sobhe-no.ir
1010
دوشنبه، ۱۷ شهریور ۱۳۹۹
8
خبر

چگونه درست درس بخوانیم و از شر ویروس در امان بمانیم

تحصیل در زمانه كرونا

سال تحصیلی جدید شروع شده و چند روزی می‌شود كه كلاس‌های درس در مدارس برقرار است. كلاس‌های دانشجویان نیز به زودی آغاز می‌شود اما همه این‌ها در شرایطی است كه كرونا سایه نحسش را از سر ما كم نكرده و هر روز قربانیان تازه‌ای می‌گیرد. ابتدای اسفندماه بود كه ویروس كووید 19 وارد زندگی ما شد، مراكز آموزشی برای جلوگیری از شیوع ویروس تعطیل شدند و آموزش جسته و گریخته از طریق امواج تلویزیونی یا فضای مجازی و اینترنتی پی گرفته شد. سال تحصیلی گذشته با هر مصیبتی تمام شد و حالا برای سال تحصیلی جدید مسوولان آموزش‌و‌پرورش و آموزش عالی، اصل را بر حضور دانش‌آموزان و دانشجویان بر سر كلاس‌های درس گذاشته‌اند البته به شرطی كه كرونا بگذارد. یعنی شرایط به‌گونه‌ای باشد كه ستاد ملی كرونا منطقه محل تحصیل را سفید اعلام كرده باشد. رنگ‌های خطرناك از زرد تا قرمز به این معناست كه آموزش كاملا حضوری نیست و بسته به شرایط، بیشتر در فضای مجازی دنبال می‌شود. آموزش مجازی هیچگاه نمی‌تواند جای آموزش حضوری را پر كند؛ نه معلم و مدرس از تدریس مجازی رضایت دارد و نه دانش‌آموز و دانشجو. از آن‌ها ناراضی‌تر خانواده‌ها هستند كه زندگی‌شان با مدرسه نرفتن بچه‌ها شدیدا مختل شده است. اما فعلا چاره‌ای نیست. حضور بچه‌ها در مدارس یعنی افزایش قربانیان ویروس. حتی همین حضور نیم‌بند و چند روزه بچه‌ها در مدارس كشور، كارشناسان را به دلهره انداخته است. با تمام این احوال، تا اطلاع‌ثانوی، وضع آموزش به همین منوال است و برخلاف نظر مسوولان در اغلب مناطق كشور اتفاقا اصل بر آموزش مجازی تلقی می‌شود. در این شرایط چگونه باید درس خواند، درست یاد گرفت و با همه این مشكلات سال تحصیلی را با موفقیت پشت سر گذاشت؟ در ادامه سعی شده راهكارهایی برای تحصیل در زمانه كرونا ارائه شود.

صبح نو

چگونه درست درس بخوانیم و از شر ویروس در امان بمانیم

تحصیل در زمانه كرونا

سال تحصیلی جدید شروع شده و چند روزی می‌شود كه كلاس‌های درس در مدارس برقرار است. كلاس‌های دانشجویان نیز به زودی آغاز می‌شود اما همه این‌ها در شرایطی است كه كرونا سایه نحسش را از سر ما كم نكرده و هر روز قربانیان تازه‌ای می‌گیرد. ابتدای اسفندماه بود كه ویروس كووید 19 وارد زندگی ما شد، مراكز آموزشی برای جلوگیری از شیوع ویروس تعطیل شدند و آموزش جسته و گریخته از طریق امواج تلویزیونی یا فضای مجازی و اینترنتی پی گرفته شد. سال تحصیلی گذشته با هر مصیبتی تمام شد و حالا برای سال تحصیلی جدید مسوولان آموزش‌و‌پرورش و آموزش عالی، اصل را بر حضور دانش‌آموزان و دانشجویان بر سر كلاس‌های درس گذاشته‌اند البته به شرطی كه كرونا بگذارد. یعنی شرایط به‌گونه‌ای باشد كه ستاد ملی كرونا منطقه محل تحصیل را سفید اعلام كرده باشد. رنگ‌های خطرناك از زرد تا قرمز به این معناست كه آموزش كاملا حضوری نیست و بسته به شرایط، بیشتر در فضای مجازی دنبال می‌شود. آموزش مجازی هیچگاه نمی‌تواند جای آموزش حضوری را پر كند؛ نه معلم و مدرس از تدریس مجازی رضایت دارد و نه دانش‌آموز و دانشجو. از آن‌ها ناراضی‌تر خانواده‌ها هستند كه زندگی‌شان با مدرسه نرفتن بچه‌ها شدیدا مختل شده است. اما فعلا چاره‌ای نیست. حضور بچه‌ها در مدارس یعنی افزایش قربانیان ویروس. حتی همین حضور نیم‌بند و چند روزه بچه‌ها در مدارس كشور، كارشناسان را به دلهره انداخته است. با تمام این احوال، تا اطلاع‌ثانوی، وضع آموزش به همین منوال است و برخلاف نظر مسوولان در اغلب مناطق كشور اتفاقا اصل بر آموزش مجازی تلقی می‌شود. در این شرایط چگونه باید درس خواند، درست یاد گرفت و با همه این مشكلات سال تحصیلی را با موفقیت پشت سر گذاشت؟ در ادامه سعی شده راهكارهایی برای تحصیل در زمانه كرونا ارائه شود.

