sobhe-no.ir
1090
شنبه، ۱۳ دی ۱۳۹۹
11
بررسی محصولات و فعالیت‌های فرهنگی مرتبط با سردار سلیمانی

کوچکی تصویر و کلمه مقابل شهید ما

یک‌سال از شهادت حاج قاسم سلیمانی گذشت. وصف او کار آسانی نیست؛ سردار، قهرمان، مرد میدان، سرباز و...، تقریبا به تعداد سلایق مختلف در کشورمان تعابیر متفاوتی برای او استفاده شده است. زندگی شهید سلیمانی از کودکی تا زمان شهادت همراه با اتفاقات عجیبی بوده که هرکدام به طور مجزا قابل بررسی است. حاج‌قاسم در زمان جنگ بیشتر روزهای زندگی‌اش را در خط مقدم گذراند و پس از پایان جنگ تحمیلی هم در لباس سبز پاسداری به کارش در تامین امنیت کشور ادامه داد. وقتی به فرماندهی نیروی قدس سپاه منصوب شد، کمتر کسی از مردم عادی او را می‌شناخت؛ البته حاج قاسم بین بچه‌های جنگ کاملا شناخته‌شده و محبوب بود. به واسطه حوزه فعالیت‌های نیروی قدس، معمولا اقدامات‌شان آنچنان رسانه‌ای نمی‌شود، به همین دلیل فرمانده‌اش هم نسبتا گمنام است؛ اما در 10سال اخیر و خصوصا با پیدایش داعش، حاج‌قاسم بین مردم شناخته شد. شهید سلیمانی قهرمانی بود که تازه برای مردم شناخته شد.

صبح نو

بررسی محصولات و فعالیت‌های فرهنگی مرتبط با سردار سلیمانی

کوچکی تصویر و کلمه مقابل شهید ما

یک‌سال از شهادت حاج قاسم سلیمانی گذشت. وصف او کار آسانی نیست؛ سردار، قهرمان، مرد میدان، سرباز و...، تقریبا به تعداد سلایق مختلف در کشورمان تعابیر متفاوتی برای او استفاده شده است. زندگی شهید سلیمانی از کودکی تا زمان شهادت همراه با اتفاقات عجیبی بوده که هرکدام به طور مجزا قابل بررسی است. حاج‌قاسم در زمان جنگ بیشتر روزهای زندگی‌اش را در خط مقدم گذراند و پس از پایان جنگ تحمیلی هم در لباس سبز پاسداری به کارش در تامین امنیت کشور ادامه داد. وقتی به فرماندهی نیروی قدس سپاه منصوب شد، کمتر کسی از مردم عادی او را می‌شناخت؛ البته حاج قاسم بین بچه‌های جنگ کاملا شناخته‌شده و محبوب بود. به واسطه حوزه فعالیت‌های نیروی قدس، معمولا اقدامات‌شان آنچنان رسانه‌ای نمی‌شود، به همین دلیل فرمانده‌اش هم نسبتا گمنام است؛ اما در 10سال اخیر و خصوصا با پیدایش داعش، حاج‌قاسم بین مردم شناخته شد. شهید سلیمانی قهرمانی بود که تازه برای مردم شناخته شد.

پس از شهادت حاج‌قاسم توسط تروریست‌های آمریکایی بود که تازه عمق فعالیت‌های حاج‌قاسم رسانه‌ای شد؛ البته حتی تا به امروز باز هم این فعالیت‌ها به‌طور کامل بیان نشده است. طبیعی است که به دلیل برخی ملاحظات، بخش مهمی از اقدامات راهبردی شهید سلیمانی در تامین امنیت ملی فعلا آشکار نخواهد شد؛ اما به هرحال شهادت او آغازگر راهی بود که هنرمندان و فعالان رسانه‌ای به بخش‌هایی از ویژگی‌های فردی و اقدامات سردار سلیمانی ورود کنند. دایره فعالیت‌های نیروی قدس محدود به منطقه‌ای خاص نیست. هرآنجا که لازم باشد جزو محدوده فعالیت آن‌هاست. پس، از فلسطین تا لبنان و از عراق تا سوریه و یمن تا... هرجا که ندای مظلومی شنیده شود، حاج قاسم حضور داشت. درباره نقش حاج قاسم در حمایت از محور مقاومت درمقابل صهیونیست‌ها و همچنین مقابله با داعش آدم‌های زیادی صحبت کرده‌اند؛ اما اهالی فرهنگ حرف‌هایشان را نه به صورت مستقیم که در قالب یک اثر فرهنگی-هنری بیان می‌کنند. در یک‌سال گذشته تعداد زیادی مستند، نماهنگ، موسیقی، کتاب و آثار تجسمی با موضوع حاج قاسم سلیمانی تولید شده است؛ البته طبیعی است که هنوز به تولید آثار کیفی زیادی احتیاج است اما بد نیست که به تعدادی از همین آثار تولیدشده اشاره‌ای کنیم. همچنین در پایان گزارش به موج رسانه‌ای و فعالیت کاربران فضای مجازی همزمان با سالگرد شهید قاسم سلیمانی می‌پردازیم.

