344
چهارشنبه، ۰۳ آبان ۱۳۹۶
11
گزارشی از سخنرانی دکتر منوچهر آشتیانی در نشست «اجتماعیات جنگ»

قرن ها از داشتن استقلال محروم بودیم

نخستین نشست از سلسله نشست‌های «مطالعات اجتماعی جنگ ایران و عراق» این هفته با سخنرانی دکتر منوچهر آشتیانی، استاد فلسفه و جامعه‌شناسی در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران همراه بود. این نشست به همت بسیج دانشجویی این دانشکده و همکاری پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی برگزار شد.

گزارشی از افتتاحیه کنگره علوم انسانی اسلامی

غلامی: علم دینی جریانی خودجوش است

صبح نو

گزارشی از افتتاحیه کنگره علوم انسانی اسلامی

غلامی: علم دینی جریانی خودجوش است

افتتاحیه چهارمین کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی دیروز با حضور اندیشمندان مختلف حوزوی و دانشگاهی از ایران و جهان، در سالن همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار شد.در  این نشست حجت‌الاسلام رضا غلامی رییس شورای سیاست‌گذاری چهارمین کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی گفت: علوم انسانی اسلامی امروز با عبور از مراحل ابتدایی و تقویت لایه‌های زیرین تفکر بنیادی خود، هر روز در عرصه‌ای جدید به عنوان رقیبی جدی برای علوم انسانی سکولار و غربی رخ نمایی می‌کند. نمی‌توانم پنهان کنم که سرمایه‌گذاری کشور چه مادی و چه معنوی در زمینه تحول بنیادی در علوم انسانی در حد صفر است و عملاً آنچه امروز در کشور رخ می‌دهد محصول حرکت خودجوش اساتید و محققانی است که شرایط را برای ایجاد یک تغییر تاریخی در علوم انسانی مساعد دانسته و با بضاعت خود وارد صحنه شده‌اند.او گفت: کنگره علوم انسانی اسلامی در فاصله کنگره سوم تا چهارم، با راه‌اندازی و تداوم انتشار کتاب «نظریه»- به عنوان کتابی در عالی‌ترین سطح علم و تحقیق برای انتخاب و معرفی نظریه‌های برتر در عرصه علوم انسانی اسلامی در پی الگوسازی و گسترش نظریه‌پردازی و ابداع در علوم انسانی اسلامی است.وی در ادامه تاکید کرد: کنگره علوم انسانی اسلامی یک حرکت کاملاً مشارکتی است و به هیچ نهاد و دستگاهی تعلق ندارد. آنچه ملاحظه می‌کنید، نتیجه فعالیت 10 کمیسیون تخصصی است که هر یک از این کمیسیون‌ها با محوریت یکی از دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی حوزوی یا دانشگاهی و البته با کمترین هزینه اداره می‌شود.در ادامه نشست حجت‌الاسلام علیرضا قائمی نیا، عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به ارائه مقاله خود پرداخت و گفت: دین و علم دو دستگاه معنایی جدا نیستند. آن‌ها در ذهن دو فضای شناختی خاص را ترسیم می‌کنند که با هم روابط بسیار پیچیده‌ای دارند. این دو فضا با هم به‌طور شناختی تلفیق می‌شوند و از این تلفیق و آمیختگی فضای دیگری حاصل می‌آید که «علم دینی» نام دارد.وی افزود: دین به مثابه طرح‌واره در این تلفیق عمل کرده، ساختار کلی تلفیق را تعیین می‌کند. علم دینی صرفاً حاصل تأثیر مبانی خاص دینی در علم نیست و تأثیر دین در علم بسیار پیچیده‌ است. تأثیر دین در علم بیرونی یا درونی است. دین ممکن است روی صحنه علم تأثیر بگذارد یا در پشت صحنه علم. مراد از تأثیر بیرونی (یا تأثیر در پشت صحنه علم)، تأثیر در مبانی فلسفی و مبادی مابعدالطبیعی علم و ارزش‌های حاکم بر علم است و مراد از تأثیر درونی (یا تأثیر در روی صحنه علم)، تأثیر در محتوای درونی علم -تأثیر در نظریات و مدل‌ها و تلفیق‌ها و مسائل و غیره- است.وی با اشاره به اینکه معماری علم دینی به طور تدریجی صورت می‌گیرد، گفت: علم یک فرایند تاریخی تدریجی است. هیچ‌گاه نباید انتظار داشت که علم دینی به نحو مطلق و یکجا صورت گیرد. مهندسی علم جزء به جزء و تدریجی صورت می‌گیرد. مهندسی علم به طور مطلق و یکجا امکان‌پذیر نیست. شکل‌گیری پارادایم‌ها و فرضیات و مدل‌ها و غیره هم تدریجی‌اند.قائمی نیا بیان کرد: بسیاری از کسانی که درباره علم دینی سخن گفته‌اند، رویکردی کلامی به مسأله داشته‌اند و از این باب وارد بحث شده‌اند که ببینند از دین چه انتظاری باید داشت. اگر دین را پدیده‌ای حداکثری در نظر بگیریم، به‌طور طبیعی باید انتظار داشته باشیم که دین جامعه‌شناسی و اقتصاد و طب و غیره هم به ما بدهد. اگر هم دین پدیده‌ای حداقلی باشد نباید انتظار داشته باشیم که علومی از این قبیل در دین باشد. به اعتقاد نگارنده، رویکرد کلامی در تبیین وضعیت علم دینی از نوعی مغالطه ناشی می‌شود.

captcha
شماره‌های پیشین