352
دوشنبه، ۱۵ آبان ۱۳۹۶
3
بررسی عملکرد اقتصادی ایران در محور مقاومت

فرصت سوزی‌های اقتصادی

دیپلماسی سیاسی ایران در کشورهایی مانند عراق، لبنان و سوریه و حتی سایر نقاط مهم دنیا تأثیر‌گذار است اما در دیپلماسی اقتصادی ماجرا متفاوت است. دیپلماسی اقتصادی ایران در مواجهه با بازارهای کشورهای محور مقاومت بسیار ناکارآمد است به‌گونه‌ای که هر بار فرصتی برای توسعه بازرگانی ایران به وجود می‌آید، بر باد می‌رود که بازار عراق نمونه گویایی از ناکارآمدی دیپلماسی اقتصادی ما به‌ شمار می‌رود.

دادگاهی برای اظهارنظر مخاطبان

صبح نو

بررسی عملکرد اقتصادی ایران در محور مقاومت

فرصت سوزی‌های اقتصادی

دیپلماسی سیاسی ایران در کشورهایی مانند عراق، لبنان و سوریه و حتی سایر نقاط مهم دنیا تأثیر‌گذار است اما در دیپلماسی اقتصادی ماجرا متفاوت است. دیپلماسی اقتصادی ایران در مواجهه با بازارهای کشورهای محور مقاومت بسیار ناکارآمد است به‌گونه‌ای که هر بار فرصتی برای توسعه بازرگانی ایران به وجود می‌آید، بر باد می‌رود که بازار عراق نمونه گویایی از ناکارآمدی دیپلماسی اقتصادی ما به‌ شمار می‌رود.

سخنان درباره ناکارآمدی دیپلماسی اقتصادی ایران، در ماه‌های اخیر پس از کاهش صادرات کالاهای ایران به عراق بالا گرفته است. کم‌توجهی‌ها نسبت به حفظ بازارهای تجاری به میزانی رسیده که اکنون صادرات سالانه کالا از ایران به عراق از 10 میلیارد دلار به 6‌میلیارد دلار کاهش‌ یافته و این در حالی است که عراق در حوزه نفوذ سیاسی ایران است و این کشور «بازاری مستعد» و شرایط بسیار خوبی برای کالاهای تولید داخل دارد. برخی معتقدند که ادامه این روند در کشورهای محور مقاومت عملاً جمهوری اسلامی را به گوشه گیری از اقتصاد جهانی وادار می‌کند.

فروزان فر: می‌توان عراق را تبدیل بازار مثبت و بی بدیلی
برای ایران کرد
آقای حسن فروزان فر، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو درباره حضور کمرنگ ایران در بازارهای اقتصادی کشورهای همسایه، بویژه محور مقاومت گفت: « نگاه ما به کشورهای همسایه بیشتر جنبه تعاملات سیاسی دارد و برنامه ریزی‌های سیاسی برای پیشرفت موفقیت‌ها داریم اما در زمینه اقتصادی غفلت می‌شود. گردانندگان تعاملات ما در حوزه همسایگان، اندیشه‌های سیاسی دارند و مربوط به دولت و حاکمیت است و نقش بخش خصوصی در سازماندهی تعاملات، انتخاب افراد، انتخاب سفرا و ... خیلی ناچیز و تقریباً هیچ است و تصمیم گیری‌ها در این حوزه تصمیم گیری‌های سیاسی و نظامی است.»
وی ادامه داد: «نگاه تصمیم گیران ما در محور مقاومت نگاهی سیاسی و دفاعی است، این در حالی است که می‌توانیم در این فضا فرصت‌ها و منافع اقتصادی را ایجاد کنیم. برای مثال، هنوز نرخ ترجیحی بین ایران و عراق گذاشته نشده است و ما پیگیر این نشدیم که صادراتی روان‌تر، با قیمت مناسب و تسهیلات مناسب‌تر با عراق داشته باشیم، این در حالی است عربستان جایگاه بالایی در بازار عراق دارد، آن هم در شرایطی که در حوزه سیاسی دچار مشکلات زیادی هستند.»
فروزان فر ادامه داد:« یکی از مهم‌ترین دلایل نقش کمرنگ اقتصادی ایران در بازارهای اقتصادی محور مقاومت، این است که فعالان حوزه کسب و کار و بخش خصوصی در تصمیم گیری‌ها، تصمیم‌سازی ها درباره تعاملات منطقه‌ای ما تأثیر گذاری چندانی ندارند. البته بر اساس خبرها، وزارت امورخارجه به عنوان یکی از مهم‌ترین دستگاه‌ها برای بهبود شرایط اقدامات اولیه را انجام داده و تلاش کرده تعاملات بیشتری با فعالان اقتصادی داشته باشد و سفرا را با دقت نظر بیشتری انتخاب کند و همینطور در کنار سفرا، نمایندگان اقتصادی را برای عملکرد بهتر تشویق می‌کند.»
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران خاطرنشان کرد: « اخیراً اتاق ایران و عراق تلاش زیادی را برای راه اندازی و پیگیری‌های بخش خصوصی در ایجاد اتفاقات مثبت تجاری صورت داده است. ما حجم بالای تعاملات فرهنگی و مذهبی با عراق داریم که می‌تواند این کشور را تبدیل بازار مثبت و بی بدیلی برای ایران کند اما برنامه‌ریزی‌ها برای این مهم محقق نشده است.»