قیام مستندها
در سال‌های اخیر به واسطه برخی سرمایه‌گذاری‌ها و همچنین کشف استعدادهای مختلف، جوانان زیادی وارد عرصه مستند‌‌سازی شده‌اند. خروجی این اتفاق، تولید تعداد زیادی مستند با موضوعات سیاسی و اجتماعی در سال‌های اخیر بوده است. همین باعث شد که حجم بالایی از تولیدات فرهنگی با موضوع 
حاج قاسم، در حوزه مستند‌‌سازی باشد. تعداد زیادی مستند در یک‌سال اخیر ساخته شده که مستقیما به حاج قاسم یا به‌طور غیرمستقیم به فعالیت‌های او اشاره می‌کنند. در این بخش فقط به تعدادی از آن‌ها اشاره می‌کنیم: «هجده‌هزارپا»؛ کارگردان مستند «هجده‌هزار پا»، ماجرای ساخت این مستند را با ایده ابتدایی‌ای که شهید سلیمانی مطرح کرده بود، شرح داد و از اکران آن در سالروز شهادت سردار سلیمانی در فرهنگسرای رسانه خبر داد. مستند «هجده‌هزارپا» به‌کارگردانی مهدی شامحمدی یکی از مستندهای برتر جشنواره سینماحقیقت بود که توانست دو جایزه را به خود اختصاص بدهد؛ جایزه بهترین مستند در بخش شهید آوینی و جایزه ویژه شبکه مستند. «هجده‌هزارپا» روایتی متفاوت از جنگ در سوریه است.

«متولد مارس» روایتی از خاطرات دوستان، همرزمان و نزدیکان حاج قاسم سلیمانی است. این خاطرات از تحولات سوریه و عراق تا شهادت و همچنین درباره خلق‌وخوی این شهید و شیوه زندگی اوست که به صورت مصاحبه جمع‌‌آوری شده است. علی ‌اکبری مزدآبادی این کتاب را در انتشارات یازهرا منتشر کرده است


