابتدای واردات ماهی تیلاپیا به کشور، کارشناسان غذایی و فعالان محیط‌زیست، به‌طور‌جد با مصرف و بعدها با پرورش آن مخالفت کردند. حیات ماهی تیلاپیا در ایران، همیشه دارای افت‌وخیزهای زیادی بوده است. حالا اما ماهی تیلاپیا وارد فاز جدیدی شده است و مجوز پرورش تیلاپیا پس‌از سال‌ها مقاومت سازمان محیط زیست، از سوی رییس جدید این سازمان صادر شد.

صبح نو

«صبح نو» در گفت و گو با مسوولان،حاشیه‌های مجوز جدید سازمان محیط زیست را بررسی کرد

معمای تیغ‌های تیلاپیا

چند سالی است که ماهی تیلاپیا در سفره ایرانیان ورود پیداکرده؛ ماهی‌ای که از همان ابتدا، حرف‌وحدیث‌های زیادی را پشت سر خود داشت. از همان ابتدای واردات ماهی تیلاپیا به کشور، کارشناسان غذایی و فعالان محیط‌زیست، به‌طور‌جد با مصرف و بعدها با پرورش آن مخالفت کردند. حیات ماهی تیلاپیا در ایران، همیشه دارای افت‌وخیزهای زیادی بوده است. حالا اما ماهی تیلاپیا وارد فاز جدیدی شده است و مجوز پرورش تیلاپیا پس‌از سال‌ها مقاومت سازمان محیط زیست، از سوی رییس جدید این سازمان صادر شد.

همه‌چیز از سال 1387 شروع شد. زمانی که پس از تأیید چند ساله سازمان محیط‌زیست، ماهی بومی استرالیا از چین وارد کشور و به‌طور گسترده در بازارها توزیع شد. از همان ابتدای ورود ماهی با اقبال عمومی بین مردم مواجه شد. به دلیل کم تیغ بودن و خوش‌طعم بودن، بسیاری از مردم، تیلاپیا را وارد سبد خرید خود کردند؛ اما‌از همان ابتدای ورود، ماهی مخالفان زیادی هم داشت. مخالفت‌ها و «نخوریدها» از طرف کارشناسان ادامه داشت تا این که درنهایت سازمان محیط‌زیست، مجوز پرورش تیلاپیا را صادر کرد.

به شرط‌ها و شروط‌ها
اقبال عمومی تیلاپیا و اشتغال‌زایی باعث شد که سازمان‌های شیلات و محیط‌زیست به فکر پرورش این نوع ماهی در ایران بیفتند. برای ابتدای کار، کار تحقیقاتی روی این ماهی در مرکز تحقیقات ماهیان آب‌شور بافق آغاز شد. پس‌ازاینکه این ماهی چند سالی مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفت و همه راه‌های بروز خطر به دنبال پرورش این ماهی بسته شد، درنهایت با مجوز محیط‌زیست، کار پرورش این ماهی برای نخستین بار در شهرستان بافق آغاز شد. بخش خصوصی در این زمینه سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی کرد. تکثیر سریع، بازار مناسب، اشتغال‌زایی و هزینه‌های پایین تولید، باعث شد تا بسیاری از پرورش‌دهندگان به فکر پرورش این گونه از ماهی بیفتند. این‌ها همه در حالی بود که سازمان محیط‌زیست مجوز پرورش این ماهی را در شهرهای یزد، قم و سمنان مشروط به شرایطی صادر کرد. شیلات متعهد به نگه‌داری ماهیان در فضای بسته و محدود کردن انتقال به فضای بازشده بود. از سوی دیگر هرگونه جابه‌جایی تیلاپیا در خارج از منطقه قرنطینه و محصور ممنوع اعلام‌شده بود. شیلات تعهد داده بود که امکان بازدید و نظارت کارشناسان محیط‌زیست تا پایان دوره و ارائه گزارش فصلی از روند پرورش این گونه را فراهم کند و برنامه مدیریت ریسک پروژه و ارزیابی زیست‌محیطی طرح را تحویل سازمان دهد. یکی دیگر از شروط سازمان محیط‌زیست این بود که بعد از اتمام دوره پایلوت (طرح آزمایشگاهی) تصمیم‌گیری در خصوص معرفی به سایر منابع آبزی و پرورش گونه مذکور منوط به ارائه نتایج مطالعات و بررسی اثرات زیست‌محیطی و کسب موافقت سازمان محیط‌زیست باشد.

