sobhe-no.ir
1047
دوشنبه، ۱۲ آبان ۱۳۹۹
14

خبر

یادداشتی بر جلد اول مجموعه «فرماندهان نبرد»

ناگزیری

مهدی زارع / طبیعی است که ارتش­‌های دنیا مخصوصاً ارتش­ کشورهای همسایه که احتمال برخوردهای نظامی بین‌شان بیشتر است، شناخت مناسبی از فرماندهان نظامی هم داشته باشند. این شناخت نه در لایه فرماندهان ارشد که برای فرماندهان در رده‌­های پایین‌­تر هم طبیعی است چرا‌که آن‌ها در صورت نیاز جانشینان بالقوه فرماندهان بالادست خود هستند. این شناخت نه فقط برای شناسایی آن‌ها در میدان نبرد یا جمع اسرا کاربرد دارد که اصلا و ذاتا برای پیش­‌بینی تصمیمات و شیوه‌های نظامی آن‌ها در میدان نبرد به‌کار می‌­آید.

چهره روز

یادی از بنیان‌گذار برنامه «گل‌ها» در رادیو فرهنگ

خبر روز

آلبوم مشترک دو آهنگساز ایرانی در اروپا منتشر شد

نمایش روز

نمایش «جنایت علیه بشریت» در فرهنگستان هنر

صبح نو

یادداشتی بر جلد اول مجموعه «فرماندهان نبرد»

ناگزیری

مهدی زارع / طبیعی است که ارتش­‌های دنیا مخصوصاً ارتش­ کشورهای همسایه که احتمال برخوردهای نظامی بین‌شان بیشتر است، شناخت مناسبی از فرماندهان نظامی هم داشته باشند. این شناخت نه در لایه فرماندهان ارشد که برای فرماندهان در رده‌­های پایین‌­تر هم طبیعی است چرا‌که آن‌ها در صورت نیاز جانشینان بالقوه فرماندهان بالادست خود هستند. این شناخت نه فقط برای شناسایی آن‌ها در میدان نبرد یا جمع اسرا کاربرد دارد که اصلا و ذاتا برای پیش­‌بینی تصمیمات و شیوه‌های نظامی آن‌ها در میدان نبرد به‌کار می‌­آید.

