sobhe-no.ir
1004
چهارشنبه، ۰۵ شهریور ۱۳۹۹
6
نکته

بازی با توان ضعیف اقتصادی مردم

«صبح‌نو» دلایل ریزش بورس در هفته‌های اخیر را بررسی می‌کند

شوک به اعتماد مردم در بازار بورس

گزارش عارف چراغی / در حالی که در چهار روز کاری ابتدای هفته شاخص بازار سهام حدود ۱۲ درصد ریزش کرده بود، روز گذشته با شروع معاملات صف‌های فروش جمع شد و شاخص بیش از 1.5 درصد رشد کرد اما این روند رو به رشد تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟ تصمیمات نگران‌کننده‌ای که طی دو هفته گذشته در بازار بورس اتخاذ شد، باعث شوک روانی به سهامداران حقیقی و آشفتگی در بازار بورس شد که تاحدودی به خروج سرمایه از این بازار انجامید.

صبح نو

«صبح‌نو» دلایل ریزش بورس در هفته‌های اخیر را بررسی می‌کند

شوک به اعتماد مردم در بازار بورس

گزارش عارف چراغی / در حالی که در چهار روز کاری ابتدای هفته شاخص بازار سهام حدود ۱۲ درصد ریزش کرده بود، روز گذشته با شروع معاملات صف‌های فروش جمع شد و شاخص بیش از 1.5 درصد رشد کرد اما این روند رو به رشد تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟ تصمیمات نگران‌کننده‌ای که طی دو هفته گذشته در بازار بورس اتخاذ شد، باعث شوک روانی به سهامداران حقیقی و آشفتگی در بازار بورس شد که تاحدودی به خروج سرمایه از این بازار انجامید.

روز گذشته شاخص کل بورس در معاملات با بیش‌از ۴۰ هزار واحد رشد به عدد یک میلیون و ۶۴۹ هزار و ۴۳۶ واحد رسید. این شاخص پیش از این یکی از سنگین‌ترین ریزش‌های تاریخ خود را پشت سر گذاشته است و در صورت تثبیت وضعیت شاخص در روند مثبت، شاهد آرامش در بازار خواهیم بود. متولیان بورس هر چند ریزش بازار را اصلاح می‌دانند اما برای همین اصلاح هم جلسه فوری در سازمان بورس تشکیل دادند؛ جلساتی که خروجی آن برنامه‌ای تازه از سوی شورای عالی بورس برای حمایت بود؛ حمایتی که هوشمند نام‌گذاری شده اما تاکنون جزئیاتی درخصوص آن اعلام نشده است. بهره‌برداری رسانه‌ای با ترسیم چشم‌انداز خیالی از وضعیت این روز‌های بورس نه‌تنها به بازار جهت داد بلکه اعتماد و اطمینان قشر سرمایه‌گذار را هم خدشه‌دار کرد.
ماجرا از 20 مرداد شروع شد. بیستم مرداد بود که ریزش‌های پی‌در‌پی بازار بورس شروع شد. روزی که وزارتخانه‌های اقتصاد و نفت در یک لج‌بازی غیرحرفه‌ای عرضه صندوق دوم ETF را منتفی اعلام ‌کردند، سپس آن را تکذیب ‌کردند، دلیل لغو عرضه را به گردن یکدیگر انداختند و در چند ساعت بیانیه‌های مختلف سازمان خصوصی‌‌‌سازی و شرکت پخش فرآورده‌های نفتی نیز این دعواها را ادامه‌دار کرد. همین موضوع سبب شد طی دو روز بازار با یک ریزش محسوس از این وضعیت به اختلافات وزرا با یکدیگر واکنش نشان دهد. بعد از آن اما عرضه سهام عدالت توسط بانک‌ها و کارگزاری‌ها در بیست‌و‌دوم مرداد سبب ریزش شد. بازاری که با حالت عادی باز شده بود و طی یک ساعت اول بازگشایی، شاخص کل با 30 هزار رشد مواجه شده بود، به یکباره سقوطی 90 هزار واحدی را تجربه كرد و در نهایت شاخص کل 60 هزار واحد کاهش یافت. هنگ ‌کردن هسته معاملات نیز یکی از مشکلاتی است که مدت‌هاست سهامداران با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. سازمان بورس در ادامه اقدامات خود ابتدا برخی سهام‌های دولتی را از ساعت بازار خارج کرده و این نمادها در ساعاتی غیر از ساعات بازار معامله می‌شدند. هفته گذشته ناگهان سازمان بورس تصمیم گرفت بازار را به دو بخش تقسیم کرده تا دو راند معاملاتی شکل بگیرد. هم‌افزایی این دو بخش معامله باعث شد پس از دو روز اجرا این تصمیم هم منتفی اعلام شود، یعنی سازمان بورس طی یک هفته سه تصمیم سرنوشت‌ساز گرفت که منجر به سقوط شاخص شد؛ اما واقعا سهام عدالت باعث ریزش بورس شد؟
آنچه از اوضاع این روزهای بورس برمی‌آید این است که سیاست غلط وزارت اقتصاد در حمایت از بازدهی غیرعادی این بازار دلیل رشد هیجانی بورس بوده است و اشتباه در دارادوم و طرح گشایش اقتصادی، ماشه سقوط بازار را شلیک کرد و به دلیل بزرگ بودن حباب، این حباب در حال تخلیه است؛ البته دلیل افت شاخص، بزرگ شدن بیش از حد حباب بورس بود و عدم عرضه دارادوم و طرح گشایش بهانه‌ای شد که این حباب خالی شود و به‌اصطلاح ماشه بازار را کشید؛ برخی متخصصان امور اقتصادی می‌گویند كه این ریزش مشابه رشد ماه‌های اخیر بازار سرمایه بوده است و همانطور که رشد بازار بی‌مبنا بوده، به همان شیوه بازار دچار ریزش سنگین بوده است. بعضی کارشناسان هم معتقدند اصلاح سنگین روزهای گذشته از نظر تحلیل تکنیکال و بنیادی هیچ دلیلی ندارد، یعنی همه آنچه نمودارهای تحلیلی تاکنون نشان داده‌اند، نتوانسته است در مقابل ریزش بازار مقاومت کند.
 
