sobhe-no.ir
1003
سه شنبه، ۰۴ شهریور ۱۳۹۹
3
آیا ممکن است اصلاح طلبان بار دیگر مدل سال 92 را در انتخابات 1400 امتحان کنند؟

تردید اصلاح طلبان شر‌ط لاریجانی

آقای فیلسوف سیاست ایران، خواه‌ناخواه گزینه جذابی برای اصلاح‌طلبان است. او از همین حالا، ذهن تجدیدنظرطلبان را به خود برای حمایت در انتخابات سال آینده، مشغول کرده است. حضور رییس پیشین مجلس در گود انتخابات و حمایت از او، موانع و مزایایی برای اردوگاه اصلاحات خواهد داشت؛ هرچند مشارالیه، فقط به لبیک اصلاحاتی‌ها راضی نیست. از مدت‌ها پیش بحث بر سر اینکه علی لاریجانی می‌تواند یکی از گزینه‌‌‌های مناسب برای نامزدی در انتخابات ریاست‌‌جمهوری سال 1400 باشد، داغ شده است؛ داغ‌‌تر اینکه احتمال زیادی می‌رود که اصلاح‌طلبان بخواهند از او حمایت کنند.

یادداشت

عزاداران محجوب و مصوبات ستاد

دکتر سید‌محمد‌مهدی غمامی

صبح نو

یادداشت

عزاداران محجوب و مصوبات ستاد

دکتر سید‌محمد‌مهدی غمامی

ایام عزاداری پرشور امام آزادگی و عبودیت، در سال‌۱۳۹۹، مصادف با پاندومی بیماری کرونا شده است. مراسمات عزاداری به‌عنوان اقامه شعائر دینی، علاوه بر تکلیف شرعی به نوعی امری عرفی در سنت ایرانیان و امری عمومی به‌‌عنوان عامل وفاق و تأمین عنصر همبستگی ملت و حتی فراتر از آن امری فراملی است. بدین ترتیب با رعایت الزامات شرعی و قانونی، در خصوص چنین مراسماتی با لحاظ شرایط بیماری کرونا چه باید کرد؟.

۱. برگزاری عزاداری اصل است
در شرایط بیماری کرونا آیا می‌توان مراسمات عزاداری‌ها را تعطیل کرد؟ مقام معظم رهبری با فرض لزوم برگزاری این مراسمات در عید سعید قربان بیان می‌کنند:«یک جمله من راجع به محرّم بگویم؛ بحث [در مورد] محرّم زیاد است و همینطور الان مدّت‌هاست که هر کسی یک چیزی راجع به محرّم می‌گوید. 
عزاداری را بالاخره به یک شکلی [بر پا] می‌کنند؛ آنچه بنده می‌خواهم تأکید کنم این است که در عزاداری‌ها معیار آن چیزی است که کارشناسان بهداشت به ما می‌گویند؛ [یعنی] ستاد ملّی کرونا. خود بنده شخصاً هر چه آن‌ها لازم بدانند مراعات خواهم کرد. توصیه من و تأکید من به همه کسانی که می‌خواهند عزاداری کنند -هیات، آقایان حضرات منبری‌ها، صاحبان مجالس، مدّاح‌ها، نوحه‌خوان‌ها و دیگران- این است: هر کاری می‌کنید، [اوّل] ببینید آن‌ها چه می‌گویند. یعنی ستاد ملّی کرونا اگر چنانچه یک ضابطه‌ای را معیّن کرد برای عزاداری، همه ما موظّفیم آن را عمل کنیم.» (۱۰/۵/۱۳۹۹) بدین ترتیب تردیدی در برگزاری این مراسمات وجود ندارد و ضمناً منظور از برگزاری، برگزاری فیزیکی و واقعی و نه مجازی است.
 بنابراین مصوبات ستاد ملی کرونا هرچند لازم‌الاجرا ولی نظارت‌ناپذیر، نمی‌تواند منجرد تعطیلی شود هرچند وضع شیوه‌نامه‌های محدودکننده ناگریز است.

۲.میزان محدودیت
برگزاری عزاداری‌ها ، تکلیف و البته حق شرعی همگان است و البته قواعد شرعی در مواردی و تحت شرایطی قابل تضییق است که مقید به سازوکار و قاعده دیگری است. قاعده «الضرورات تبیح المحظورات» و یا «رفع ما اضطروا» حکم می‌کند که امر اضطراری، حکم تکلیفی را به اباحه تبدیل می‌کند. مقدس اردبیلی در توضیح بیان می‌دارد: «اضطرار یعنی آنچه که نتوان بر آن صبر کرد یا نتوان آن را تحمل نمود.» علامه حلی نیز در مقام تعریف مضطر می‌نویسد: «المضطر هو من یخاف التلف علی نفسه» یعنی مضطر کسی است که از تلف خویش بیم داشته باشد.
«بنابراین پاندومی کرونا، بدون رعایت شیوه‌نامه‌ها، موجب نقصان و تلف جان انسان می‌گردد می‌توان اقامه عزاداری‌ها را محدود کرد ولی سؤال دقیق این است که میزان محدودیت چقدر است؟ در پاسخ به این سؤال باید به بخش دوم قاعده نیز دقت کرد که مقرر می‌دارد: «الضرورة تقدر بقدرها» یعنی ضرورت کل حکم را تغییر نمی‌دهد بلکه متناسب با میزان ضرورت ایجاد شده می‌توان تغییر حکم تکلیفی دارد. بنابراین قاعده «الضرورات تبیح المحظورات» مستمسک تعطیلی عزاداری‌ها نمی‌تواند باشد و باید به میزانی که خطر معمول واگیری بیماری کرونا بر طرف می‌شود
اکتفا کرد. 
در نتیجه ممنوعیت برگزاری مراسمات، دسته‌جات و تعزیه‌ها و راهپیمایی‌ها در فضای باز یا شبیه آن، فراتر از قاعده است و از نظر شرعی و بیان مقام معظم رهبری فراتر است. این رویکرد در ادبیات جدید حقوق نیز که اصل «تناسب» را به معنای محدوده اعمال اقتدار در نسبت با حقوق و آزادی‌های عمومی بیان می‌کند در تمامی نظام‌های حقوقی مورد شناسایی قرار گرفته است و دولت نیز باهمین رویکرد در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی، برخی ممنوعیت‌ها را برداشته کما اینکه پاساژها و مراکز اقتصادی و گردشگری با محدودیت‌های اسمی 
برقرار شده‌اند.
 در چنین شرایطی تحمیل ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های سختگیرانه‌تر نسبت به عزاداران محجوب که البته پذیرای مصوبات ستاد نیز بوده‌اند تبعیض بلاوجه و مغایر اصل چهارم و بند (۹) 
اصل سوم قانون اساسی است.

captcha
شماره‌های پیشین