برخی از مشکلات آموزش مجازی
 بی‌اعتنایی دانش‌آموزان، دانشجویان و خانواده‌ها به روش تدریس از طریق فضای مجازی
 در دسترس نبودن امکانات سخت‌افزاری( گوشی هوشمند یا کامپیوتر خانگی) و نرم‌افزاری (اینترنت)
 هزینه‌بر بودن تأمین تجهیزات برای خانواده‌ها
 نبود معیار ارزشیابی درست تحصیلی 
 انجام سرسری تکالیف توسط دانش‌آموزان
 آشنایی اندک برخی معلمان با فضای مجازی
 محدودیت فعالیت آموزشی معلمان در فضای مجازی علیرغم تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان

چند راهکار برای بهتر درس دادن (معلمان و اساتید بخوانند)
۱. به دانش‌آموزان و دانشجویان خود پیام بدهید و به آن‌ها یادآوری کنید در کنارشان هستید
به آن‌ها بگویید که چگونه برای مقابله با اوضاع جدید، برنامه درسی‌شان را تغییر داده و اینکه تغییر بخشی از زندگی است. با دانش‌آموزان خود همدردی کنید و راحت باشید. مثلاً به آن‌ها بگویید که وقتی داشتید صحبت‌هایشان را در کلاس آنلاین می‌خواندید، ناگهان به ذهن‌تان رسید خانه را کمی تمیزکاری کنید. کاری که مدام آن را عقب می‌انداختید.
۲. روی مفهوم سخت‌گیری تأمل کنید
دانشجویان خود را به چالش بکشید و همینطور آن‌ها را حمایت کنید. به‌عنوان معلم، میزان سخت‌گیری و حمایت شما باید با هم در تعادل باشند. اما به‌دلیل کرونا در شرایطی هستیم که دانش‌آموزان به حمایت بیشتری از سخت‌گیری نیاز دارند. این را می‌گوییم، چون نگرانیم بعضی از اساتید روی سخت‌گیری تاکید بیشتری داشته باشند. اما با توجه به شرایط، بهتر است فشار درسی کمتری به محصلان وارد کنیم.
۳. کلاس‌های حضوری را به بچه‌ها یادآوری کنید
به‌خصوص برای آن دسته از دانش‌آموزانی که دل‌شان برای محیط کلاس تنگ شده است. این احتمالاً به حافظه آن‌ها کمک می‌کند زمانی را که بخشی از جامعه تحصیلی بودند به‌خاطر بیاورند و به آن‌ها یادآوری می‌کند که هنوز بخشی از همان جامعه هستند.
۴. فرصتی برای دانش‌آموزان فراهم کنید که با هم صحبت کنند
کمک کنید آن‌هایی که دوست دارند در پیام‌رسان‌های اجتماعی با هم گروه بزنند. گاهی اوقات ممکن است برای بعضی دانش‌آموزان مشکل باشد که شماره تلفن همکلاسی‌های خود را بخواهند. اما در چنین شرایطی بهتر است افراد با هم در ارتباط باشند و از هم حمایت عاطفی دریافت کنند. به‌خصوص این که بدانید افراد دیگری نیز در وضعیتی مشابه شما قرار دارند، باعث می‌شود راحت‌تر بتوانید مسائل را پشت سر بگذارید.
۵. کرونا را نادیده نگیرید
اگر می‌توانید با دانش‌آموزان خود در مورد کووید‌۱۹ و احساس ترس صحبت کنید. این فرصت بسیار خوبی است که به آن‌ها یادآوری کنید منابع خبری خود را آگاهانه انتخاب کنند و مراقب باشند اطلاعات غلط بعضی رسانه‌ها را باور نکنند.
۶. به محصلان یادآوری کنید از زندگی عقب نیفتند
کلاس‌های درس تعطیل است ولی بسیاری از مسائل روزمره در جریان است. به بچه‌ها یادآوری کنید نه زندگی تعطیل شده و نه آموزش.
۷. سعی کنید فضایی ایجاد کنید که بتوانند در آن از مسائل زندگی‌شان صحبت کنند
مخصوصاً فضایی که بتوانند ترس و استرس خود را تخلیه کنند. بگذارید دانش‌آموزان و دانشجویان بدانند که کنارشان هستید و اگر کمک خواستند به آن‌ها کمک می‌کنید. بگذارید بدانند شما با مشاوران و متخصصان سلامت روان در تماسید و اگر خواستند با کسی حرف بزنند آن‌ها را راهنمایی می‌کنید. یا اینکه شخصاً از هر‌کدام از دانش‌آموزان یا دانشجویان خود بپرسید که چه کمکی می‌توانید به آن‌ها بکنید.