پورابراهیمی: سفارتخانه‌ها عامل اصلی تحرک اقتصادی هستند
آقای محمدرضا پور ابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با روزنامه صبح نو درباره نقش کمرنگ ایران در بازارهای اقتصادی محور مقاومت، گفت: « یکی از مشکلات ما به عدم حمایت دولت از فعالان اقتصادی در خارج از کشور بر می‌گردد. در حوزه مباحث تجارت فرامرزی و خارج از مرز حمایت و پشتیبانی دولت را در حوزه اقتصادی به مفهوم حضور در کشورهای دیگر نداریم که این از وظایف دو وزارتخانه صنعت و امور خارجه است.»  وی ادامه داد:« ما در بخش بازرگانی خارجی که وزارت صنعت موضوع تحت عنوان رایزنان اقتصادی را مدیریت می‌کند، دچار ضعف ساختاری هستیم. افرادی انتخاب می‌شوند که زبان کشور را بلدند اما با اقتصاد و فضای اقتصادی آن کشور آشنا نیستند و تنها اطلاعات عمومی دارند. امروزه در دنیا سفارتخانه‌ها عامل اصلی تحرک اقتصادی هستند به دلیل اینکه حضوری فعال دارند و مدیریت می‌کنند.» پورابراهیمی وضع وزارت امورخارجه را بدتر توصیف کرد و گفت: « در وزارت امورخارجه وضعیت بدتر است. در تمام دنیا یکی از راهکارهای مهم، دیپلماسی اقتصادی است؛ اما سفرای ما در خارج از کشور در حوزه اقتصاد نقشی ندارند که ضعفی بسیار جدی است که البته در یکی دو سال گذشته، روند رو به بهبودی داشته و از طریق کمیسیون اقتصادی پیگیری شده و ساختار اخیراً تغییر کرده است.» وی ادامه داد: « هم وزارتخانه تخصصی که باید از بخش بازرگانی خارجی حمایت کند دچار ضعف است و وزارت امورخارجه که باید بسته‌های حمایتی فراهم کند تا فعال اقتصادی بتواند در چتر حمایتی دیپلماسی اقتصادی برنامه‌هایش را پیش ببرد. به همین دلیل هم ما در کشورهای محور مقاومت حضور سیاسی داریم اما بازارهای اقتصادی را از دست داده‌ایم.» پورابراهیمی، عدم تببین راهبرد در بخش خصوصی را هم از دلایل ناکامی ایران در بازارهای محور مقاومت معرفی کرد و گفت: « عدم تبیین راهبرد و استراتژی مشخص در بخش خصوصی برای حضور در بازارهای خارجی از دیگر مشکلات است. در برخی کشورها، راهبردها را تعریف می‌کنند اما بخش خصوصی ما در ایران راهبرد مشخصی برای حضور در بازار ندارد. همچنین بخش خصوصی به جای اینکه یکپارچه و متعهد عمل کنند، وارد رقابت با یکدیگر شده، همدیگر را از بین می‌بردند و بازارهای اقتصادی را از دست می‌دهند.» وی خاطرنشان کرد: « سیاست‌های حمایتی ما هم به رغم تصویب قوانین مانند جوایز مالیاتی برای حضور در بازارهای خارجی، متاسفانه به‌خاطر کسری بودجه و ... عملیاتی نمی‌شود و آن ظرفیت‌های صادراتی بدون مزیت‌های صادراتی امکان بروز و ظهور پیدا نکرده و عملیاتی نمی‌شوند. مجموعه این عوامل سبب شده تا ما در تصاحب بازارهای اقتصادی محور مقاومت که می‌توانیم سهم بالا و جایگاه ویژه‌ای در آن داشته باشیم، به سهم ناچیز قناعت کنیم.»

