333
سه شنبه، ۱۸ مهر ۱۳۹۶
10

گنده‌لات و نوچه‌های مجازی‌اش

حضور ناکام خودروی خورشیدی در رقابت‌های بین‌المللی

رؤیای غزال تیزپای ایرانی

تا همین چند سال پیش، دیدن اتومبیل‌های مجهز به بشقاب سهموی (دیش دریافت نور خورشید) در کوچه‌ها و خیابان‌ها، تنها در فیلم‌های علمی و تخیلی، امکان‌پذیر بود. امروز اما با حضور غزال ایرانی ۴ در مسابقات بین‌المللی دیگر تصور دیدن این اتومبیل‌ها در خیابان‌ها نمی‌تواند دور از انتظار باشد.

صبح نو

حضور ناکام خودروی خورشیدی در رقابت‌های بین‌المللی

رؤیای غزال تیزپای ایرانی

تا همین چند سال پیش، دیدن اتومبیل‌های مجهز به بشقاب سهموی (دیش دریافت نور خورشید) در کوچه‌ها و خیابان‌ها، تنها در فیلم‌های علمی و تخیلی، امکان‌پذیر بود. امروز اما با حضور غزال ایرانی ۴ در مسابقات بین‌المللی دیگر تصور دیدن این اتومبیل‌ها در خیابان‌ها نمی‌تواند دور از انتظار باشد.

 شنیدن خبر حضور خودرویی ایرانی بین بیش از چهل خودروی دیگر که همگی توسط دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف در سراسر جهان طراحی‌شده، مسرت‌بخش است. ایران بعد از گذشت بیش از یک دهه از تولید خودروی‌های خورشیدی، به مقام نخست یکی از معتبرترین مسابقات خودروهای خورشیدی در جهان رسید. مسابقات بین‌المللی خودروی خورشیدی در استرالیا در سه کلاس اصلی برگزار می‌شود. در کلاس خودروهای سه‌چرخ تک‌سرنشین که ساده‌ترین طراحی را دارند، در کلاس دوم، خودروهای چهارچرخ تک‌سرنشین و در کلاس سوم، خودروهای چهارچرخ که قادر به حمل بیش از دو سرنشین هستند و ظاهری شبیه به خودروهای شهری دارند، شرکت می‌کنند. غزال ایرانی ۴ در کلاس سوم، شرکت کرد، حضوری که البته با حذف زودهنگام، به رؤیایی ناتمام مبدل شد. ولی ساخت و حضور خودرویی که می‌توان آن را جزء خودروهای سبز به شمار آورد، برای صنعت خودروسازی ایران حائز اهمیت است.

استفاده خورشیدی
«غزال ایرانی» نام خودروی خورشیدی است که در سال ۱۳۸۳ برای نخستین بار در کشور و خاورمیانه توسط تیم خودروی خورشیدی دانشگاه تهران به سرپرستی دکتر «کارن ابری‌نیا» طراحی و ساخته شد. همه‌چیز از یک ایده شروع شد: «طراحی و ساخت یک خودروی خورشیدی و شرکت در مسابقه». تیم خودروی خورشیدی مأموریت خود را این عنوان کرده‌اند: «مأموریت ما رسیدن به مسابقات جهانی خودروهای خورشیدی Bridgestone است.» مسابقات بریجستون از سال ۱۹۸۷ و هر دو سال یک‌بار در کشور استرالیا برگزار می‌شود. شرکت‌کنندگان از سراسر دنیا برای به نمایش درآوردن آخرین فناوری‌ها و به‌روزترین ایده‌ها در رابطه با وسایل نقلیه خورشیدی گرد هم می‌آیند و به رقابت می‌پردازند. برای رسیدن به مسابقات و کسب رتبه، مهم‌ترین پارامتر، مصرف انرژی است. بر اساس پارامترهای تعریف‌شده، ماشین‌ها باید کم‌مصرف و سبک باشند و در عین حال، آیرودینامیک قوی و بهینه داشته باشند. قوانین مسابقات، شرکت‌کنندگان را به سمتی گرایش می‌دهند که خودروی خود را تجاری‌سازی نیز کنند. نخستین پروژه تیم، طراحی و ساخت خودروی خورشیدی غزال ایرانی ۱ بود که جزء نخستین نسل از نسل خودروهای خورشیدی غزال ایرانی محسوب می‌شود. در تابستان سال ۱۳۸۵ تیم خودروی خورشیدی دانشگاه تهران با خودرو غزال ایرانی ۱ در مسابقات بین‌المللی تایوان شرکت کرد و بین یازده شرکت‌کننده پس از تیم‌های ژاپن (اول و چهارم)، تایوان (دوم و سوم و ششم)، آمریکا (سوم و هفتم) به مقام هشتم رسید. از اواخر سال ۱۳۸۷ مراحل طراحی و ساخت خودروی خورشیدی غزال ایرانی ۲ آغاز و در پایان تابستان ۱۳۸۹ به پایان رسید. در فرآیند طراحی و ساخت خودروی خورشیدی غزال ایرانی ۲ دو تیم از دانشجویان مهندسی مکانیک و مهندسی برق مشارکت داشتند. خودروی خورشیدی غزال ایرانی ۲ در مسابقات بین‌المللی استرالیا شرکت کرد، درنهایت در این مسابقات بین ۳۷ تیم شرکت‌کننده موفق به کسب رتبه ۳۱ شد. دانشجویان طراحی صنعتی هم به گروه دانشجویی تیم غزال، برای پروژه بعدی، یعنی ساخت و طراحی غزال ۳ اضافه شدند. نخستین خودروی دوسرنشین خورشیدی، غزال ۳ است. این تیم در مسابقات بین‌المللی استرالیا در سال ۲۰۱۵ شرکت کرد و بین ۱۲ تیم شرکت کننده در کلاس کروز، مقام سوم سرعت و مقام هفتم را در طی مسافت به دست آورد.