«آخرین سفر»؛ در سالگرد ترور شهیدان سلیمانی و المهندس، شبکه العهد مستند «آخرین سفر» را درباره شهادت فرماندهان مقاومت پخش کرد.
«ساعت آخر»؛ پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان حشد‌الشعبی عراق مستند «الساعه الاخیره» را در باره شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس تولید کرده که بخش‌هایی از آن در این مطلب بارگذاری شده است.
«پرچم‌های مجازی»؛ مستند «پرچم‌‌‌های مجازی» با موضوع جنگ نرم در فضای مجازی به تهیه‌کنندگی و کارگردانی «حسن جعفری» ساخته شده است. این مستند که 52 دقیقه زمان دارد، در موسسه فرهنگی‌-هنری اندیشه شهید آوینی تولید شده و درباره خشونت رسانه ‌ای آمریکا نسبت به سردار سلیمانی است.
«نجات آمرلی»؛ مستند «نجات آمرلی» در 27 دقیقه با موضوع مدافعان حرم در مرکز رسانه‌‌ای اوج ساخته شده است. شهر «آمرلی» در استان صلاح‌الدین عراق به مدت ۸۹ روز تحت محاصره گروه تروریستی تکفیری داعش قرار داشت. در شهریور۹۳ با حملات ارتش عراق و حشدالشعبی این کشور این محاصره شکسته شد. فرمانده نبرد ظفرمندانه «آمرلی» سردار شهید قاسم سلیمانی بود.
«قائدالحشد»؛ مستند «قائد‌الحشد» در 64 دقیقه با موضوع مدافعان حرم به کارگردانی مهدی لارویی و تهیه‌کنندگی سیدهاشم موسوی ساخته شده است. جمال ابراهیمی در جوانی از عراق به کویت رفت تا مخفیانه با رژیم صدام مبارزه کند. و بعد از سال‌ها با لقب ابومهدی المهندس به‌عنوان بزرگ‌ترین فرمانده‌ جهادی عراق به خانه بازگشت. ماجرای برادری‌ها و فتح‌الفتوحات حاج‌قاسم و ابومهدی در این مستند از زبان همرزمانشان روایت ‌شده است.
 «همپای جهادی‌ها»؛ مستند «همپای جهادی‌ها» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی محسن مقصودی در 56 دقیقه تولید شده و موضوع آن درباره خانواده و سبک زندگی است. مردم جنوب کرمان راوی خاطراتی از فعالیت‌های جهادی حاج قاسم سلیمانی در محرومیت‌زدایی هستند. او توانست با اجرای طرح‌های کشاورزی و توسعه روستایی ازجمله طرح احرار و ساخت شهرک در شهر رودبار امنیت و معیشت پایدار را برای مردم محروم منطقه به ارمغان آورد.
«خانه‌ای زیر باران»؛ مستند «خانه‌‌ای زیر باران» به خانواده و سبک زندگی می‌‌پردازد. 23 دقیقه زمان دارد و تهیه‌کنندگی و کارگردانی آن برعهده محمدرضا خدنگی است. بعد از شهادت حاج قاسم سلیمانی فیلم‌ها و تصاویر او در شبکه‌های اجتماعی مختلف توسط مردم در ایران و جهان به اشتراک گذاشته شد. اینستاگرام با پاک ‌کردن پست‌ها و صفحاتی که به شهادت قاسم سلیمانی پرداخته بودند به ترور دیجیتالی سردار در سراسر جهان می‌پردازد.
«سوتک»؛ مستند «سوتک» با محوریت جنگ نرم در 10 دقیقه ساخته شده است. تهیه‌کنندگی و کارگردانی آن را محمدمهدی خالقی برعهده داشته است. حسن میرزایی که یک مغازه‌دار موتور‌‌سازی در مشهد دارد، با نصب پلاکارد و نوشته‌ها به شیشه مغازه خود کار فرهنگی انجام می‌دهد.
«اوخشاما»؛ مستند «اوخشاما» در مدت زمان 16 دقیقه به تهیه‌کنندگی و کارگردانی عدالت فرزانه ساخته شده است. ننه‌زهرا اهل پارس‌آباد مغان است. او بعد از اعلام خبر شهادت حاج قاسم سلیمانی با دیدن تصویر او در خیابان به زبان ترکی و با نوایی دردآور عزاداری می‌کند و برایش روضه حضرت عباس می‌خواند.
«مکتب سلیمانی»؛ مستند «مکتب سلیمانی» در 44 دقیقه تولید شده و تهیه‌کنندگی و کارگردانی آن را محسن غلامزاده‌مهرآبادی برعهده داشته است. مستند مکتب سلیمانی در روستای قنات ملک، به معرفی روستا و ابعاد شخصیتی و فعالیت‌های حاج قاسم سلیمانی از زبان اهالی زادگاه او پرداخته است.
البته در میان آثار تصویری مربوط به شهید سلیمانی کلیپ یا فیلم کوتاه «سرباز» که اخیرا منتشر شد، یکی از تاثیرگذارترین محصولات در این زمینه است. کارگردان تیزر فرهنگی «سرباز»، محمد پایدار است. «سرباز» محصول باشگاه فیلم سوره، مرکز رسانه‌ای سازمان تبلیغات اسلامی و مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری بسیج است.
 