چند راهکار برای بهتر درس خواندن (دانش‌آموزان و دانشجویان بخوانند)
۱. بلافاصله شروع کنید
کنارگذاشتن وظایف ممکن است روشی موقتی برای کاهش استرس باشد، اما درواقع افزایش سطح استرس هنگام پیشرفت تحصیلی یک اتفاق طبیعی است. وقتی کارهایتان به سرعت پیش رفته و ضرب‌العجل‌های کاری‌تان نزدیک می‌شوند، چیزی آسان‌تر نخواهد شد. لازم نیست همه کارها را با هم انجام دهید؛ فقط کافی است یک کار را شروع کنید. وقتی شروع به انجام کاری می‌کنید ناخودآگاه تمام نگرانی‌های ناشی از سختی کار را پشت سر می‌گذارید. کارها را به مراحل کوچک بشکنید و یکی از این مراحل را انتخاب کرده و فوراً آن را پیش ببرید.
۲. همسالان خود را الگو قرار دهید
خود را با همسالان موفق و متعهد به تحصیل در مدرسه و دانشگاه محاصره کنید، زیرا تنها با گذراندن وقت در کنار افراد موفق، حتی در فضای مجازی، می‌توانید انگیزه زیادی کسب کنید. یکدیگر را به چالش بکشید، به یکدیگر بیاموزید و یاد بگیرید. می‌توانید قبل از امتحانات خود گروه‌های مطالعاتی تشکیل بدهید و با هم رقابت کنید. درباره راهبردها و اهداف خود صحبت کرده، ترس‌هایتان را به اشتراک گذاشته و برای غلبه بر آن‌ها با هم همکاری کنید.
۳. منظم درس بخوانید
مطالعه منظم نه تنها به شما احساس اطمینان می‌دهد بلکه در روند تحصیلی فرصت رفع اشکالات خود را پیدا خواهید کرد. تکالیف خود را در اولین فرصت انجام دهید و در خانه ماندن شما را فریب ندهد که فرصت زیادی برای مطالعه و انجام تکلیف دارید.
۴- به خودتان ایمان داشته باشید
موفقیت یعنی انجام بهترین کاری که می‌توانید با داشته‌هایتان انجام دهید. موفقیت پشتکار در مواجهه با چالش‌هاست. نگرش مثبت عنصر اصلی در موفقیت آموزشی است. مسوولیت ایجاد اتفاقات، دنبال کردن وظایف و ثابت قدم بودن در رسیدن به اهداف خود، همگی به موفقیت کمک می‌کنند.
۵. به همه چیز نظارت کنید
مدیریت زمان کاملاً مهم است. بدانید اهداف شما چیست و وقت شما صرف چه کارهایی می‌شود. از یک برنامه تعیین زمان برای کارهایتان استفاده کنید. آخرین مهلت برای انجام کارها را تعیین کرده و به‌دنبال این باشید که سریعاً آن‌ها را انجام دهید. بیاموزید که درس، کار و تعهدات شخصی خود را متعادل کنید.
۶. بینش خود را تغییر دهید
هنگامی که کلاس را از دید معلم و استادتان ببینید، بینش اصلی برای اینکه چگونه آن درس را باید بخوانید پیش رویتان قرار می‌گیرد. وقتی که با دید مدرس به کلاس نگاه می‌کنید می‌توانید مطالب اصلی را به آسانی تجزیه و تحلیل کرده و درباره اهداف و مباحث کلاس توضیح دهید. وقتی که بدانید چه چیزی در دروسی که می‌گذرانید مهم است، می‌توانید رویکرد مناسب خود در کلاس را تعیین کرده و بر ایده‌های اصلی درس و کلاس تمرکز کنید.
۷.فعال باشید
یادداشت‌برداری در کلاس‌های درس حتی کلاس‌های مجازی یک تفکر فعال است. گوش دادن مؤثر شامل توجه کردن، ایجاد علاقه در گوش دادن به درس است. توجه بیشتری به ابتدا و انتهای درس داشته باشید تا درک بهتری از طرح و ایده اصلی آن به‌دست آورید، سپس مفاهیم کلاس را خلاصه کنید. ایده‌هایی را که می‌شنوید ارزیابی کرده و درباره آنچه می‌شنوید سؤال کنید. از رویکرد منفعلانه در کلاس خودداری کنید.
۸. با مغز روشن درس بخوانید
شاید برای هر کسی اتفاق افتاده باشد که چشمان خود را برروی کلمات جابه‌جا می‌کند، اما افکارشان در جایی دیگر است و باید دوباره برای خواندن مطالب زمان صرف کنند. خواندن فعال (با تمرکز) بسیار کارآمدتر و موثرتر است. برای اینکه متمرکز شوید؛ همانطور که مطالب را می‌خوانید ایده‌های اصلی را یادداشت کرده، مضامین را تفسیر کرده و با نگاهی انتقادی مطالب را با قول خودتان بیان کنید. همچنین بدانید که به‌خاطر سپردن همه مطالب برایتان ضروری نیست.
۹. استرس نگیرید
اولین‌کار لازم در برابر استرس کاهش علائم آن است. پیاده‌روی، انجام نرمش، ورزش و تنفس عمیق در هنگام استرس نمونه‌های متداول راهبردهای کاهش علائم هستند. پس از تسکین علائم، شما آماده خواهید بود تا منبع استرس را شناسایی کنید. تشخیص منبع استرس می‌تواند به شما کمک کند تا استرس خود را مدیریت کنید و در جایی که بیشترین اهمیت را دارد متمرکز شوید.
۱۰. یاد بگیرید و همانطور که به جلو می‌روید، رشد کنید
در حالیکه هر کلاس یا دوره‌ای ممکن است منحصر به فرد باشد، مهارت‌های لازم برای انجام کار خوب از یک مرحله تا مرحله دیگر با شما همراه هستند. این موضوع واضح است، اما عنصر اصلی یک موفقیت درواقع توجه و کار برروی بازخوردهایی است که شما دریافت می‌کنید. نمرات، نظرات، اطلاعات متناقض، استرس، لذت ... این‌ها همه اشکال بازخورد هستند که می‌توانند به شما در بهتر شدن کمک کنند. به جای اینکه سخت‌تر کارهای مشابه را انجام دهید، بر‌اساس بازخوردهایی که دریافت می‌کنید، به تدریج رویکرد خود را تغییر دهید و ارتقا ببخشید.

