330
شنبه، ۱۵ مهر ۱۳۹۶
11
ایشی گورو برنده نوبل ادبیات شد

حقـش بـود؟

بسیاری معتقد بودند جایزه امسال فرصتی است برای آکادمی سوئدی تا اندکی از بار انتخاب تعجب‌برانگیز و پیش‌بینی‌نشده سال گذشته بکاهد. نام‌های بسیاری برای دریافت جایزه امسال مطرح بودند که از آن جمله می‌توان به «نگوگی وا تینگو» کنیایی، «هاروکی موراکامی» ژاپنی و «مارگارت اتوود» کانادایی در فهرست احتمالی منتخب آکادمی نوبل اشاره کرد؛ اما انتخاب ایشی گورو نویسنده انگلیسی ژاپنی‌تبار، تعجب برانگیز و البته برای برخی نویسندگان و مترجمان تحسین‌برانگیز بود.

خبر

صبح نو

ایشی گورو برنده نوبل ادبیات شد

حقـش بـود؟

بسیاری معتقد بودند جایزه امسال فرصتی است برای آکادمی سوئدی تا اندکی از بار انتخاب تعجب‌برانگیز و پیش‌بینی‌نشده سال گذشته بکاهد. نام‌های بسیاری برای دریافت جایزه امسال مطرح بودند که از آن جمله می‌توان به «نگوگی وا تینگو» کنیایی، «هاروکی موراکامی» ژاپنی و «مارگارت اتوود» کانادایی در فهرست احتمالی منتخب آکادمی نوبل اشاره کرد؛ اما انتخاب ایشی گورو نویسنده انگلیسی ژاپنی‌تبار، تعجب برانگیز و البته برای برخی نویسندگان و مترجمان تحسین‌برانگیز بود.

 ایشی کیه؟
خانواده‌اش وقتی پنج‌ساله بود به انگلستان مهاجرت کردند. ایشی‌گورو مدرک کارشناسی خود را در زبان انگلیسی و فلسفه از دانشگاه کنت در سال ۱۹۷۸ و مدرک کارشناسی ارشدش را در رشته نویسندگی خلاقانه در سال ۱۹۸۰ از دانشگاه انگلیای شرقی دریافت کرده‌است. او یکی از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان معاصر انگلستان است و در سال ۱۹۸۶ برای کتاب «هنرمندی از جهان شناور» برنده جایزه وایت‌برِد و در سال ۱۹۸۹ برای کتاب «بازمانده روز» برنده جایزه بوکر شد. از بین آثار او کتاب‌های «وقتی یتیم بودیم» و «هرگز رهایم مکن» نیز به فهرست نهایی جایزه بوکر  راه یافتند.
از او تاکنون رمان‌های «منظر پریده‌رنگ تپه‌ها»، «هنرمندی از جهان شناور»، «بازمانده روز»، «تسلی‌ناپذیر»، «وقتی یتیم بودیم»، «هرگز رهایم مکن»، «غول مدفون» و «شبانه‌ها: پنج داستان درباره موسیقی و شب» به فارسی ترجمه شده‌اند.

واکنش خودش
رسانه‌های خارجی گزارش دادند ایشی گورو در نخستین واکنش به کسب این جایزه گفت: اول فکر کردم خبر جعلی است آن هم در این دوره زمانه خبرهای ساختگی زیرا به خود من خبر نداده بودند. با خودم فکر کردم روش معمول این است که ابتدا  خبر را به خود برنده می‌دهند.وی ادامه داد: بعد  که ناشر آثارم  زنگ زد و  به من خبر را داد و وقتی رسانه‌ها  زنگ زدند، با خودم گفتم شاید خبر درست  باشد. ايشی گورو روز گذشته، چند ساعت بعد از اعلام برنده شدنش به یک روزنامه پرتیراژ كانادايی گفت: «از مارگارت اتوود معذرت می‌خواهم، اين جايزه حق او بود و باور دارم كه روزی نه چندان دور اتوود اين جايزه را خواهد برد. من حتی يک لحظه گمان نمی‌کردم كه جايزه امسال را به من دهند. حالا فكر می‌کنم قدم در مسير بزرگانی چون آليس مونرو گذاشته‌ام و اين باعث افتخار من است.»