جنگ تحمیلی عراق اما موقعیت عجیبی از این لحاظ ایجاد کرده بود. با پیروزی انقلاب اسلامی، نظام حکومتی ایران تغییرات اساسی کرده، اصلاحات ساختاری در ارکان مختلف آن از جمله ارتش شکل گرفته بود. تعدادی از فرماندهان ارشد ارتش از کشور رفته بودند. برخی به‌دلیل پافشاری بر طرفداری از رژیم پهلوی و اتهامات‌شان، در زندان بودند یا تسویه کرده بودند. از طرف دیگر، از آنجا که بیشتر فرماندهان ارتش ایران دوره‌های نظامی‌شان را در کشورهایی مانند فرانسه، انگلیس، آمریکا و آلمان گذرانده بودند، اطلاعات کاملی از میزان مهارت و اطلاعات و روحیه و... آن‌ها به واسطه همکاری این کشورها با ارتش رژیم بعثی، در اختیار متجاوزان قرار داشت. این امر می‌توانست به پیش‌بینی بسیاری از تصمیمات نظامی در میدان نبرد بینجامد اما انقلاب برگی تازه را در عرصه مبارزات و تصمیمات نظامی پیش روی مردم ایران قرار داده بود.
غرب ایران در سال‌های بعد از انقلاب تا آغاز تجاوز رژیم بعثی عراق، درگیر التهابات گسترده‌ای با گروهک‌ها بود. همین التهابات موجب شده بود نیروهای سپاه که تا پیش از آن اغلب تنها در مبارزات انقلابی تجربیات محدود نظامی را به‌دست آورده بودند، آموزش‌های بهتری ببینند و از آمادگی اولیه مناسبی برخوردار شوند. این‌ها فرماندهان شناخته شده نبودند. مردان شجاع و جان بر کفی بودند که اگر ضرورت به‌وجود آمده در غرب ایران نمی‌بود، احتمالاً در محله‌های کم حادثه خود در گوشه و کنار کشور به کاری ساده و کم‌دردسر مشغول بودند و ... جبر روزگار و احساس وظیفه آن‌ها را به سربازان وطن تبدیل کرد؛ هنوز درگیری‌های غرب با کومله و دموکرات به پایان نرسیده، ناچار شدند روبه‌روی دشمن تا دندان مسلح بایستد. سربازانی که خیلی زود به فرماندهان ارشد و نام‌آشنای سال‌های دفاع از وطن تبدیل شدند.
«ساسان ناطق» در کتاب «فرماندهان نبرد» پاره‌هایی از آغازین روزهای جنگ را در قالب هفت روایت از هفت فرمانده سرشناس این روزها و سربازان ناشناخته آن‌روزگار؛ به رشته تحریر درآورده. فرماندهانی که با خواندن این خاطرات می‌فهمیم اگر تحمیل تجاوز به این خاک نمی‌بود، شاید برنامه‌ای برای حضور در عرصه‌های نظامی نداشتند. جریان جنگ آن‌ها را با خودش برد و ناچارشان کرد تصمیمات نظامی حساس بگیرند و قابلیت‌های ذاتی‌شان در عرصه نظامی‌گری را شکوفا کنند.
اگرچه نویسنده تلاش کرده ماهیت تاریخ شفاهی را در این هفت روایت حفظ کند و لحن و زبان و بیان راویان را به ساده‌ترین شکل ممکن برای مخاطب به کار بگیرد اما جوهر نویسندگی ساسان ناطق، مخصوصا در افتتاحیه‌های کاملا داستانی ـ از لحاظ فنی‌ـ این روایات به چشم می‌آید.
سادگی برخی اتفاقات، سرعت در تصمیم‌گیری‌های ضروری، تأمل در محاسبه و طراحی برخی نبردها، صفای شخصیت‌های گمنام و سرشناس، شکل برخورد با مقامات داخلی و خارجی، وضعیت عمومی معیشت، اعتقادات و ...از بسیار مواردی است که در این هفت روایت قابلیت استخراج دارد.
از مشترکات این هفت روایت همان درگیری‌های غرب ایران با کومله‌هاست. این هفت فرمانده شکل و بافت زندگی خانوادگی متفاوتی داشته‌اند و در جبهه‌های مختلف جنگیده و بالیده‌اند. آسیب‌های ناهمگونی دیده‌اند و تخصص‌های گوناگونی کسب کرده‌اند. از مذاکرات بین‌المللی تا طراحی ساز‌و‌کار در اردوگاهی متروکه را می‌توانید در این کتاب بخوانید. روانی و شیوایی نثر و پرهیز از تخصصی کردن مباحث در کنار صمیمیت حاکم بر حال و هوای روزگار وقوع حوادث موجب شده این کتاب، خوش‌خوان باشد و بتواند با طیف گسترده‌ای از مخاطب ارتباط برقرار کند.
از دیگر مشخصات اثر می‌توان به پانویس محدود آن اشاره کرد که نشان می‌دهد نویسنده به جای آوردن صرف واژگانی که نیازمند توضیح در پانویس باشد، آن‌ها را در خود اثر به رشته تحریر درآورده.
انتشارات سوره مهر در سال‌1399، جلد اول از مجموعه «فرماندهان نبرد» را  با قلم «ساسان ناطق»؛ در 208‌صفحه و با شمارگان 1250‌نسخه به بازار نشر ارائه کرده.

از مشترکات این هفت روایت همان درگیری‌های غرب ایران با کومله‌هاست. این هفت فرمانده شکل و بافت زندگی خانوادگی متفاوتی داشته‌اند
 و در جبهه‌های مختلف جنگیده و بالیده‌اند. آسیب‌های ناهمگونی 
دیده‌اند و تخصص‌های گوناگونی کسب کرده‌اند

captcha
شماره‌های پیشین