ناکارآمدی برنامه‌های هوشمندسازی
دکتر ولی قربانی، مشاور تحصیلی: اگرچه ارائه تدریس در قالب فضای مجازی می‌تواند بخشی از ناکامی تحصیلی ناشی از تعطیلی مدارس را جبران کند، ولی به‌طور قطع در کوتاه‌مدت و بلندمدت دانش‌آموزان با افت شدید تحصیلی مواجه خواهند شد، چرا‌که تجربه‌ای برای یادگیری و آموزش از طریق فضای مجازی در دانش‌آموزان و معلمان وجود ندارد.
در شرایطی که تدریس از طریق فضای آموزشی انجام می‌شود، تعدادی حدود ۱۰ تا ۱۵‌درصد از دانش‌آموزان به‌دلیل نداشتن امکانات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری نمی‌توانند از این کلاس‌ها به صورت آنلاین استفاده کنند و این خود باعث افت تحصیلی آنی شده است.
در حالی آموزش‌و‌پرورش توفیق چندانی برای ارائه برنامه‌های آموزشی از طریق فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نداشت که در سنوات گذشته جشنواره‌های متعدد فناورانه را برگزار کرد و تعطیلی مدارس به‌دلیل شیوع ویروس کرونا نشان داده که این جشنواره‌ها نیز صرفاً در زمان دایر بودن کلاس درس می‌توانست به کار آید و توانایی برای ارائه برنامه‌های آموزشی از راه دور و فضای مجازی را نداشته است.
برنامه‌های هوشمندسازی مدارس که بیش از یک دهه قبل مطرح شد نیز ناکارآمدی‌اش در دوران کرونا مشخص شد و به همه
 نشان داد که هوشمندسازی بیشتر کاربردش بهره‌گیری ابزار فناورانه در کلاس درس و دایر بودن مدارس پیش‌بینی شد و هیچ پیش‌بینی مبنی بر اینکه بتواند این هوشمندسازی برنامه آموزشی آنلاین ارائه دهد، وجود نداشت. در شرایط فعلی ناکارآمدی ارائه برنامه آموزشی در شبکه‌های اجتماعی نشان داده که ما در کنار داشتن تجهیزات سخت‌افزار هوشمند‌سازی، به نیروهای هوشمند برای ارائه این فعالیت‌ها که همان معلمان هوشمند و آشنا به مباحث نرم‌افزاری است نیز نیاز داریم.