اطلاع‌رسانی می‌کنیم
دکتر حسین عبدالحی، معاون توسعه آبزی‌پروری سازمان شیلات و متخصص آبزی‌پروری و شیلات در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو درباره قطع پرورش ماهی تیلاپیا توضیح می‌دهد: «در سال 87 ماهی تیلاپیا با هماهنگی محیط‌زیست وارد شده است. در سال 91 محیط‌زیست به ده مزرعه مجوز داد. در 94 ما برای مجوزگیری ده مزرعه دیگر یک صورت‌جلسه‌ای تنظیم کردیم. مشکل اینجاست که یک عده‌ای باعث شدند که این همکاری انجام نشود. در حال حاضر ما صورت‌جلسه قبلی را اجرا می‌کنیم.» عبدالحی درباره شروطی که محیط‌زیست برای راه‌اندازی مراکز و پرورش ماهی اتخاذ کرده است، نیز گفت: «آن شروط را سازمان شیلات به‌طور کامل انجام داده است. الآن هم ما با سازمان محیط‌زیست در حال مذاکره هستیم و همان صورت‌جلسات قبلی را دوباره تنظیم کرده‌ایم، در این میان هم اتفاق جدید نیفتاده و روی کاغذ همان قوانین برقرار است. در حال حاضر ما در حال مذاکره هستیم تا این موانع را برطرف کنیم.» معاون توسعه آبزی‌پروری سازمان شیلات و متخصص آبزی‌پروری و شیلات درباره موانعی که جلوی پرورش تیلاپیا وجود دارد، می‌گوید: «نظر ما بر پرورش گونه تیلاپیا میل است، آن‌ها می‌گویند که گونه زیلی و موزامبیک، این دو گونه مهاجم هستند. این را ما نمی‌گوییم، رفرنس می‌گوید. یک عده در بیرون از سازمان که آگاهی ندارند و اطلاعات آن‌ها کم است، در بیرون از سازمان جوسازی می‌کنند. قصد ما این است که همان صورت‌جلسه‌ای را که با سازمان محیط‌زیست امضا کرده‌ایم اجرا کنیم. آن‌ها اطلاعاتشان کم است. ما یک موقع است که اطلاعاتمان کم است، می‌رویم به دنبالش و درباره‌اش تحقیق می‌کنیم؛ اما مشکل اینجاست که مخالفان نمی‌خواهند که اطلاعات خود را روی این قضیه بالا ببرند.» عبدالحی البته معتقد است که دراین‌باره اطلاع‌رسانی شده است: «یک موقع، کسی را که خواب است می‌توان بیدار کرد، اما کسی که خودش را به خواب‌زده است را نه. ما باید سعی کنیم که اطلاع‌رسانی کنیم. ما متخصص تیلاپیا و محیط‌زیست آورده‌ایم. ورک‌شاپ برگزار کردیم، دانش‌افزایی می‌کنیم. ما در طراحی‌ها می‌خواهیم آن‌ها را متقاعد کنیم و هدفمان این است که آن‌ها را به جرگه موافقان بکشانیم. تلاش کنیم تا اطلاعات و دانششان را افزایش دهیم.» بین مخالفان پرورش ماهی تیلاپیا، نام وزارت نیرو هم دیده می‌شود. او درباره مخالفت وزارت نیرو توضیح می‌دهد: «ما هیچ زمانی درباره پرورش ماهی تیلاپیا در آب‌های آزاد حرفی به میان نیاوردیم، در بافق یزد که آبی وجود ندارد. هیچ محیط آبی وجود ندارد.»

باید تحقیق کنیم
 آقای «علی ابراهیمی» نماینده شازند و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس دهم است. او درباره ممنوعیت پرورش ماهی تیلاپیا توضیح می‌دهد: «قبلاً هم محیط‌زیست درباره نحوه پرورش ماهی تیلاپیا هشدار داده بود. به لحاظ این که تیلاپیا جزء ماهی‌های مهاجم است، قدرت زادوولد قوی دارد، بیشتر از این قضیه محیط‌زیست ترس دارد که در مراکزی نفوذ پیدا کند که ماهی‌های بومی کشورمان را تهدید کند. مرکز بافق یزد به‌صورت محدود، کار پرورش را انجام داده است و هدف از مرکز پرورش مالی بافق تک‌جنسی بیرون دادن ماهی پیلاتیا بود تا موفق نشوند که پرورش آن عمدتاً به روش صنعتی بشود. من فکر می‌کنم که در این قضیه رسانه‌ها باید در حوزه کارشناسی‌تر آن دقیق‌تر بررسی کنند. وظیفه محیط‌زیست این است که از ماهی‌های بومی مراقبت کند. ماهی تیلاپیا جزء ماهی‌هایی است که سریع‌الرشد است و حتی امکان تلاقی با ماهی‌های دیگر را هم دارد. نوع تخم‌ریزی آن به‌صورتی است که روی ماهی‌های دیگر هم اثر می‌گذارد. ما این همه ذخایر آبزی‌پروری در کشور داریم و بعضی از رودخانه‌ها مانند قره‌چاق و یا رودخانه‌هایی که ماهیان محلی در آن رشد پیدا می‌کنند، باوجود تیلاپیا نفع آن‌ها از بین می‌رود. باید به این مسائل توجه داشت، مانند دریاچه خزر نشود که جلبک قرمز آسیب جدی به دریاچه رساند؛ یک‌طوری نشود که بعد از آن دیگر نتوان تبعات آن را حل کرد.» ابراهیمی درباره واردات ماهی نیز توضیح می‌دهد: «ماهی‌هایی که از چین وارد می‌شوند، حرف این است که در برکه‌های آلوده رشد پیدا می‌کنند. این مسائل پرورش ماهی تیلاپیا را زیر سؤال می‌برد. من به‌شخصه درباره ماهی تیلاپیا نظرم این است که باید تحقیقات دقیق‌تری را داشته باشیم، نمی‌شود که حساب‌نشده وارد این کار شویم. محیط‌زیست ماهی را تحت نظر قرار داده بود. سازمان محیط‌زیست باید بدانند که اگر ماهی را پرورش دهند، مناسب است و به محیط‌زیست بومی منطقه هم آسیبی نمی‌رساند.» به نظر می‌رسد که ماجرای عجیب ماهی تیلاپیا همچنان ادامه خواهد داشت. حدود نه سال است که از واردات ماهی به کشور می‌گذرد و تقریباً از همان زمان هم تحقیقات روی ماهی شروع‌شده است. برای تحقیقات، زیرساخت‌های زیادی نیز اتخاذ شده‌اند. زیرساخت‌هایی که از بودجه مملکتی برداشت‌ شده است و با برنامه‌ریزی دقیق، می‌تواند مثمر ثمر باشد؛ هم اشتغال‌زایی انجام شود و هم به حرف‌وحدیث‌ها جواب صریحی بدهد این که واقعاً مصرف ماهی تیلاپیا خوب است یا بد؟

captcha
شماره‌های پیشین