از نگاه داخلی‌ها
آقای اسدالله امرایی، با بیان اینکه برندگان نوبل قابل پیش‌بینی نیستند ایشی‌گورو را شایسته برنده شدن نوبل ادبیات دانست.اسدالله امرایی درباره ایشی گورو و برگزیده شدن او در جایزه نوبل ادبیات گفت: اغلب آثاری را که از این نویسنده به فارسی ترجمه شده‌اند، خوانده‌ام. رمان «بازمانده روز» ترجمه نجف دریابندری کار خیلی خوبی است. فکر می‌کنم برگزیده شدن این نویسنده در نوبل امسال از مواردی است که گمان نمی‌کنم کسی بابت آن دلخور شود. ایشی‌گورو به‌عنوان کسی که کار کرده و خوب کار کرده از نظر من شایستگی این را داشت که نوبل بگیرد.
با این حال نقدهایی بر آکادمی نوبل وجود دارد مبنی بر اینکه چرا کسانی که شایسته‌تر بودند جایزه نمی‌گیرند؛ مثلاً فونتس که جایزه نگرفت و مرد یا کَرول اوتس.آقای احمد پوری، در گفت‌وگو با ایسنا ایشی گورو را مستحق گرفتن نوبل ادبیات می‌داند و از این انتخاب آکادمی نوبل دفاع می‌کند و می‌گوید: گورو به نظر من کسی است که حق گرفتن نوبل را دارد. نوش جانش. او نویسنده بزرگی است. ژاپنی‌الاصل است و از هفت سالگی به انگلستان رفته و به این زبان می‌نویسد. رمان «بازمانده روز» او با ترجمه بسیار زیبای نجف دریابندری از بهترین آثار اوست. این نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که به لایه‌لایه زندگی اشراف در حال سقوط بریتانیا اشراف داشته و شخصیت‌هایش را به خوبی می‌شناسد.آقای سهیل سُمی، مترجم چند اثر از ایشی گورو، انتخاب این نویسنده به عنوان برنده جایزه ادبی نوبل را نوعی واکنش آکادمی نوبل به انتخاب سال گذشته و فاصله گرفتن از «خاص‌نویس»ها می‌داند و درباره این انتخاب آکادمی نوبل و اینکه فکر می‌کند آیا حق ایشی گورو بود که این جایزه را از آن خود کند یا خیر؟ گفت: ایشی گورو کارهای خیلی شاخصی انجام داده است که از آن جمله می‌شود به بازمانده روز، هرگز رهایم مکن یا تسلی‌ناپذیر اشاره کرد که رمان‌های برجسته‌ای به‌شمار می‌روند اما آکادمی نوبل هر سال با راهکارها و سیاست‌های خاصی، برنده را اعلام می‌کنند. اگر از من بپرسید، باید بگویم که من نمی‌توانم بین فیلیپ راث و کازوئو ایشی‌گورو یک نفر را انتخاب کنم و شاید حتی بگویم این جایزه بیشتر حق  فیلیپ راث بوده است تا  ایشی گورو.
با این وجود، این حرف من، هیچ از ارزش نوع نوشتن ایشی گورو کم نمی‌کند.


از نگاه خارجی‌ها
«نیل گیمن» داستان‌نویس و فیلمنامه‌نویس سرشناس و ۵۶ ساله انگلیسی که جایزه‌هایی چون «نیوبری»، مدال «کارنگی» و جایزه کتاب سال بریتانیا را دریافت کرده درباره برنده نوبل ادبیات ۲۰۱۷ گفت: از شنیدن این خبر بسیار خوشحال شدم.
«کازوئو ایشی‌گورو» نویسنده‌ای خوب، جدی، درخشان و سخت‌کوش است که هرگز از پرداختن به موضوعات بزرگ یا ورود به ژانر علمی تخیلی یا فانتزی نهراسیده و از همه آن‌ها به عنوان وسیله‌ای برای رسیدن به ایده‌هایش استفاده کرده است. «گیمن» در ادامه این انتخاب را از سوی کمیته جایزه نوبل انرژی‌بخش و هوشمندانه معرفی کرد.
«اندرو موشن» شاعر و نویسنده نامدار که بین‌ سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ به مدت ۱۰ سال ملک‌الشعری بریتانیا بوده است نیز در واکنش به انتخاب برنده نوبل ادبیات ۲۰۱۷ گفت: بزرگ‌ترین ارزش و فضیلت دنیای تخیلی «ایشی‌گورو» این است که همزمان بسیار شخصی و در عین حال عمیقاً آشناست؛ دنیایی از سرگشتگی، انزوا، مراقبت، تهدید و شگفتی. او چگونه این کار را انجام می‌دهد؟ با قرار دادن اصول داستان‌های خود بر ترکیبی از ذخایر ادبی باریک‌بینانه و دقیق و نشانه‌هایی به همان اندازه واضح از قدرت عاطفی.
این ترکیبی قابل توجه و مسحورکننده است و فوق‌العاده است که اعطاکنندگان جایزه نوبل آن را مورد تقدیر قرار دادند.

captcha
شماره‌های پیشین