sobhe-no.ir
1115
دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۳۹۹
6
گزارش

بورس و معضلی به نام دخالت دستوری

مجتبی توانگر در گفت‌وگو با «صبح‌نو» از عزم مجلس یازدهم برای تصویب طرح شفافیت آرا گفت

رای 65 درصدی مجلس به طرح شفافیت

یکی از شعارهایشان شفافیت آرا بود؛ از این روز در عمل به وعده انتخاباتی خود، از نمایندگان مجلس یازدهم درخواست ‌کردند که طرح شفافیت آرا در دستور کار مجلس قرار بگیرد و تا هرچه زودتر این وعده به قانون جامع و شفاف تبدیل شود. رییس مجلس خود نیز به عنوان نخستین امضاکننده طرح شفافیت، از نمایندگانی که بررسی این طرح را سرعت بخشیدند، تشکر کرد؛ هرچند در نهایت این طرح فقط به‌خاطر سه رای کمتر به تصویب نرسید اما نمایندگان در تلاش هستند با رفع ایرادات طرح شفافیت، آن را به قانون تبدیل کنند. در همین زمینه با مجتبی توانگر، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی به گفت‌وگو پرداختیم و فضای حاکم بر پارلمان را نسبت به این طرح بررسی کردیم.

صبح نو

مجتبی توانگر در گفت‌وگو با «صبح‌نو» از عزم مجلس یازدهم برای تصویب طرح شفافیت آرا گفت

رای 65 درصدی مجلس به طرح شفافیت

یکی از شعارهایشان شفافیت آرا بود؛ از این روز در عمل به وعده انتخاباتی خود، از نمایندگان مجلس یازدهم درخواست ‌کردند که طرح شفافیت آرا در دستور کار مجلس قرار بگیرد و تا هرچه زودتر این وعده به قانون جامع و شفاف تبدیل شود. رییس مجلس خود نیز به عنوان نخستین امضاکننده طرح شفافیت، از نمایندگانی که بررسی این طرح را سرعت بخشیدند، تشکر کرد؛ هرچند در نهایت این طرح فقط به‌خاطر سه رای کمتر به تصویب نرسید اما نمایندگان در تلاش هستند با رفع ایرادات طرح شفافیت، آن را به قانون تبدیل کنند. در همین زمینه با مجتبی توانگر، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی به گفت‌وگو پرداختیم و فضای حاکم بر پارلمان را نسبت به این طرح بررسی کردیم.

چرا طرح «شفافیت آرا» در مجلس یازدهم رای نیاورد؟
ابتدا باید توجه كرد که این طرح رای 65درصد نمایندگان را به دست آورد ولی چون تغییر آیین‌نامه مستلزم رای دوسوم نمایندگان است، سه رای برای تصویب کم داشت؛ لذا در حقیقت موضوع شفافیت‌آرا، رای مثبت 65 درصد نمایندگان را دارد ولی به نظرم دو عامل در رای منفی 35 درصد باقیمانده نمایندگان موثر بود. نخست، نقد به برخی مواد طرح و دوم، تبعات شفاف‌سازی که ممکن است موجب تخریب نماینده‌‌ای شود که با برخی طرح‌ها و لوایح خاص 
مخالفند.
 
اظهارات رییس مجلس دو روز قبل از بررسی طرح شفافیت و موافقت علنی او با این طرح، این را در ذهن تداعی می‌‌کرد که طرح شفافیت در مجلس رای می‌‌آورد؛ چرا چنین نشد؟
واقعیت این است که اختلاف سه رای برای تصویب و رای مثبت 65 درصد نمایندگان نشان داد که رویکرد رییس مجلس در رای اکثریت نمایندگان تاثیر مثبت داشته‌است، ولی مشکل به ساختار غیرحزبی مجلس برمی‌گردد. مجالس ما چون ساختار غیرحزبی داشته‌اند، خیلی از اوقات قابل پیش‌بینی عمل نمی‌کنند و بسیاری از نمایندگان تشخیص خود را که مبتنی بر دغدغه‌هایی است که در پاسخ به پرسش قبلی عرض شد، به تشخیص فراکسیونی، جریانی یا تشخیص چهره‌‌‌‌های اثرگذاری نظیر رییس مجلس ترجیح می‌‌دهند.
 امکان در دستور قرار‌گرفتن مجدد این طرح در مجلس چقدر است؟
این امکان وجود دارد که طرح با برخی اصلاحات و با درخواست تعدادی از نمایندگان مجدد در دستور کار قرار گیرد که البته در این میان 50 نماینده درخواست در دستور کار قرار‌‌گرفتن مجدد طرح را امضا کرده‌اند.
 
