286
سه شنبه، ۱۰ مرداد ۱۳۹۶
13
«صبح‌نو» رده‌بندی سنی اکران سینماها را بررسی می‌کند

رده‌بندی سنی؛ توفیق اجباری!

پس از چالش‌های اخیر سینما درباره عدم نمایش برخی از فیلم‌ها، اخیراً موضوع اعمال رده‌بندی سنی مورد بحث قرار گرفته است.

خبر

صبح نو

«صبح‌نو» رده‌بندی سنی اکران سینماها را بررسی می‌کند

رده‌بندی سنی؛ توفیق اجباری!

پس از چالش‌های اخیر سینما درباره عدم نمایش برخی از فیلم‌ها، اخیراً موضوع اعمال رده‌بندی سنی مورد بحث قرار گرفته است.

وقتی نمایش آثارهنری، خصوصاً فیلم‌های سینمایی در مقیاسی گسترده و عمومی مطرح باشد، لاجرم موضوع نظارت برمحتوای آن‌ها نیز مورد بحث قرار می‌گیرد. البته این پدیده محدود به ایران نیست و تقریباً در تمام کشورهای صاحب صنعت سینما این اتفاق رخ می‌دهد.

هنرتوقیف شدنی نیست اما...
در هفته گذشته و پیرو گرم شدن دوباره بحث عدم نمایش برخی از فیلم‌های سینمایی، برخی از اهالی سینما در صفحه شخصی خود در اینستاگرام در کمپین نه به توقیف فیلم‌ها شرکت کردند.
آن‌ها روی این موضوع تأکید کردند که هنرتوقیف شدنی نیست و مطلقاً هیچ فیلمی نباید توقیف شود. جدای از درست یا غلط بودن این نظر و این که استدلال این عزیزان چه فرمول یا عقیده‌ای بوده است که مطلقاً مخالف عدم نمایش هرگونه فیلمی هستند، این کمپین نه چندان پرطرفدار دراین مقطع بازهم موضوع فوق را در رسانه‌ها داغ کرد.
یک طرف این دعوا، حوزه هنری بود که برخی از آثارسینمایی را در سبد اکران خود جا نداده بود و همواره تأکید کرده در کنار کمک به سینما، طرفدار سرسخت ابتذال درسینماست و هر فیلمی را در سینماهای خود اکران نخواهد کرد. همزمان مسوولان سینمایی حوزه و همچنین برخی از عوامل سینما در جلسات مختلفی به مناظره و بحث دراین باره پرداختند.

نظارت جهانی برفیلم‌های سینمایی
درتمام دنیا هیأت یا انجمن‌هایی وجود دارند که براساس فضای قانونی و فرهنگی کشورشان به روی فیلم‌های سینمایی نظارت دارند و به هر یک از تولیدات درجه‌ای برای نمایش اعطا می‌کنند.
درکشورما باتوجه به چارچوب‌های فرهنگی و اخلاقی لزوم دقت بیشتری بر محتوای فیلم‌های سینمایی وجود دارد و به همین خاطر در سال‌های پس از انقلاب تعدادی از فیلم‌ها دچار معذوریت در نمایش شده‌اند. هرچند تعداد این آثار به نسبت کل آثارسینمای ایران عدد بسیار ناچیزی است اما به هرحال مسأله ای قابل تأمل است.
آیا تمام فیلم‌های اکران نشده براساس ضوابط قانونی و عرف جامعه به این روزگار دچار شده‌اند؟ آیا نمونه‌ای نیست که نه به خاطر چارچوب‌های واقعی که به دلیل مدیریت‌های سلیقه‌ای به بایگانی سپرده شده باشند؟ آیا در طول سالیان اخیر فیلم‌هایی نبوده‌اند که پس از مدتی به اکران درآمده و با استقبال مردم و حتی مراجع فرهنگی جامعه روبرو شده‌اند؟
به هرحال آنچه مشخص است در ایران هم مانند دیگر کشورها لزوم نظارت بر محتوای فیلم‌ها وجود دارد ولی به هرحال ممکن است در دایره فیلم‌های مورد بحث، نمونه‌هایی هم باشند که قربانی مدیریت‌های سلیقه‌ای شده باشند. البته در طرف مقابل قطعاً نگاه مطلق به این موضوع هم نادرست است و این شعار که هیچ فیلمی توقیف نشود نه تنها به لحاظ قانونی، که به لحاظ عقلی هم ناقص و به آن خدشه وارد است؛ اتفاقاً به خاطر حفظ‌شان هنر، گاهی لازم است از نمایش برخی تولیدات (هرچند به ندرت) جلوگیری شود تا هر چیزی هنر تلقی نشود.

