sobhe-no.ir
1004
چهارشنبه، ۰۵ شهریور ۱۳۹۹
14
گزارش

اجرای طرح‌های کتابی در محرم و صفر

«دلت را خانه ما کن»، مجموعه اشعار ژولیده نیشابوری، رونمایی شد

ژولیده فاصله مردم با شعر را کم کرد

مراسم رونمایی کتاب «دلت را خانه ما کن» نوشته حسین قرایی روز گذشته در خبرگزاری تسنیم برگزار شد.

صبح نو

«دلت را خانه ما کن»، مجموعه اشعار ژولیده نیشابوری، رونمایی شد

ژولیده فاصله مردم با شعر را کم کرد

مراسم رونمایی کتاب «دلت را خانه ما کن» نوشته حسین قرایی روز گذشته در خبرگزاری تسنیم برگزار شد.

ژولیده حکمت هم دارد
مصطفی محدثی‌خراسانی، اولین سخنران این مراسم گفت: چند شاعرند که نقش تأثیرگذاری دارند و مردم را با شعر آیینی آشنا ‌کرده‌اند. یکی از این افراد، شادروان آغاسی است. پیشکسوت‌تر از او آقای ژولیده نیشابوری است. او شاعری بود که کلامش را عوام می‌فهمیدند و خواص هم می‌پسندیدند. او با شاعران مطرح و تراز اول ما دوستی داشت و همین موضوع گواه این است که او را به عنوان شاعری تمام‌عیار و توانمند پذیرفته بودند. پر‌کردن این خلأ ویژگی مهم آقای ژولیده است. ما ژولیده را به عنوان شاعر آیینی اهل بیت؟عهم؟ می‌شناسیم اما وقتی شعرهای او را نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که شعر او صرفاً مدح و مرثیه ائمه نیست. در اکثر آثار او می‌بینید اگرچه شعرش مدح و مرثیه امیرالمؤمنین ؟ع؟ را داراست اما نکات حکمت‌‌آمیز بسیار زیادی در دل دارد؛ گویا شعر صائب را می‌خوانید و سرشار از پندهای زندگی است که با مدح حضرت علی؟ع؟ درآمیخته است. ویژگی دیگری که در شعر آقای ژولیده می‌بینید روح حماسی و 
درس ‌گرفتن از مبارزه اهل بیت؟عهم؟ است. وجهی که قبلاً در شعرهای آیینی ما بسیار غفلت شده بود. این ویژگی‌ها موجب مقبولیت گسترده شعر او شده، نامش را زبانزد و یاد او را ماندگار کرده است.
 
ژولیده می‌خواست حرف بزند
در بخش دیگر این برنامه محمود اکرامی صحبت کرد. او گفت: به نظرم آقای ژولیده نمی‌خواسته شاعری کند بلکه می‌خواسته حرف بزند، فلذا باید تفکیکی بین این دو قائل شد؛ او می‌خواسته حرف بزند و برای اینکه حرفش تأثیرگذارتر باشد، از ظرفیت‌های شعر استفاده کرده است. باورم این است که او بیشتر از آنکه بگوید شاعرم می‌خواسته دردهایش را بیان کند. او به استقبال شعرهای متفاوتی از جمله حافظ و محتشم رفته است که به نظرم آگاهانه رفته و درست هم بوده است. در انتقال معنا دو شیوه داریم؛ یکی شیوه آشنایی‌زدایی است و دیگری آشنایی. در شیوه آشنایی از دانسته‌های مخاطب می‌گیریم و چیز تازه‌ای به او می‌دهیم. به نظرم آقای ژولیده از خیلی از ترکیبات آگاهانه استفاده و عبارات جدیدی را خلق کرده است.
وی ادامه داد: شعر آقای ژولیده شعر محتوامحور است. شعر او موضع‌مند است. موضوع شعرش انقلاب و عاشورا نیست بلکه موضعش انقلاب و عاشوراست. او با کلمه می‌جنگد و به دنبال توصیف نیست. به نظرم آفتی که شعر آیینی ما را درگیر کرده است، سمبلیسم و عاطفه‌گرایی مفرط است. شاعر به شعور و شناخت مخاطب کاری ندارد و سعی دارد اشک مخاطب را دربیاورد. او سعی می‌کند احساسات و عاطفه مخاطب را موردتوجه قرار دهد و کاری به شعور او ندارد؛ البته توجه به این موضوعات خوب است اما ایستگاه نباید باشد. آقای ژولیده به احساسات افراد کاری ندارد و سعی در افزایش شعور و درک او دارد. برای مثال وقتی به انقلاب می‌رسد به جای اینکه از انقلاب دفاع کند، حرف و آرمان آن را بیان می‌کند. به نظرم او یک مسوول اجتماعی است و حرفش را نه برای جشنواره‌ای بلکه برای اینکه آن را بیان کرده باشد، مطرح می‌کند.
 
جامعه به شعر ژولیده بیشتر نیاز دارد
وی تأکید کرد: اگر بخواهم شعر آقای ژولیده را با شعر بسیاری از شاعران مجلس‌برو مقایسه کنم باید بگویم که این دو نوع شعر با همدیگر متفاوت هستند و به نظرم جامعه به شعرهای ژولیده بیشتر نیاز دارد چرا که آدم را به خلسه نمی‌برد و تلنگری به افراد می‌زند. بسیاری از ما وقتی درباره امام حسین؟ع؟ حرف می‌زنیم، فقط تا در حرمش پیش می‌رویم و داخل نمی‌شویم. به همین دلیل است که می‌گویم از سیره رضوی و حسینی کمتر شعر داریم. باورم این است که این موضوع به دلیل سواد پایین ماست و نشنیده‌ایم امام حسین؟ع؟ در 42 سالگی، 27 سالگی و... چه می‌کرده است؟
 
