sobhe-no.ir
1094
چهارشنبه، ۱۷ دی ۱۳۹۹
6
یادداشت

آیا دولت بایدن کاری به «مکانیزم ماشه» ندارد؟!

حنیف غفاری

برخی سران کشورهای عربی خلیج‌فارس در «اجلاس آشتی» ریاض حضور نداشتند

همنشینی سرد آل‌ها

ترامپ در روزهای پایانی کارش در کاخ‌سفید همچنان به دنبال باج‌خواهی از کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس است

شکست ریاض

روح‌الله فرقانی / در آستانه خروج دونالد ترامپ از کاخ‌سفید، «محمد بن‌سلمان» شاهزاده سعودی که از حمایت‌‌‌های واشنگتن برای پیشبرد توطئه‌‌‌های منطقه‌‌ای خود بهره می‌‌برد، در حال عقب‌نشینی از سیاست‌‌‌های شکست‌خورده‌اش است که می‌‌توان به تغییر رویکرد آل‌سعود در قبال قطر اشاره کرد که با میانجیگری کویت و آمریکا مدتی است در تلاش است تا رابطه آنها به حالت سابق برگردد؛ اقداماتی که می‌‌توان شکست و چه‌بسا عدم‌دستیابی شاهزاده سعودی به صندلی قدرت را متصور شد چراکه «جو بایدن» رییس‌جمهور منتخب آمریکا، سیاست‌‌هایی متفاوت‌تر در قبال ریاض در سر دارد؛ راهبردی شکست‌خورده که می‌‌توان آن را در اجلاس ریاض که از عصر دیروز، سه‌شنبه بدون حضور شاه بحرین و شاه عمان و دیگر سران برگزار شد نیز دید؛ اجلاسی که با گنده‌گویی بن‌سلمان درباره برنامه‌‌‌های موشکی و هسته‌‌ای ایران همراه شد تا مگر بتواند بار دیگر توجه کاخ‌سفید را به توطئه‌‌‌های منطقه‌‌ای خود جلب کند.

صبح نو

یادداشت

آیا دولت بایدن کاری به «مکانیزم ماشه» ندارد؟!

حنیف غفاری

آخرین تلاش دولت ترامپ برای بازگرداندن تحریم‌های چندجانبه علیه ایران در قالب قراردادن دو بند اضافه بر بودجه ۲۰۲۱ سازمان ملل که مختص احیای کمیته تحریم‌ها علیه کشورمان بود، با مخالفت ۱۴۲کشور مواجه شد و شکست خورد. در این مسیر فقط 10 کشور از جمله عربستان و بحرین حاضر به حمایت از طرح دولت شکست‌خورده ترامپ شدند. سوال اصلی اینجاست که آیا مخالفت مجمع عمومی سازمان ملل متحد با این موضوع، مترادف با برطرف‌شدن کامل خطر «اسنپ‌بک» یا «بازگشت تحریم‌های چندجانبه سازمان ملل علیه ایران» است؟ پاسخ این سوال منفی است.
واقعیت امر این است که در عین عدم‌بازگشت تحریم‌های چندجانبه علیه ایران در دوران ریاست‌‌جمهوری ترامپ، نباید در فضایی احساسی و غیرمنطقی، تصور کنیم که خطر بازگشت تحریم‌های چندجانبه علیه ایران به صورت کامل از بین رفته است. جو بایدن در یکی از آخرین مصاحبه‌‌‌های خود با روزنامه «نیویورک‌تایمز» که پس از پیروزی در انتخابات ریاست‌‌جمهوری نوامبر 2020 صورت داده است، می‌‌گوید: «در هر حال ایرانیان به وضوح می‌‌دانند که در صورت بازگشت ما به برجام، گزینه بازگرداندن همه تحریم‌ها (از جمله تحریم‌های چندجانبه سازمان ملل متحد) علیه این کشور روی میز خواهد بود.» آنچه مسلم است اینکه دولت بعدی آمریکا نسبت به «مکانیزم ماشه» که در سند برجام و متعاقبا قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد تعبیه شده است، به‌مثابه یک «ظرفیت حقوقی تفسیرپذیر» می‌‌نگرد؛ چنانچه «ریچارد نفیو» معمار تحریم‌های ایران در دوران اوباما و یکی از اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌‌ای آمریکا تاکید کرده است، مکانیزم ماشه یکی از نقاط قوت برجام (به سود طرف آمریکایی) محسوب می‌‌شود. بدیهی است که دموکرات‌ها از این ظرفیت به سادگی نخواهند گذشت. القای تصنعی این مساله که شکست اخیر دولت ترامپ در فعال‌‌سازی مکانیزم ماشه علیه ایران، منبعث از «قدرت و اصالت سند برجام» بوده است، آدرس نادرستی را به افکار عمومی کشورمان مخابره می‌‌کند و در آینده می‌‌تواند منجر به قدرت مانور بیشتر دولت بایدن در استناد به این بند از سند توافق هسته‌‌ای شود؛ چنانچه افرادی نظیر آنتونی بلینکن، وزیر خارجه پیشنهادی بایدن بارها اعلام کرده‌اند كه «بسط برجام به حوزه‌‌‌های غیرهسته‌‌ای» اصلی‌‌ترین هدف آنها در قبال این سند محسوب می‌‌شود. اساسا مقامات آمریکایی و حتی بازیگران اروپایی که اخیرا به طرح پیشنهادی دولت ترامپ علیه ایران رای منفی دادند، نسبت به سند برجام به‌مثابه یک «متغیر مستقل حقوقی» نمی‌نگرند و هر زمان که ترجیح دهند، به «سوء‌تفسیر عامدانه» از مفاد و بندهای آن روی می‌‌آورند. حتما همگان به یاد دارند که در دوران ریاست‌‌جمهوری اوباما، وزارت خارجه و خزانه‌داری آمریکا رسما با هشدار به شرکت‌ها و موسسات اعتباری در خصوص تجارت با ایران، بند 29 برجام (که طرف‌های امضاکننده توافق هسته‌‌ای را از ایجاد خلل در پروسه رفع تحریم‌های ضدایرانی بازمی‌‌داشت) را نقض ‌کردند اما تروئیکای اروپایی در نشست‌های متعدد کمیته مشترک برجام، این اقدام واضح غیرحقوقی را طبیعی جلوه دادند؛ بنابراین باید فارغ از هرگونه نگاه احساسی و غیرواقع‌بینانه، خود را برای مواجهه با هرگونه سناریوی مشترکی از سوی دولت جدید آمریکا و تروئیکای اروپایی آماده کنیم.

captcha
شماره‌های پیشین