رده‌بندی سنی فیلم‌ها
همانطور که گفته شد در کشورهای صاحب سینما رده‌بندی سنی وجود دارد. این رده‌بندی‌ها در موضوعاتی مثل خشونت و سکانس‌های جنسی اعمال می‌شوند.
درهالیوود «انجمن درجه‌بندی نمایش» وجود دارد. این سیستم برای اطلاع والدین از محتویات فیلم است که والدین خود قضاوت کنند که فرزندانشان فیلمی را ببینند یا نه. طبق درجه بندی فوق، گروه G: همه سنین قادر به تماشای این فیلم‌ها هستند. گروه PG: فیلم‌های این گروه هم مناسب همه سنین است اما به خانواده‌ها هشدار داده می‌شود که بهتر است آنها نیز همراه کودکان حضور داشته باشند. گروهPG-13: کودکان زیر سن 13 سال اجازه ندارند تا برای تماشای فیلم بدون حضور بزرگ‌تر به سینما بیایند. گروه R: افراد پایین‌تر از 17 سال می‌بایست برای تماشای فیلم‌های این گروه تحت نظارت بزرگ‌ترها به سینما بیایند. گروهNC-17: هیچ فرد 17 ساله یا پایین‌تری حق دیدن این رده فیلم‌ها را ندارد.
رده‌بندی در فرانسه توسط کمیسیون ویژه‌ای که در جهت نظارت بر فیلم‌های سینمایی تشکیل می‌شود، انجام شده و سپس برای اعمال و صدور مجوز نمایش به این وزارت اعلام می‌شود. فیلم‌ها در یکی از رده‌بندهای پنجگانه قرار می‌گیرند؛ اگر چه در بعضی موارد، به ندرت، به صادر نشدن مجوز نیز منتهی شود. U: برای همه تماشاگران مناسب است. 12: تماشا برای افراد خردسال 12 سال سن و کمتر ممنوع است. 16: تماشا برای افراد 16 سال سن و کمتر ممنوع است. 18: تماشا برای افراد 18 سال سن و کمتر ممنوع است.
باید این را اضافه کرد، یک فیلم ممکن است به دلیل بالا بودن میزان صحنه‌های غیراخلاقی یا خشونت، رده بندی «X» را دریافت کند که در این صورت اینگونه فیلم‌ها با محدودیت‌هایی از قبیل پرداخت مالیات بیشتر   یا نمایش در سینماهای ویژه، که در حال حاضر تعدادشان در فرانسه کم است، مواجه می‌شوند.

نظارت بیشتر یا تبلیغ فیلم؟
رده‌بندی سنی به جز هدفمند شدن تماشای یک فیلم و همچنین کمک به خانواده‌ها برای محافظت از فرزندانشان در مقابل محتوای نامناسب، شیوه‌ای است که می‌تواند در برخی از موارد از عدم اکران قطعی یک فیلم جلوگیری کند. با استفاده از این روش، می‌توان برخی از آثاری را که محتوای آن‌ها برای برخی از سنین نامناسب است، محدود کرد تا هم به مخاطب آسیبی نرسد و هم فیلم به اکران دست یابد.
البته این اقدام در سال‌های اخیر هرازگاهی صورت گرفته ولی آیا موفق بوده است؟ اگر از مرحله انتخاب یک فیلم برای اعمال رده‌بندی عبور کنیم، سؤال اولی که پیش می‌آید این است که سازکار عملی اعمال این رده‌بندی در سینماهای ایران چیست؟ اولین و معقولانه‌ترین راه دریافت کارت شناسایی از مخاطب قبل از تماشای فیلم است، ولی آیا این عمل توسط گیشه فروش سینمادارانی که اولویت‌شان فروش بیشتر است عملی خواهد شد؟ آیا عوامل و کارکنان سینمای مذکور، به وظیفه قانونی و اخلاقی خود عمل خواهند کرد؟ در نقطه مقابل، آیا این فرهنگ سازی در خانواده‌های ما صورت گرفته که در صورت اعمال چنین رده‌بندی به آن اعتماد و عمل و از تماشای آن توسط فرزندان خود جلوگیری کنند؟
به نظر می‌رسد سینمای ایران در این زمینه قدری عقب است و مدتی زمان لازم است که هم خانواده‌ها و هم سینماداران به این گونه رده‌بندی‌ها عمل کنند. رده‌بندی سنی که در حال حاضر، بیشتر از ایجاد محدودیت، مؤلفه‌ای روانی برای تحریک بیشتر مخاطبان برای تماشای یک فیلم توسط سازندگان آن شده است.

captcha
شماره‌های پیشین