ترنم شهادت
اهالی موسیقی در یک‌سال گذشته سعی ‌کردند درباره حاج قاسم تولیداتی را عرضه کنند.
«ملک سلیمانی»؛ مرکز موسیقی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در یکی از تازه‌ترین فعالیت‌های اجرایی خود، نماهنگ «ملک سلیمانی» را با همراهی گروه سرود «وصال» منتشر کرد. در این نماهنگ که در قالبی متفاوت پیش روی مخاطبان قرار گرفته است، محمدرضا شفیعی شاعر، روح‌الله چهره‌افروز آهنگساز و تنظیم کننده، حیدر زیبایی کارگردان و گروه سرود «وصال» به سرپرستی علیرضا موسیقی‌زاده بخشی از عوامل اجرایی را تشکیل می‌دهند.
«سردار ایرانی»؛ قطعه سردار ایرانی توسط گروه موسیقی ارزشی نبض و درباره سردار حاج قاسم سلیمانی تولید شده است. نماهنگ رونمایی این قطعه توسط باشگاه ترانه و موسیقی راه تهیه 
شده است. آهنگ مدافع حرم وطن از علیرضا بیرانوند، آهنگ سردار من از حامد زمانی، نگین سلیمان از بهرام پاییز و آهنگ سردار سلیمانی از بهزاد بختیاری از دیگر قطعات با این موضوع هستند.
سمفونی«سرباز»؛ پوئم‌سمفونی «سرباز» با اشعاری از علی‌محمد مؤدب، خوانندگی امیرحسین سمیعی، رهبری ارکستر آرش امینی و آهنگسازی آرمان مهربان از تازه‌ترین آثار تولیدشده دفتر موسیقی صداوسیما، 
امور موسیقی سازمان فرهنگی‌-هنری شهرداری تهران و دفتر موسیقی حوزه هنری در آستانه سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی منتشر شد. پوئم‌سمفونی سرباز از ۶ بخش تشکیل شده است که هر کدام از آنها یک داستانی از زندگی قهرمان ملی، شهید قاسم سلیمانی را روایت می‌کند؛ «سرباز»، «میهن»، «پیکار»، «پدر»، «الله‌اکبر» و «فتح»، ۶ بخش این پوئم‌سمفونی است.
آلبوم «سرباز»؛ دفتر موسیقی و سرود صدا‌وسیما همزمان با اولین سالگرد شهادت سردار قاسم سلیمانی، آلبوم سرود «سرباز» را منتشر کرد. به گزارش ایسنا، روز ۱۳ دی‌ اولین سالروز شهادت مظلومانه سردار شهید حاج قاسم سلیمانی است. به همین مناسبت، دفتر موسیقی و سرود صداوسیما آلبوم سرود «سرباز» را منتشر و عرضه کرده است. در این آلبوم، ۹ قطعه سرود در وصف رشادت‌ها، ایثار و فداکاری و مظلومیت شهادت سردار رشید ایران و اسلام قرار داده شده است که به مناسبت سالگرد شهادت ایشان در رسانه‌ها منتشر می‌شود. در این آلبوم سرود، قطعه‌ای به ۶ زبان فارسی، بلوچی، لری، آذری، مازنی و عربی دیده می‌شود که در آن فداکاری‌ها و رشادت‌های سردار سلیمانی در نبرد با دشمنان ایران و اسلام یادآوری می‌شود. همچنین دیگر قطعه‌ها نیز به سبک‌های متفاوتی تولید و عرضه شده است؛ اما درکنار تمام محصولات موسیقایی درباره حاج قاسم یکی از اتفاقات دلنواز، ارائه ترانه یک نوجوان بختیاری در برنامه «عصرجدید» بود. هادی احمدی، پنجمین اجرای قسمت هجدهم از دور مقدماتی فصل دوم این برنامه بود. این شرکت‌کننده آوازی شنیدنی برای سردار سلیمانی خواند و چهار رای مثبت داوران را دریافت کرد.