دلایل اصلی سقوط تاریخی بورس چیست؟
دکتر محمد امین زندی، استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه «صبح‌نو» درباره دلیل ریزش‌های اخیر بازار سرمایه گفت: «رفتار معمول دنیا این است که شرکت‌هایی که سود‌آوری دارند، متناسب با آن سود‌آوری، این شاخص‌ها هم با آن رشد می‌کنند؛ اما در بازار سرمایه کشورمان مقدار زیادی نقدینگی هدایت شد و شاخص به‌واسطه این فشار نقدینگی رشد کرد. در واقع رشد شدیدی که صورت گرفت به دلیل فشار نقدینگی بود، نه به خاطر اینکه بازدهی صورت گرفته است.»
زندی با اشاره به چند تصمیم مسوولان دولتی و بازار سرمایه گفت: این تصمیمات سرنوشت‌ساز نیز تا حد زیادی سبب بی‌اعتمادی مردم شد و ورودی که در ابتدای شروع مقدار ریزش فروخته‌شده بود، نظریه‌ای از رفتار رمی بود؛ بنابراین سهامداران با رفتارهای هیجانی شروع به فروش سهام خود ‌کردند و تا روز گذشته صف‌های فروش به صورت گسترده شکل گرفته بود. این کارشناس اقتصادی افزود: «همه این موارد در کنار فشار نقدینگی که به بازار بورس وارد شده بود، باعث وضعیت فعلی شاخص شد و به دنبال آن تصمیماتی که گرفته شد، همگی قابل پیش‌بینی بود.»
وی در خصوص اعتماد مردم نسبت به این بازار پس از این ریزش تاریخی گفت: «طبعا اعتماد مردم خدشه‌دار شده است اما نکته‌ای که وجود دارد این است که باید دید در چند روز آینده بازار چطور پیش خواهد رفت؛ اگر بتواند تا حد معقولی رشد کند، ممکن است تعدادی از این سرمایه‌ها دوباره به بازار بورس بازگردند اما اگر برنگردد، این حجم از نقدینگی به یک جای دیگر مانند ارز و سکه و مسکن می‌رود و آن بازارها را دچار مشکل می‌کند و باید گفت همه این‌ها نتیجه شیوه مدیریتی است که جواب نمی‌دهد.»
زندی درباره وضعیت بازار بورس در هفته آتی گفت: «نمی‌توان رفتار طیفی از سهامداران که حقیقی بودند و امید داشتند را پیش‌بینی کرد. هنوز زود است قضاوت کنیم. قطعا همه افراد برنمی‌گردند اما شاخص باید با پختگی بیشتر و متناسب با بازده شرکت‌ها رشد کند و اگر سرمایه‌ها برگردند، باز هم یک رشد شارپی خواهیم داشت و اگر برنگردد هم ضررهای زیادی را متحمل می‌شویم.»
در کشور ما همه بازارهای دارایی در کنار بازار سهام دارای حباب هستند چرا که به اعتقاد صاحب‌نظران این عرصه، نرخ بهره حقیقی زیادی منفی است و از آنجایی که نرخ بهره منفی، حباب‌ساز است، در همه بازارها از جمله بازار سهام حباب ایجاد شده است، ولی حباب بورس از بقیه بازارها بزرگ‌تر است و به دلیل کم شدن از نرخ بهره منفی، این حباب در حال خالی شدن است؛ به همین دلیل بسیاری معتقدند چه دولت حمایت کند و چه حمایتی از بازار سرمایه نداشته باشد، این حباب به‌تدریج تخلیه می‌شود.

captcha
شماره‌های پیشین