319
دوشنبه، ۲۷ شهریور ۱۳۹۶
3
کدام نهادها مسأله مسلمانان روهینگیا را پیگیری کردند

بحران میانمار و بی‌عملی نهادهای مسوول

همزمان با تحولات جدید منطقه غرب آسیا به‌ویژه در کشورهای عراق و سوریه، از حدود یک ماه پیش اخباری از شرق آسیا به سلسله اخبار نگران‌کننده از وضعیت مسلمانان جهان اضافه شده است. این بار خبرها از میانمار می‌رسد و حکایت از وضعیت اسفبار و نسل‌کشی مسلمانان در این کشور 60 میلیون نفری دارد؛ وضعیتی که هیچ نهاد یا سازمان مسوول داخلی و بین‌المللی قاعدتاً و عقلاً نباید در برابر آن ساکت و بی‌عمل مانده باشد، هرچند این گزاره حالا نیاز به بررسی دقیق دارد.

ضعف جامعه بین المللی در برخورد با فاجعه میانمار

صبح نو

کدام نهادها مسأله مسلمانان روهینگیا را پیگیری کردند

بحران میانمار و بی‌عملی نهادهای مسوول

همزمان با تحولات جدید منطقه غرب آسیا به‌ویژه در کشورهای عراق و سوریه، از حدود یک ماه پیش اخباری از شرق آسیا به سلسله اخبار نگران‌کننده از وضعیت مسلمانان جهان اضافه شده است. این بار خبرها از میانمار می‌رسد و حکایت از وضعیت اسفبار و نسل‌کشی مسلمانان در این کشور 60 میلیون نفری دارد؛ وضعیتی که هیچ نهاد یا سازمان مسوول داخلی و بین‌المللی قاعدتاً و عقلاً نباید در برابر آن ساکت و بی‌عمل مانده باشد، هرچند این گزاره حالا نیاز به بررسی دقیق دارد.

«میانمار» کشوری در آسیای شرقی است که با چین، لائوس، بنگلادش، تایلند و هند همسایه است و مرز مشترک دارد. حدود 4 درصد از جمعیت این کشور متنوع و متکثر فرهنگی را مسلمانان تشکیل می‌دهند که عمدتاً در منطقه روهینگیا سکونت دارند. اما حالا شرایط به سمتی رفته است که حکومت میانمار و افراط‌گرایان بودایی، تحمل همین جمعیت 4 درصدی را هم ندارند و عزم‌شان را جزم کرده‌اند تا اثری از آنها در میانمار باقی نماند؛ چه با کشتن و سوزاندن، چه با کوچ اجباری به خارج از مرزها.
هرچند بحران و تنش در میانمار مسئله امروز و چند ماه اخیر نیست و ریشه آن به منازعات جزئی و قومی در سال 2012 میلادی برمی‌گردد، اما در ماه‌ها و به‌ویژه هفته‌های اخیر، این اختلافات بهانه‌ای برای تحرکات گسترده افراط‌گرایان بودایی شده است تا دست به تخریب و آتش زدن منازل مسکونی مسلمانان و کشتار آنها بزنند؛ علاوه‌بر جان‌باختن ده‌ها هزار نفر از مردم مسلمان منطقه روهینگیا، جمعیت قابل توجهی از آنها در هفته‌های اخیر در مرزهای مشترک میانمار و بنگلادش و در اردوگاه‌هایی با کمترین امکانات آواره و سرگردان شده‌اند و چشم‌انتظار اقدام عملی مجامع بین‌المللی و حقوق بشری و توقف جنایات دولت نظامی این کشور هستند، اما خبری از واکنش فوری نیست.