فضای حاکم در مجلس و دیدگاه کلی نمایندگان نسبت به این طرح چیست؟
فضای حاکم بر مجلس از رای مثبت
65 درصد نمایندگان به طرح مشخص است ولی دغدغه مخالفان همانطور که عرض کردم، برخی نقدها به جزئیات طرح و از آن مهم‌تر، تبعات شفاف‌سازی است. بالاخره شفاف‌سازی تبعات دارد و حتما نمایندگان تحت فشار قرار خواهند گرفت. این فشار ممکن است در مواردی از سوی افرادی تخریبی بوده یا درخواست برخی گروه‌ها و اقشار برای تصویب برخی طرح‌ها و لوایح یا رد آن‌ها خلاف منافع ملی باشد و نماینده در صورتی که رایی خلاف نظر آن گروه‌ها یا اقشار دهد، تحت فشار آن‌ها قرار می‌گیرد. این تبعات واقعی شفاف‌سازی است و نباید از نظر دور داشت.
 
در جلسه غیر علنی قبل از جلسه علنی بررسی طرح شفافیت چه گذشت؟
رییس مجلس آقای دکتر قالیباف دقایقی درباره ضرورت تصویب طرح صحبت ‌کردند و این واقعیت که شفافیت آرا جزو وعده‌‌‌‌های اکثر منتخبان بود را یادآور شدند و از افرادی که با کلیت طرح موافقند اما نقدهایی به جزئیات دارند، خواست که به طرح رای مثبت دهند تا در بررسی جزئیات نظرات آن‌ها هم مورد بررسی قرار گیرد. برخی موافقان و مخالفان طرح هم صحبت ‌کردند.
 
شما با مطالبه ایجادشده درباره شفافیت آرا موافق هستید؟ برخی آن را غیرضروری و موجب عدم‌انجام و ایفای نقش نمایندگی می‌‌دانند؛ اشکالات این طرح چیست؟
شفافیت آرا با وجود هزینه‌‌هایی که دارد، ضروری است. اولا، نماینده وکیل مردم است و قاعدتا وکیل بدون اطلاع موکل کاری نباید انجام دهد و این حق قطعی موکل است که از اقدامات وکیل خود آگاه باشد. دوما، شفافیت آرا موجب می‌‌شود که نمایندگان حتما نسبت به طرح‌ها و لوایح با احساس مسوولیت بیشتری عمل کنند. سوم، هر یک از ارکان قدرت برای دوربودن از فساد و کارآمدی خود، باید عملکرد شفاف و قابل نظارتی داشته باشند و تحت رصد رسانه‌ها و نخبگان قرار گیرند تا دچار انحراف نشوند.
این شفافیت علاوه بر آرا باید شامل سایر اقدامات و تعاملات نمایندگان باشد؛ خصوصا تعاملاتی که از سوی دستگاه‌‌‌‌های اجرایی با نمایندگان صورت می‌‌گیرد و در دوره‌‌‌‌های گذشته دیده‌ایم که چگونه با وعده اختصاص بودجه به یک حوزه انتخابیه یا درخواست‌های برخی نمایندگان برای استخدام افرادی در برخی شرکت‌های دولتی، رای برخی نمایندگان خریداری شده است. شفافیت با وجود هزینه‌هایی که دارد و ممکن است یک نماینده به دلیل رای کارشناسی خود در مخالفت با یک طرح یا لایحه مورد تخریب برخی جریان‌ها و اقشار قرار گیرد ولی برای سلامت و کارآمدی مجلس و نمایندگان ضروری است. به نظرم طرح تدوین‌شده مجموعا طرح خوبی بود و اشکال مهمی به آن وارد نبود. شاید مهم‌ترین اشکال به فرایند تعیین مصادیق طرح‌ها و لوایحی که می‌‌تواند به صورت محرمانه رسیدگی شود، برمی‌‌گشت که باید به صورت دقیق‌‌تر مشخص شود که نمایندگان درباره چه طرح‌ها و لایحی می‌‌توانند درخواست رای‌گیری مخفی یا جلسه غیرعلنی داشته باشند.
 