ژولیده نیز استمرار خط سرخ اهل بیت؟عهم؟ است
کامران شرفشاهی، دیگر سخنران این جلسه بود؛ او گفت: سخن درباره این شاعر و شعر آیینی ساده نیست و برای اینکه حرکت آن را جدی‌تر بفهمیم باید به 1400 سال قبل و در زمان پیدایش شعر آیینی در زمان شاعرانی همچون حسان بن ثابت، فرزدق، سید حمیری و... برگردیم. شاعران توانمندی که سختی‌های زیادی کشیدند اما پیام‌شان را منتقل ‌کردند. ژولیده نیز استمرار همین خط سرخ است. آثار او برخلاف دیگر شاعرانی که در حوزه شعر آیینی کار ‌کردند، از جعلیات در امان مانده است. این موضوع به دلیل مطالعه‌ای بوده است که او در زمینه تاریخ اسلام و سیره اهل‌بیت(؟ع؟) داشته است؛ بنابراین از یک‌سو شاهد اشعاری هستیم که به اصالت بسیار نزدیک است و از سوی دیگر از غلوهای بی‌مورد که مورد نهی و نفی اهل‌بیت؟ع؟ بوده، فاصله داشته است.
این روزنامه‌نگار و نویسنده اظهار كرد: با بررسی تاریخ ادبیات آیینی به دوره‌های مختلفی برمی‌خوریم. می‌بینیم هر قدر که از صدر اسلام فاصله گرفتیم، ادبیات فارسی آیینی ما اگر چه مورد حمایت برخی از سلاطین در برخی دوره‌ها قرار گرفته است اما مروج نگرش تقطیری بودند. برای مثال، وقتی شاعر در مورد عاشورا حرف می‌زده است، بیشتر بیان توصیفی بوده و می‌کوشیدند سیمای ذلیل و زبونی از سیدالشهدا؟ع؟ و مبارزان راه دین ارائه دهند. این موضوع در حالی است که شعر عاشورایی ژولیده آمیزه‌‌ای از سوگ و حماسه است، یعنی نگاهی حماسی به این ماجرا دارد. از دیگر نکات این است که او شاعری بوده که در بستر زمان حالت منفعلی نداشته و در بطن همه وقایع زمان خود حضور داشته و برای همه‌شان دارای پیام است اما به این دلیل که جنبه آیینی ایشان دیده شده، این موضوع بر اشعار اجتماعی و اخلاقی او سایه افکنده و کمتر 
دیده شده است. به نظرم می‌توان دیوانی مستقل از او منتشر کرد که مضمون تمام اشعار، اخلاقی است ولی به مفاهیم تاریخی بپردازد.
 ژولیده می‌گفت خالق «در بهار آزادی
جای شهدا خالی» منم
سخنران پایانی این مراسم، حسین قرایی، نویسنده کتاب «دلت را خانه ما کن» بود. او گفت: هفت، هشت تا از کارهای ژولیده بسیار زیاد شنیده شده است. یک‌بار از ایشان شنیدم که شعار «در بهار آزادی، جای شهدا خالی» را ایشان سروده است. جالب است بدانید که آقای ژولیده نثر ادبی هم دارد. بخشی از کتاب را به این موضوع اختصاص دادم که ژولیده اتوبیوگرافی خود را بیان کند. اینکه از چه سالی شعر گفته، چگونه گفته و... این کتاب گزیده 40 کتاب شعر ژولیده است؛ من دستی به اشعار او نزدم اما تمام کتاب‌های او را زیر و رو کردم. در حقیقت برای آن بسیار زحمت کشیدم.
وی اضافه کرد: وقتی گزیده انتخاب می‌کنید باید به این نکته هم دقت داشته باشید که همه سلیقه‌ها را جذب کند تا برای همه جذاب باشد؛ برای مثال ژولیده برای کودک و نوجوان شعر داشته اما آن را نیاوردم یا در جاهایی وزن از دستش دررفته و آنها را هم نیاوردم. ژولیده همین است. به نظرم شعرهای خوب ژولیده بیشتر از 10 تا نیست، به درستی اشاره شد که نباید از او اخوان دیگری انتظار داشت. آقای سنگری در مورد شعر عاشورایی چند نکته دارد که بسیار مهم است؛ اول سوگ است، دوم پیام است، سوم عشق و چهارم حماسه است. اتفاقا شعر ژولیده در این چهار محور قرار دارد و همه این ویژگی‌ها را داراست. هم سوگ دارد و حماسه، هم پیام دارد و هم عشق. وقتی اشعار دیگران را می‌بینید، متوجه می‌شوید که بقیه با یک رکن از عاشورا کار دارند اما ژولیده با هر چهار رکن کار دارد؛ البته در حد خودش. وقتی او به سمت سوگ می‌رود به دنبال سوگ ملال یا بی‌احترامی به حرمت و ساحت 
اهل بیت؟عهم؟ نیست. سوگ او سوگ جلال است وکوه دارد. اعتقاد جدی من این است که ژولیده فاصله مردم با شعر را کم کرد. در ایام مسلمیه روی چهارپایه می‌رفته و شعر می‌خوانده است. وقتی با آقای علی انسانی صحبت می‌کردم، می‌گفتند که او به همه هیات‌ها می‌رفت و می‌خواند. در حقیقت برای خواندن برای اهل بیت؟عهم؟ کم نمی‌گذاشت. همسرش تعریف می‌کرد که ما قبل از انقلاب خانه‌ای با دو اتاق داشتیم، هر دو را سیاه‌پوش می‌کرد؛ در یکی مراسم بود و در دیگری زندگی می‌کردیم.

captcha
شماره‌های پیشین