316
چهارشنبه، ۲۲ شهریور ۱۳۹۶
14

خبر

در نشست نقد و بررسی کتاب «شرح مثنوی معنوی» مطرح شد

مثنوی؛ حماسه مولوی در عرفان

نشست نقد و بررسی کتاب «شرح مثنوی معنوی؛ با نگاهی تطبیقی به مبانی عرفان نظری» با حضور آقایان غلامعلی حداد عادل، غلامرضا انصاری و خانم ناهید عبقری در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار شد.

صبح نو

در نشست نقد و بررسی کتاب «شرح مثنوی معنوی» مطرح شد

مثنوی؛ حماسه مولوی در عرفان

نشست نقد و بررسی کتاب «شرح مثنوی معنوی؛ با نگاهی تطبیقی به مبانی عرفان نظری» با حضور آقایان غلامعلی حداد عادل، غلامرضا انصاری و خانم ناهید عبقری در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار شد.

در ابتدای این نشست، غلامعلی حداد عادل با بیان اینکه از آشنایی من با خانم عبقری چند ماهی بیشتر نمی‌گذرد، گفت: چند ماه پیش، ایشان مجموعه 6 جلدی شرح مثنوی معنوی را برایم فرستاد. من علاوه‌بر اینکه کتاب را اعلام وصول کردم تلفنی هم از ایشان تشکر کردم. این صحبت تلفنی مقدمه آشنایی و ارتباط بیشتر شد. در سفری که ماه گذشته به مشهد مقدس داشتم، توفیقی شد چند ساعتی در دفتر و منزل ایشان شاهد عشق و علاقه ا‌ش برای مثنوی پژوهی باشم.

کار بزرگ مولانا
حداد عادل با اشاره به اهمیت و ضرورت مولوی پژوهی و مثنوی پژوهشی در روزگار کنونی گفت: همه دنیا احساس می‌کنند به‌رغم پیشرفت‌های علمی و صنعتی و بحث‌های فلسفی پیچیده، زندگی بشر در روی زمین آسوده‌تر نشده است. مردم، سفر 6ماه را 6ساعته به مدد فناوری انجام می‌دهند اما بعد از رسیدن به مقصد نمی‌دانند چه کار کنند. این یعنی مسائل بشر حل نشده است. بعد دو جنگ جهانی، هیچ‌گاه جهان خالی از جنگ نداشتیم؛ این گواه این است که یک جای کار ایراد دارد. در چنین فضایی است که حرف مولانا شنیدنی است. همه حرف مولانا از اول تا آخر در تمام آثارش این است که به من و شما متذکر شود که هستی در همین ظاهر محسوس مادی و طبیعی محدود نیست بلکه این ظاهر یک صورتی است که معنایی دارد و مراد از آسمان آن معناست. همه انبیا و اولیا آمدند که سر ما را از زمین به آسمان متوجه کنند.
وی با بیان اینکه مولانا کار بزرگی کرده است، گفت: او صدها قصه و داستان را از سنت پیشینیان تفحص و گردآوری و آنها را با دخل و تصرف‌های مناسب به شعر تبدیل کرد و با جاذبه این قصه‌ها، توده‌های مردم را پای حرف خودش کشانده و بعد از لابه‌لای آن قصه‌ها حقیقت را پیدا و عروج و تعالی پیدا کرده و قصه را زمین گذاشت و حقیقت را به‌دست گرفت.
حداد عادل ادامه داد: مولانا در عالم عرفان کار حماسی کرده است و از نظر اندازه و زحمت قابل مقایسه با فردوسی در عالم عرفان است. برای همین همیشه بعد از تألیف مثنوی این کتاب مورد توجه همگان  قرار گرفت و در طول بیش از 700 سالی که  از تألیف آن گذشته، شرح‌های متعددی بر آن نوشته شده است.