محک «فریادرسی مظلوم»؛ از حرف تا عمل
در جمهوری اسلامی ایران و در میان افکار عمومی و فعالان خودجوش فرهنگی و سیاسی، فجایع میانمار انعکاس قابل توجهی داشته است؛ اما شاید حالا جای بررسی این مسأله باشد که دستگاه‌ها و نهادهای مسوول در این حوزه، طی این مدت چه اقدامات عملی و تاثیرگذاری برای کاهش آلام مردم مظلوم این منطقه انجام داده‌اند.
1. وزارت امور خارجه؛ بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان 15 شهریورماه با یک موضع‌گیری دیپلماتیک از وضعیت مردم میانمار ابراز نگرانی عمیق کرد و گفت: دکتر ظریف دی ماه ۱۳۹۵ با ارسال نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل متحد نسبت به وخامت فزاینده اوضاع مسلمانان روهینگیا در میانمار ابراز نگرانی کرد و از آنتونیو گوترش خواست فعالانه و در تعامل با دولت میانمار گام‌های اساسی برای پایان دادن به نگرانی‌های جدی جامعه بین‌المللی درباره وضعیت مسلمانان روهینگیا بردارد.
او این نکته را هم اضافه کرد که «دستگاه دیپلماسی ایران تلاش کرده مساله مسلمانان میانمار در مجامع بین‌المللی و به ویژه سازمان ملل مطرح شود و حساسیت در خصوص شرایط آنها از سطح مسلمانان فراتر رفته و حساسیت تمام مردم جهان و سایر دولت‌ها را نسبت به آن جلب کند.»
پس از موضع‌گیری‌های جسته و گریخته وزیر و مسوولان ارشد دستگاه دیپلماسی درباره فجایع بی‌سابقه در میانمار، در نهایت هیات سیاسی و امدادی ایران به سرپرستی آقای ابراهیم رحیم‌پور معاون وزیر امور خارجه 25 شهریورماه در کمپ آوارگان میانماری در مرز این کشور با بنگلادش حضور یافتند تا محموله امدادی را که رحیم‌پور حجم آن را 100 تن اعلام کرده بود، توزیع کنند.
با وجود قابل تقدیر بودن این تلاش‌های ذاتی وزارت خارجه، اما جای مواضع محکم‌تر و اقدامات عملی و تاثیرگذارتر از جمله درخواست رسمی تشکیل نشست اضطراری شورای امنیت، مکاتبه با شورای حقوق بشر و نیز درخواست تشکیل نشست فوق‌العاده سازمان‌هایی همچون کنفرانس اسلامی، همکاری اسلامی و عدم تعهد خالی است.
2- ستاد حقوق بشر قوه قضاییه؛ اما این ستاد که با وظیفه ذاتی پیگیری کارویژه‌های حقوق بشری در چارچوب نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در داخل و خارج از کشور تشکیل شده، در قبال قضیه میانمار بی‌تفاوت نبوده و دادگاهی را به منظور رسیدگی به جنایات و فجایعی که علیه مسلمانان روهینگیایی اعمال شده تشکیل داده است. آقای محمد جواد لاریجانی رئیس این ستاد این خصوص گفته است: « به کسانی که در میانمار مورد تعرض قرار گرفتند، اعلام کنیم تا مراجعه و مسئله خود را مطرح کنند، دادگاه‌های ما برای رسیدگی به این موضوع مشروعیت دارند.»
همچنین معاونت حقوق بشر و امور بین الملل وزارت دادگستری در محکومیت کشتار مسلمانان میانمار بیانیه‌ای صادر کرد. در بخشی از این بیانیه آمده است : «وظیفه و رسالت سازمان همکاری های اسلامی است که در اسرع وقت تشکیل جلسه دهد و راهکارهایی پیشگیرانه برای جلوگیری از تشدید جنایت علیه مسلمانان اتخاذ نماید. وظیفه نهادهای ملی و سازمان های حقوق بشری است که دولت میانمار را تحت فشار قرار دهند تا حقوق مسلمانان و حقوق بشر را به رسمیت بشناسد.»
یکی از توصیه‌های مهم و جدی رهبر انقلاب به دستگاه قضایی در هفته قوه قضاییه امسال، فعال شدن در حوزه حقوق بشر بوده است.
