291
سه شنبه، ۱۷ مرداد ۱۳۹۶
10
گزارش «صبح نو» از ابعاد اجتماعی سلفی جنجالی در مجلس

آقا دوربینی‌های بهارستان زیر ذره‌بین

ماجرای جنجالی عصر شنبه مجلس شورای اسلامی همچنان با واکنش‌های مختلف و فراوانی روبه‌روست. پس از انتشار عکس‌هایی از نمایندگان مجلس با مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی، سیل واکنش‌ها در این‌باره به‌راه افتاد. از عذرخواهی نماینده سلفی گرفته تا دفاع عجیب نماینده لیست امید در تهران که این اشتیاق و نمایندگان تلفن همراه به‌دست اطراف خانم موگرینی را علاقه‌مند به «روابط عمیق» با اروپا دانست و البته نماینده‌ای دیگر که این دیدارها و عکس‌های یادگاری را در صحن علنی عادی دانسته و محتوای صحبت فارسی نمایندگان با خانم موگرینی را درباره سیاست خارجی و برجام ذکر کرده بود.

در باب سلفی حقارت نمایندگان مجلس

این رفتار را جدی بگیریم

صبح نو

در باب سلفی حقارت نمایندگان مجلس

این رفتار را جدی بگیریم

شاید وقتی چند سال پیش آقای «لئون آرون» مدیر مطالعات روسیه در موسسه اینترپرایز آمریکا  درباره فروپاشی شوروی گفت: «انقلاب شوروی نه در فقر نان که در احساس تحقیر مردمان بود» تصور نمی‌شد نخبگان سیاسی یک کشور با تلاش برای سلفی گرفتن با نماینده اتحادیه اروپا، اینچنین اسباب حقارت یک ملت را
فراهم‌کنند.
اما اگر به کمی گذشته فکر کنیم این اقدام مسبوق به سابقه نیز هست. زمانی که در کوران مذاکرات هسته‌ای آقای «سید عباس عراقچی» در  اقدامی عجیب شروع به گرفتن عکس باتلفن همراه خود از جان کری می‌کرد و یا اگر کمی دورتر، رفتار رجل سیاسی و روشنفکران عصر پهلوی و قاجار در برابر فرستاده‌های غربی را به یاد بیاوریم، نشان می‌دهد این رفتار در کنش سیاسی نخبگان ایرانی رفتاری پربسامد بوده است.
اما بحث اصلی در این‌باره جنجال‌های ژورنالیستی یا بگو و مگوهای فضای مجازی نیست. پرسش اصلی این است که پیامدهای جامعه‌شناختی این الگوی رفتاری چیست؟ و راز حس «کهتر بینی» برخی نخبگان سیاسی در مواجهه با غرب و نمایندگان غربی از چه ناشی می‌شود؟
 اگرچه خودانتقادی و نقد درون گفتمانی، امری لازم و حیاتی برای یک جامعه است اما سال‌هاست جریان روشنفکری در نوشتارها و کتاب‌های خود یک دال مرکزی اصلی را در خصوص جامعه ایرانی هدف گرفته است که تحت عنوان «پارادایم عقب‌ماندگی» شناخته می‌شود. شاید عناوین کتاب‌های این جریان، گواه حرف اصلی آنها باشد. از «ما چگونه ما شدیم» و «چرا ايران عقب ماند و غرب پيش رفت؟»تا «چرا عقب مانده‌ایم» همه و همه مبتنی بر یک نگاه فرادستی غرب و فرودستی ایرانیان بوده است
موضوع خودکم‌بینی به قدری برای یک جامعه جدی است که رهبر انقلاب در جایی بزرگ‌ترین خطر را برای جامعه خطر خود کم‌بینی می‌داند و می‌فرمایند: «این خودکم‌بینی خیلی چیز خطرناکی است.»
 شاید بزرگ‌ترین پیامد این نوع نگاه به جامعه خود را در  بازتولید تفکر «ما نمی‌توانیم» نشان می‌دهد جایی که هر چند با وقوع انقلاب اسلامی رسوبات این تفکر کمرنگ شد، ولی بار دیگر در چند سال گذشته در حال پررنگ‌تر شدن است. جایی که مشاور ارشد رییس‌جمهور فعلی اعتقاد دارد: «‌بگذارید با خود روراست باشیم ما به جز پخت آبگوشت بزباش و قورمه‌سبزی در هیچ تکنولوژی صنعتی نسبت به جهان برتری نداریم.»
 اگرچه رفتار نمایندگان و هجوم برای سلفی گرفتن با خانم موگرینی در شبکه‌های اجتماعی با واکنش‌های طنزآلودی روبه‌رو شده و نقدهایی از جنس طنز را همراه داشت، اما  اگر این نوع رفتارها را جدی نگیریم قطعاً پیامدهای نامطلوبی برای آینده خواهد داشت.

  یادداشت    بهروز یاوری
 دانشجوی دکترای ارتباطات

captcha
شماره‌های پیشین