 ارادت مکتوب
نویسندگان و اهل قلم در این یک‌سال سعی ‌کردند در قالب کتاب‌هایی، عشق و ارادت‌شان به 
حاج قاسم را مکتوب کنند. «شهید بی‌مرز»؛ کتاب «شهید بی‌مرز: بررسی شخصیت حاج‌قاسم سلیمانی و مبارزات بی‌انتهای او» نوشته افسانه کیان‌مهر، با شمارگان ۱۰۰ نسخه، ۱۹۲ صفحه و بهای ۴۰ هزار تومان توسط انتشارات اریترین (ناشر فعال در شهرستان اندیمشک) منتشر شده است. نویسنده که تحصیلات تکمیلی‌اش در حوزه تاریخ است، تلاش مهمی به خرج داده تا ضمن شرح سابقه مبارزاتی شهید سردار حاج قاسم سلیمانی از هشت سال دفاع مقدس تا دوران تقویت محور مقاومت در منطقه، تبیینی از چرایی ضرورت مبارزه با داعش را که یکی دیگر از برنامه‌های غرب در جهت تسخیر خاورمیانه بود، ارائه دهد. مرکز رسانه‌ای شیرازه با همکاری کتابشهر ایران ۹ اثر از بین آثار تولیدشده درباره این شهید را معرفی کرد. کودکان زیادی در شهادت حاج قاسم سلیمانی غمگین شدند و نسبت به جنایت آمریکایی‌ها به خشم آمدند و بی‌تردید کودکان امروز که آینده‌سازان آینده خواهند بود، این جنایت را فراموش نخواهند کرد. «من قاسم سلیمانی هستم» روایتگر مراحل مختلف زندگی شهید از تولد تا شهادت برای آینده‌سازان این مرزوبوم است که به قلم محمدحسین خانی نوشته و در انتشارات مبشر چاپ شده است. مخاطب در کتاب «این مرد پایان ندارد» از فرمانده جبهه مقاومت، خاطراتی را می‌خواند که تعدادی از آن‌ها برای اولین‌بار منتشر می‌شوند. کتاب «سلیمانی عزیز» حاوی خاطراتی متفاوت و خوانده‌نشده از سردار شهید حاج قاسم سلیمانی است؛ از کرمان تا کرملین، از جنگ با آمریکایی‌ها در نجف تا نبرد با داعش در شهر محاصره‌شده آمرلی، از عموقاسم فرزندان شهدای مدافع حرم تا ژنرال سلیمانی دلهره‌آور اوباما. این کتاب به همت جمعی از نویسندگان در انتشارات حماسه یاران منتشر شده است. کتاب «شاخص‌های مکتب شهید سلیمانی» اطلاعات مستندی را درباره این شهید به مخاطب ارائه می‌دهد. «شرح دلبری» نگاهی گذرا به وصیتنامه حاج قاسم که منشور عشق و دلدادگی و انسانیت است، انداخته و با گریز به اندیشه‌های والای او، روزنه‌ای برای فهم بهتر آن و اعتلای مکتب سلیمانی است. محمدعلی تولائی این کتاب را در انتشارات آستان قدس رضوی منتشر کرده است. کتاب«عموقاسم» با انتخاب هدفمند ۲۰ داستان، کودک را با روایاتی از شخصیت حاج قاسم آشنا می‌کند و برای نهادینه‌‌‌سازی پیام هر داستان، تمرینی ذیل آن طراحی شده تا مخاطب را به تفکر بر‌انگیزد و الگوگیری از سردار را نهادینه کند. این کتاب به قلم محمدعلی جابری در انتشارات کتابک چاپ شده است. «متولد مارس» روایتی از خاطرات دوستان، همرزمان و نزدیکان حاج قاسم سلیمانی است. این خاطرات از تحولات سوریه و عراق تا شهادت و همچنین درباره خلق‌وخوی این شهید و شیوه زندگی اوست که به صورت مصاحبه جمع‌‌آوری شده است. علی ‌اکبری مزدآبادی این کتاب را در انتشارات یازهرا منتشر کرده است. «آورتین» فقط اسم یک روستای دورافتاده در اطراف کرمان نیست. آورتین یادآور حماسه ایستادگی و مبارزه حاج قاسم در برابر کسانی است که امنیت و آرامش مردم را هدف گرفته بودند؛ داستان یک جنگ نابرابر با کسانی که از هیچ جنایتی خودداری نمی‌‌کردند. این کتاب به قلم بهزاد دانشگر در انتشارات ستارگان درخشان چاپ شده است.

 سالگرد مجازی
اما درکنار تمام فعالیت‌های رسمی در سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی، تعداد زیادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز نسبت به این روز واکنش نشان دادند. در شبکه‌های اجتماعی، خصوصا توییتر و اینستاگرام، کاربران ایران و حتی تعداد قابل‌توجهی از کاربران کشورهای منطقه یاد شهید سلیمانی را گرامی داشتند. هرچند اینستاگرام با حذف عکس‌های سردار در این زمینه همواره سنگ‌اندازی کرده اما با این حال در روزهای گذشته حجم بسیار بالایی از مطالب مربوط به این شهید در اینستاگرام به صورت عکس و ویدئو منتشر شده است؛ اما در توییتر ماجرا گسترده‌تر است. تعداد زیادی از کاربران با هشتگ‌هایی مثل «مرد میدان»، «قهرمان» و... علاقه خودشان را به این شهید عزیز ابراز ‌کردند. نکته قابل‌توجه فعالیت کاربرانی با سلایق، دیدگاه و ظاهر کاملا متنوع و متفاوت بود. بسیاری از این کاربران دارای هویت مشخص بودند و این نشان‌‌دهنده قابل‌اعتنا و واقعی‌بودن این موج رسانه‌ای مردمی بود.

captcha
شماره‌های پیشین