3. مجلس شورای اسلامی؛ وضعیت دیپلماسی پارلمانی مجلس این روزها قابل تامل‌تر است؛ نمایندگان در تعطیلات سه هفته‌ای به سر می‌برند و خبری از اقدامات جدی و بین‌المللی نیست. غیر از دیدارهای دوجانبه و موردی رئیس مجلس و دستیار امور بین‌الملل وی در تهران و مصاحبه‌های موردی برخی نمایندگان که به مدد سماجت خبرنگاران اتفاق می‌افتد، فقط می‌ماند نشست فوق‌العاده کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی که هفته گذشته با حضور 7 عضو از 23 عضو کمیسیون تشکیل شد و بعد از دریافت گزارش معاون وزیر امور خارجه، به موضع‌گیری رییس کمیسیون بسنده شد!
دیگر نه از مکاتبه یا سفر به مقر بین‌المجالس آسیایی و جهانی خبری شد، نه از رایزنی با گروه‌های دوستی پارلمانی همسو.
4. سازمان تبلیغات اسلامی؛ بررسی عملکرد این سازمان هم در هفته‌های گذشته که میانمار به شاه‌بیت اخبار تلخ منطقه آسیا تبدیل شده، نتیجه دلچسبی به‌دست نمی‌دهد. سازمانی که وظیفه تبیین و تبلیغ معارف اسلامی و مسائل مهم و مبتلابه جهان اسلام را برعهده دارد.
پایگاه اطلاع‌رسانی این سازمان هیچ خبری از برگزاری نشست ویژه یا رایزنی با سازمان‌های مشابه بین‌المللی ارائه نمی‌دهد و اخبار مرتبط با میانمار از سازمان تبلیغات اسلامی هم فقط به انتشار بیانیه چند مورد از ادارات کل استانی این سازمان محدود می‌شود.
5. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی؛ این سازمان در زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می‌کند و وظیفه انتخاب و اعزام رایزنان فرهنگی ایران به خارج از کشور را برعهده دارد.
جست‌وجوی اخبار میانماری این سازمان هم نشان می‌دهد جز انتشار یک بیانیه محکومیت در تاریخ 13‌شهریورماه، خبری دیده نمی‌شود! در این بیانیه هم از مجامع بین‌المللی درخواست اقدام عاجل و فوری شده‌است.
رییس این سازمان هم 14 شهریورماه در نامه‌ای به رییس آکادمی بین‌المللی سیتاگو میانمار، خواستار پایان دادن به خشونت‌ علیه مسلمانان این کشور شده است.
دیگر نه از برنامه هماهنگ سازمان برای پیگیری موضوع میانمار در مجامع بین‌المللی خبری هست و نه از مواضع و اقدامات فوری رایزنان فرهنگی سازمان در خارج، برای تبیین مصائبی که این روزها بر سر مسلمانان میانمار می‌رود!
6. مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی؛ این نهاد اسلامی نیز همانطور که از نامش پیداست، با هدف وحدت و نزدیک‌تر کردن پیروان مذاهب اسلامی و تمرکز بر مشترکات و تقویت توان امت اسلامی تشکیل شده است؛ کارکردی که این روزها قاعدتاً باید بیشتر به فریاد مسلمانان مظلوم میانمار برسد.
اما نگاه گذرا به فعالیت‌های این مجمع در موضوع میانمار، غیر از انتشار بیانیه دبیرکل مجمع در تاریخ 20 شهریور و دیدار با شیخ زهیرالجعید هماهنگ کننده جبهه‌العمل اسلامی در لبنان و تاکید بر فراموش نکردن مسلمانان میانمار در تاریخ 24 شهریور، خبر دیگری به‌دست نمی‌دهد.
7. هلال احمر جمهوری اسلامی ایران؛ در میان همه این روزمرگی‌ها، این تنها جمعیت هلال احمر کشورمان بوده است که طی سه مرحله از هفته گذشته تاکنون، با اعزام و توزیع محموله‌های غذایی و دارویی در اردوگاه‌های مرز بنگلادش، تلاش کرده است تا وظیفه ذاتی خود را تمام‌و‌کمال انجام دهد.
حالا جای این سؤال باقی است که آیا وقت آن نرسیده است که میزان فعالیت و تدبیر این میزان نهاد فرهنگی و بین‌المللی در موضوعاتی به این درجه از اهمیت بررسی و موشکافی شود؟ نهادهایی که قاعدتاً باید منویات رهبر معظم انقلاب را در موضوعات حساس بین‌المللی در عمل، نه در حرف و پوستر و همایش‌های پر رنگ و لعاب، دنبال و اجرا کنند. مسأله مردم مظلوم و مسلمان روهینگیا، از آن جمله مسائل است که حالا باید محک عمل این نهادها‌شود.

captcha
شماره‌های پیشین