قاسمی: طی دو ماه آینده دیپلماسی اقتصادی فعالیت خود را در شکل نوین آغاز می‌کند

آقای بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امورخارجه در گفت وگویی با «صبح نو» که پیش از این انجام شده است، گفته بود: « دیپلماسی اقتصادی از اولویت‌های جدی دولت دوازدهم است و با توجه به اهداف دولت، نیازهای کشور و ظرفیت‌های خدادادی و موجود در ایران، می‌طلبد که در جهت توسعه هرچه بیشتر صادرات نفتی و جذب سرمایه گذار خارجی و روان‌تر شدن گردش اقتصادی با بنگاه‌های خارج تلاش بیشتری انجام شود و یکی ازدلایل تغییر ساختار وزارت خارجه بدین منظور است.»
وی ادامه داد:« تغییر ساختار وزارت خارجه مراحل نهایی خود را طی می‌کند و قرار است با ایجاد یک ساختار جدید فنی-تخصصی-اداری در حوزه اقتصادی در درون وزارت خارجه، دیپلماسی اقتصادی شکل بگیرد و این امیدواری وجود دارد که ظرف یکی دو ماه آینده، کامل شده و فعالیت خود را در شکل نوین آغاز کند. این امید وجود دارد که با ایجاد تمرکز حوزه اقتصادی در وزارت خارجه، افزایش توان کیفی سفارتخانه در خارج از کشور و شناسایی طرفیت های بیرونی در واقع ارتباط منطقی، مستمر و سازمان یافته بخش‌ها و نهادها و بنگاه‌های اقتصادی داخلی اعم از خصوصی و دولتی با مراکز خارجی آن‌ها، در سطح جهان برقرار شده و نهایتاً دیپلماسی و سیاست خارجی در حد افزون‌تری در خدمت اقتصاد کشور و معیشت مردم و افزایش تولید و تولید ملی و اشتغال قرار بگیرد.
قاسمی  با اشاره به اینکه ما درباره تعامل هرچه بیشتر با جهان، هدف‌گذاری کرده‌ایم، گفت:« نگاه اقتصادی ما به تمام نقاطی است که می‌توانند برای ما به عنوان یک هدف در صادرات غیرنفتی، جذب سرمایه و اشتغال کمک کنند. در این نگاه کشورهای همسایه و پیرامونی می‌توانند به عنوان یک اولویت مطرح باشند و مورد توجه قرار گیرند و با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقتصادی بودن داد و ستد، می‌تواند در ارتقای همکاری‌های ایران و کشورها در ثبات و امنیت هم نقش عمده‌ای ایفا کند و پلی برای همکاری‌های سیاسی و دوستی ملت‌ها شود.

captcha
شماره‌های پیشین