افزایش شرح بر مثنوی
حداد عادل با بیان اینکه تا سال 1380، 219 شرح  بر مثنوی نوشته شده است، گفت: اگر ما اقبال به مثنوی را در این چند سال اخیر در نظر بگیریم، می‌توانیم بگوییم این آمار به 250 شرح رسیده است. در هند که با زبان فارسی انس داشتند شرح‌هایی که بر مثنوی نوشته شده شاید بیشتر از شرح‌هایی است که در ایران نوشته شده است. در دوره ما مثنوی پژوهانی چون سید جعفر شهیدی، زیرین کوب، استاد همایی، مرحوم علامه جعفری و... درباره مثنوی کار کردند.
وی به ویژگی‌های کتاب اشاره کرد و گفت: اولاً نثر فارسی درست، بی‌عیبی و پرکششی دارد که این امری مغتنم است. ایشان از حشو و زوائد پرهیز کرده و بعضی از
دراز نفسی‌هایی که در آثار دیگران دیده می‌شود در این 6 جلد قابل مشاهده نیست. مطب را شسته رفته، مفید و خلاصه به‌دست داده و انضباط علمی را رعایت
کرده است.
حداد عادل بهترین حس کتاب «شرح مثنوی معنوی» را بیان کردن معنی ابیات به زبان فارسی امروزی دانست و گفت: این کار می‌تواند برای کسی که در فهم زبان مولانا مشکل دارد سودمند باشد. این شرح از شرح‌های مفیدی است که بر غنای مثنوی‌پژوهی در زبان فارسی افزوده است.
وی در پایان به ارزش کار نویسنده کتاب اشاره کرد و گفت: نویسنده کتاب بهترین سال‌های عمر خودش را به‌صورت جدی صرف این کار کرد. من در بازدیدی که از دفتر ایشان داشتم متوجه شدم که از سر اعتقاد، علاقه و عشق این کار را کرد. همت ایشان برخاسته از عشق ایشان است. بعضی از ابیات دشوار مثنوی را شارحان دیگر نتوانستند به روشنی بیان کنند اما  نویسنده یک معنای قابل فهم  به‌دست داد که خواننده را راضی و خشنود می‌کند.
وی در پایان گفت: استاد موحد در فرهنگستان در چند سال اخیر موفق شد یک تصحیح تازه از مثنوی بعد از تصحیح نیکلسون به دست آورد. استاد موحد کار مستقلی و مثنوی را مستقلاً تصحیح کرد و در واقع کار نیکلسون را تصحیح کرد‌، این کتاب چاپ شده است و به‌زودی در فرهنگستان رونمایی می‌شود.

محصول 30 ساله
در ادامه خانم ناهید عبقری، نویسنده کتاب گفت: این پژوهش که در ابتدا ۶ هزار صفحه بوده و بنا به دلایل متعدد به حدود چهار هزار صفحه تقلیل داده شد، حاصل ۳۰ سال مطالعه و پژوهش است. در این کتاب سعی کردم مطالب و مفاهیم را برای خوانندگان قابل درک و فهم کنم تا خوانندگان به‌خصوص دانشجویان در خوانش آن دچار مشکل نشوند.وی ادامه داد: تمام واژه‌هایی که در مثنوی مهجورند و امروز کاربردی ندارند به همراه تمام معنای آنها در پانوشت آمده است. این کتاب، پلی بین عرفان نظری و عملی است. هنگام مطالعه و پژوهش از  برخی آثار برجسته محی‌الدین ابن عربی استفاده کردم. مولانا برای تبیین مبانی دینی به خصوص معجزات انبیا به این امر اشاره می‌کند که انسان‌هایی که به تهذیب درون رسیده‌اند، اموری برایشان قابل درک است. این افراد به یقین می‌رسند و نیاز به براهین ندارند. انسان معاصر عقل‌گرا شده است، ما در این کتاب تمام ابیات را شرح دادیم و توضیحات عرفان نظری را به پانوشت منتقل کردیم. تعلیم دادیم که انسان فقط قالب جسمانی نیست، ما فقط این فیزیک نیستیم.

بی‌توجهی به کتاب
آقای غلامرضا انصاری، که حضورش به دلیل صبغه سیاسی و علمی غیر مرتبط باعث شگفتی اهالی فرهنگ شده بود  از دیگر سخنرانان این نشست به معضل کتاب نخوانی در جامعه اشاره کرد و گفت: توسعه ادبیات بعد از جنگ جهانی به صورت جدی مورد عنایت و توجه برنامه‌ریزان فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جهان قرار گرفته است. اگر به جوامعی که توانسته‌اند توسعه را به صورت تمام عیار در جامعه خودشان محقق کنند یا کشورهایی که هر روز با سرعت تمام خودشان و کمبودهای گذشته را جبران کردند، نگاه کنیم متوجه می‌شویم که توجه به فرهنگ و مسائل اجتماعی با یک نگاه عمیق علمی از واجبات و ملزومات اساسی رسیدن به توسعه سیاسی و اقتصادی است.

captcha
شماره‌های پیشین