310
دوشنبه، ۱۳ شهریور ۱۳۹۶
16

صبح نو

شیطان تبعیت شما را ذخیره می‌کند

شیطان دنبال این است که مؤمنان را که ایمان دارند با لغزش عملی ساقط کند. یعنی از یک لغزش ابتدایی گاهی آغاز می‌شود که انسان فکر نمی‌کند این لغزش خطرهای جدی در پی داشته باشد و بی‌اعتنا از آن می‌گذرد. اینجا آغاز خطر است! خدا خیلی رحم می‌کند «وَ یعْفُوا عَنْ کثِیر» (مائده/15) از خیلی لغزش‌های ما می‌گذرد! اما تعبیری که مرحوم علامه طباطبایی دارند در ذیل این آیه «إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکمْ یوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیطانُ بِبَعْضِ ما کسَبُوا» (آل‌عمران/155) آنجا می‌فرماید: دو لشکری که در جنگ احد روبه‌روی هم قرار گرفتند و بعد جنگ مغلوب شد و مسلمانان فرار کردند، در قرآن می‌فرماید: فرار اینها از جنگ با اینکه پیغمبر؟ص؟ زنده بود و در دامنه کوه قرار داشت و فریاد می‌زد: من اینجا هستم! کجا فرار می‌کنید؟! آنجا می‌فرماید: علت این فرار این بود که «إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیطانُ» این‌ها را به فرار وا داشت.
«بِبَعْضِ ما کسَبُوا» بخاطر بعضی از اعمال سابق‌شان. تعبیر مرحوم علامه این است که عمل سابقی که در معصیت محقق می‌شود، هر عمل معصیتی که توبه به آن ملحق نشود و انسان از آن تائب نشود، هر معصیتی تبعیت از شیطان است. ولایت شیطان را پذیرفتن است. می‌گوید: شیطان اینقدر در اینجا عاقبت اندیش است که تبعیت از خودش را ذخیره می‌کند. انسان وقتی تبعیت می‌کند یعنی با او شباهت پیدا کرده است. ولایت یعنی شباهت، یعنی اگر می‌گوییم: اولیای ما حضرات معصومین هستند، یعنی ما می‌خواهیم شباهت پیدا کنیم. به همین نسبت شباهت در نظام کمال هست، در نظام سقوط هم هست. یعنی انسان با تبعیت و اطاعت قرب و شباهت پیدا می‌کند.
شیطان اعمال سابق اینها را که تبعیت کرده بودند ذخیره کرده است. کجا از آن استفاده می‌کند؟ در بزنگاه! در نقطه زمان حساس که جنگ شده و بعد در این زمان جنگ حالت بحرانی است. تا وقتی انسان غالب است هنوز تعادل برقرار است اما وقتی مغلوبه می‌شود خیلی سخت می‌شود؛ یعنی آنجاست که معلوم می‌شود آن حقایق درونی وجود انسان خودش را نشان می‌دهد. تا وقتی آن بحران پیش نیامده است، خیلی از اوقات انسان خودش را کنترل می‌کند؛ اما وقتی بحران پیش می‌آید انسان در بحران آنچه درونش هست را آشکار می‌کند. قدرت کنترل ندارد، چون تمرکزش در بحران از دست رفته است؛ لذا در این حالتی که برای اینها پیش آمد که جنگ مغلوبه شد، یکباره به جایی رسید که پیغمبر را رها و فرار کردند.

  سمت خدا
حجت الاسلام محمدرضا عابدینی

captcha
شماره‌های پیشین