چند راهکار برای ایجاد محیطی مناسب برای درس خواندن (خانواده‌ها بخوانند)
1.خانه را مدرسه کنید
تا پیش از کرونا محیط آموزشی در مدرسه شکل می‌گرفت، اما شرایط جدید باعث شده است که محصلان در منزل بمانند و این تجربه جدید بدون اثر چهره‌به‌چهره شکل می‌گیرد؛ بنابراین نقش والدین در این آموزش امری مهم و ضروری است. خانواده‌ها باید در ساعت‌های مشخص شده کلاس‌ها، فضای خانه را کاملاً با شرایط مدرسه تطبیق داده و خانه یا حداقل بخشی از آن را مدرسه فرض کنند. خواه کلاس از طریق تلویزیون در جریان باشد یا در فضای مجازی.
2.آرامش منزل را حفظ کنید
سعی کنید تا جایی که امکان دارد تنش‌ها را در منزل کم کنید. البته که مدیریت زندگی باوجود تشکیل کلاس درس در خانه کار را سخت می‌کند اما برای موفقیت فرزندان‌تان باید در این شرایط تلاش بیشتری داشته باشید. 
3. انگیزه ایجاد کنید
محصلان باید انگیزه آموزش‌پذیری را داشته باشند. اعضای خانواده باید انگیزه را برای فرد ایجاد کنند تا بتواند یک آموزش خوب با مطالب مفید، به روز، مورد نیاز و کاربردی داشته باشد و مطالب تنها به‌دلیل افزایش دانش فرد نباشد.
4. نظارت کنید
آموزش به‌خصوص برای دانش‌آموزان نمی‌تواند خواهشی باشد و مقداری فشار گذاشتن، برنامه‌ریزی و اجبار کردن دانش‌آموز با فرآیندهای گوناگون امری لازم و ضروری است. همچنین حالا که فضای مجازی برای درس خواندن بیشتر دراختیار دانش‌آموزان و دانشجویان است نظارت داشته باشید تا وقت‌شان را بیهوده در این فضا 
تلف نکنند.
5. برنامه خانه را با مدرسه هماهنگ کنید
وظیفه والدین این است که با‌توجه به برنامه‌های آموزش‌و‌پرورش، برنامه‌های دانش‌آموزان را مانند: غذا خوردن و فعالیت‌های دیگر را همانند. ساعت مدرسه انجام دهند و امکانات را به‌گونه‌ای فراهم کنند تا دانش‌آموز مکلف به نشستن در سر کلاس شود یعنی محیط باید آموزشی بدون سر و صدا باشد.
6. با مدرسه تعامل بیشتر داشته باشید
والدین علاوه بر اینکه باید امکانات لازم مانند دفتر، خودکار، اینترنت و ... را برای دانش‌آموزان تهیه کنند تا ارتباط خوبی بین شبکه‌های مجازی با افراد شکل گیرد، لازم است پس از اتمام کلاس میزان نقش، فعالیت و تأثیر دانش‌آموزان را به معاون آموزشی، مدیر یا معلم مدرسه گزارش دهند تا دانش‌آموز بداند که تحت کنترل و مدیریت است.
7. جدیت داشته باشید
والدین نباید به هیچ عنوان ساعات درس خواندن دانش‌آموزان را بهم بریزند و اگر کودکی گفت که به جای 
درس خواندن می‌خواهد فیلم ببیند یا بازی کند و این بر خلاف برنامه او بود، پدر یا مادر چنین درخواستی را رد کنند.
 

captcha
شماره‌های پیشین