برخی عقیده دارند «شفافیت آرا» یک مطالبه توییتری از طرف جریان عدالت‌خواهان است و نه نیاز و مطالبه کف جامعه؛ نظرشما چیست؟
این نظر را قبول ندارم. اگرچه طیف عدالت‌خواهان هم پیگیر این مساله بوده‌است اما عموم نمایندگان اصول‌گرای مجلس نیز در تبلیغات انتخاباتی وعده شفافیت را مطرح کرده‌اند و بسیاری از طیف‌‌‌‌های جامعه موافق شفافیت آرای نمایندگان هستند. اگرچه برخی افراد موسوم به طیف عدالت‌خواه با مقوله شفافیت، سیاسی و تخریبی برخورد می‌‌کنند و اگر فردی را ببینند که در موضوعی نظر مخالف آنها دارد، دست به تخریب وی می‌‌زنند، ولی در هر صورت این موضوع، مطالبه مردم است؛ اگرچه مطالبه اصلی مردم بهبود وضعیت اقتصادی و تلاش مجلس در این زمینه است.
 
چرا اصلاح‌طلبان که خود در مجلس دهم مخالف طرح شفافیت بودند، امروز با سیاسی‌کاری، منتقد رای منفی مجلس یازدهم به این طرح شدند؟
به نظرم کارنامه اصلاح‌طلبان در موضوع شفافیت روشن نیست و قاعدتا از اینکه شفافیت آرا به عنوان برگی زرین در کارنامه مجلس انقلابی درج شود، هراس دارند. رویکرد تخریبی اصلاح‌طلبان در قبال این مجلس مشخص است و به هر بهانه‌‌ای سعی در تخریب مجلس یازدهم دارند.
 
آیا ضرورت شفافیت فقط برای قوه‌مقننه است؟ و آیا برای شفافیت در سایر نهادها، مجلس طرحی دارد؟
معتقدیم که اگر مجلس در این زمینه پیش‌قدم شود، حتما می‌‌توان از سایر نهادها به ویژه دولت مطالبه جدی‌تری برای شفافیت داشت. اصلا یکی از بحث‌های جدی مجلس با دولت در جریان بررسی لایحه بودجه 1400، شفافیت بودجه‌‌ای و مالی است. ارز 4200 یکی از مصادیق عدم‌شفافیت در اقتصاد کشور است. وجود نرخ‌‌‌‌های ارز چندگانه در بودجه برای کالاهای اساسی، کالاهای غیراساسی و درآمدهای ارزی شرکت‌های دولتی و اینکه در نهایت سود واردات با ارز 4200 به جیب چه کسانی می‌‌رود، از مصادیق عدم‌شفافیت است. رابطه مالی دولت با شرکت ملی نفت، بودجه شرکت‌های دولتی، اطلاعات مالی صندوق‌‌‌‌های بازنشستگی دولتی و موارد فراوان دیگر در بودجه از مصادیق عدم‌شفافیت است که متاسفانه دولت برای شفاف‌سازی این موارد در بودجه 1400 همراهی نکرد ولی مجلس در شفاف‌‌‌سازی اقتصاد کشور مصمم است.

captcha
شماره‌های پیشین