نسل چهارم
خودروی خورشیدی غزال ایرانی ۴ درست بعد از تور ایران‌گردی غزال ایرانی ۳ ساخته شد. غزال ایرانی ۴، یک خودرو با ظرفیت ۴ سرنشین و ۴ چرخ است که دو موتور دارد. رونمایی از این خودروی خورشیدی در اواخر اردیبهشت‌ماه امسال، قبل از اعزام به مسابقات بریجستون استرالیا انجام شد. کارن ابری‌نیا در زمان رونمایی از غزال ایرانی ۴ در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران ویژگی خودروی جدید را این‌طور عنوان کرده بود: «خودروی غزال ۴ نوع پیشرفته‌ای از غزال ۳ است که سلول‌های خورشیدی بیشتری روی سطح آن قرار دارد.» او توضیح داد: «این خودرو برای نخستین بار در کشور و در قاره آسیا ساخته‌شده و بعد از کشور هلند، ما دومین کشور سازنده این خودرو در جهان هستیم.» مدیر طراحی و ساخت خودرو غزال ایرانی ۴ درباره میزان پیشرفت ساخت این خودرو گفت: «این خودروی خورشیدی دارای سرعتی معادل ۱۲۰ کیلومتر است و در آن باطری‌هایی تعبیه‌شده که در شب، مسافت محدودی را می‌تواند بدون وجود نور خورشید طی کند.» به جز تغییرات در سرعت، در طراحی و ساخت نیز، غزال ایرانی ۴ به سمت خودروهای معمولی حرکت می‌کند. بعد از طی کردن مسافت ۳ هزار کیلومتری، در مسیر شهرهای داروین در شمال استرالیا تا آدلاید در جنوب این کشور و پس از شش دوره قهرمانی در شش روز متوالی، غزال ایرانی ۴ البته در نهایت از دور مسابقات حذف شد. ابری‌نیا پیش‌تر اما درباره غزال‌های ایرانی در صحبت با خبرگزاری ایسنا گفته بود: «من همیشه یک محصول را به میوه یک درخت تشبیه می‌کنم. اگر بخواهیم محصولی تولید کنیم، باید در ابتدا ریشه‌ای ایجاد شود، رشد کند تا به درخت تبدیل شود و درنهایت میوه دهد. صنعت هم به همین شکل است. اقتصاد دانش‌بنیان به این معناست که باید فعالیت‌هایی را در طول سالیان سال انجام دهیم تا ریشه و تنه‌ای را ایجاد کنیم تا درنهایت بتوانیم میوه آن را برداشت کنیم؛ زیرا به‌سادگی نمی‌توان محصولی را به مرحله تجاری‌سازی رساند.»

آینده روشن است
حضور خودروی خورشیدی در میادین بین‌المللی که سازوکار و طراحی آن شبیه به خودروهای خیابانی است، می‌تواند ما را نسبت به ورود این نوع خودروها به بازار کشور امیدوار کند. خودروهایی که از همان ابتدا، هدف به‌کارگیری نور خورشید به‌عنوان سوخت و با قصد کاهش آلاینده‌ها و کمک به حل مشکلات آلاینده‌ها در کلان‌شهرها را داشته‌اند. خودروسازان هم خود به این مسائل آگاه هستند، شاید به این دلیل است که در تولید غزال ایرانی ۲ جزء حامیان مالی این نوع خودرو بودند. به جز دو شرکت مهم خودروسازی کشور، شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت و ستاد حمل‌ونقل و سوخت هم وجود دارند. به نظر می‌رسد که خودروسازان و مدیران دولتی نیز لزوم توجه به خودروهایی ازاین‌دست را متوجه شده‌اند. در چند سال اخیر هم خودروسازان دست به تولید انبوه درزمینه خودروهای خورشیدی و برقی زده‌اند؛ اما مسأله مهمی که شاید بتواند مسائل تولید را تحت شعاع خود قرار دهد، مسأله هزینه‌هاست. مسأله‌ای که شاید بازار این اتومبیل‌ها را دست‌خوش دست‌انداز کند. قیمت یک موتور الکتریکی که بتواند نور خورشید را به انرژی الکتریکی تبدیل کند، حدود ۲۰ هزار دلار است. باقیمت روز هر دلار ۴ هزار تومان، قیمت موتور به‌تنهایی ۸۰ میلیون تومان تمام می‌شود. با این تفاسیر، تولید یک خودروی خورشیدی که برای خانواده چهار نفره ایرانی مناسب باشد، بیش ۱۵۰ میلیون تومان تمام می‌شود. این‌ها البته خدشه‌ای به لزوم استفاده و تولید خودروهای خورشیدی وارد نمی‌کند. تلاش دانشجویان دانشگاه تهران، در زمینه ساخت خودروی سبز و رسیدن به مقام‌های حضور و رتبه در رقابت‌های بین‌المللی می‌تواند آینده روشنی را برای صنعت خودروسازی ایران رقم بزند.

captcha
شماره‌های پیشین