sobhe-no.ir
1003
سه شنبه، ۰۴ شهریور ۱۳۹۹
3
آیا ممکن است اصلاح طلبان بار دیگر مدل سال 92 را در انتخابات 1400 امتحان کنند؟

تردید اصلاح طلبان شر‌ط لاریجانی

آقای فیلسوف سیاست ایران، خواه‌ناخواه گزینه جذابی برای اصلاح‌طلبان است. او از همین حالا، ذهن تجدیدنظرطلبان را به خود برای حمایت در انتخابات سال آینده، مشغول کرده است. حضور رییس پیشین مجلس در گود انتخابات و حمایت از او، موانع و مزایایی برای اردوگاه اصلاحات خواهد داشت؛ هرچند مشارالیه، فقط به لبیک اصلاحاتی‌ها راضی نیست. از مدت‌ها پیش بحث بر سر اینکه علی لاریجانی می‌تواند یکی از گزینه‌‌‌های مناسب برای نامزدی در انتخابات ریاست‌‌جمهوری سال 1400 باشد، داغ شده است؛ داغ‌‌تر اینکه احتمال زیادی می‌رود که اصلاح‌طلبان بخواهند از او حمایت کنند.

یادداشت

عزاداران محجوب و مصوبات ستاد

دکتر سید‌محمد‌مهدی غمامی

صبح نو

آیا ممکن است اصلاح طلبان بار دیگر مدل سال 92 را در انتخابات 1400 امتحان کنند؟

تردید اصلاح طلبان شر‌ط لاریجانی

آقای فیلسوف سیاست ایران، خواه‌ناخواه گزینه جذابی برای اصلاح‌طلبان است. او از همین حالا، ذهن تجدیدنظرطلبان را به خود برای حمایت در انتخابات سال آینده، مشغول کرده است. حضور رییس پیشین مجلس در گود انتخابات و حمایت از او، موانع و مزایایی برای اردوگاه اصلاحات خواهد داشت؛ هرچند مشارالیه، فقط به لبیک اصلاحاتی‌ها راضی نیست. از مدت‌ها پیش بحث بر سر اینکه علی لاریجانی می‌تواند یکی از گزینه‌‌‌های مناسب برای نامزدی در انتخابات ریاست‌‌جمهوری سال 1400 باشد، داغ شده است؛ داغ‌‌تر اینکه احتمال زیادی می‌رود که اصلاح‌طلبان بخواهند از او حمایت کنند.


چندی است که اظهارات معنادار از سوی برخی نیروهای اصلاح‌‌‌طلب به‌ویژه نیروهای طیف راست آن، نشان‌‌دهنده تمایل آنها برای حمایت از رییس پیشین مجلس در آوردگاه انتخابات ریاست‌‌جمهوری سیزدهم است. غلامعلی رجایی، فعال سیاسی و مشاور پیشین مرحوم هاشمی‌رفسنجانی در گفت‌وگو با سایت «نامه‌نیوز» درباره احتمال حضور لاریجانی در صحنه انتخابات گفت: آقای لاریجانی ویژگی‌هایی دارند که جز آقای جهانگیری هیچ‌یک از نامزدهایی که اکنون نام‌شان مطرح می‌شود، هم‌سنگ او نیستند. او 12سال رییس مجلس بوده است و به‌خوبی با مشکلاتی که در کشور وجود دارد، آشناست و پیش از آن هم در مسوولیت‌های مهمی مانند ریاست شورای امنیت ملی و صداوسیما را در کارنامه‌اش دارد. او همچنین با اشاره به احتمال حمایت اصلاح‌طلبان از لاریجانی در انتخابات 1400، تاکید کرد: ممکن است در شرایطی که نامزدهای شاخص اصلاح‌طلب ردصلاحیت شوند و آنها به این نتیجه برسند که نمی‌توانند چهره‌ خاص اصلاح‌طلبی را معرفی کنند، از آقای لاریجانی حمایت کنند. علاوه بر او، علی جمالی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی نیز اخیرا در گفت‌وگویی با «صبح‌نو» درباره احتمال حمایت اصلاح‌طلبان از لاریجانی، گفته بود: «اگر در گفت‌وگوهایی که قرار است با بقیه نیروهای اصلاح‌طلب انجام دهیم، به این نتیجه برسیم که باید روی یک گزینه غیراصلاح‌طلب اجماع کنیم، در این صورت، ممکن است آقای لاریجانی هم در دسترس باشد.»
 
راضی به امثال لاریجانی
رویکرد و نگرش طیف راست اصلاحات به عرصه سیاست باعث شده تا آنها اینقدر زود، مچ خود را برای حمایت از لاریجانی باز کنند. این طیف باور دارد که واقعیت صحنه، بیانگر ردصلاحیت احتمالی تمام گزینه‌‌‌های ناب اصلاح‌طلبی خواهد بود و در چنین شرایطی، عقلانیت سیاسی حکم می‌کند که برای بقا باید دست به دامان گزینه حداقلی نظیر علی لاریجانی شد. این نگرش البته چندی است که در میان نیروهای رادیکال اصلاح‌‌‌طلب رسوخ یافته است. سعید حجاریان چندی پیش در نوشته‌ای، مسیر زنده ماندن اصلاحات را در گرو حضور در قدرت دانست. این تحلیل به وضوح نشان می‌داد که امثال حجاریان نیز به این باور رسیده‌اند که ریاست‌‌جمهوری، عرصه حضور گزینه‌‌‌های ناب و تمام‌عیار منسوب به آنها نیست و بر این اساس، باید به چهره‌‌‌های محافظه‌کاری مانند لاریجانی و نظیر او، قناعت کنند. در آن طرف، اصلاح‌طلبان برای حمایت از لاریجانی باید دست به سنجش هزینه‌-فایده بزنند؛ یعنی هزینه احتمالی‌ای که قرار است بپردازند، شبیه همان هزینه‌ای که برای حمایت از حسن روحانی در دو انتخابات 92 و 96 پرداخت ‌کردند اما با این حال، فایده بزرگ بقا در قدرت، نصیب‌شان خواهد شد. لاریجانی در واقع برای اصلاح‌طلبان، روحانی ثانی خواهد بود؛ با همان کارکرد.
 
لاریجانی چگونه می‌‌اندیشد؟
از سوی دیگر، لاریجانی به دلیل سبقه سیاسی و انتسابش به خانواده یکی از مراجع عالیقدر، مایل نیست به عنوان نیروی تام و تمام اصلاح‌طلبان شناخته شود بلکه بیشتر ترجیح می‌دهد علاوه بر اصلاحات، جریان سنتی اصول‌گرا مثل حزب موتلفه اسلامی یا جامعه اسلامی مهندسین و جبهه پیروان نیز از او هم حمایت کنند. از این منظر، شاید شرط لاریجانی برای حضور قاطع در انتخابات 1400، اجماع اصلاح‌طلبان و جریان سنتی اردوگاه راست باشد؛ همان مدلی که تا حدودی در انتخابات ریاست‌‌جمهوری 92 بر سر حسن روحانی پیاده شد. در آن انتخابات، ملغمه‌‌ای از چپ مدرن مثل جبهه مشارکت، راست مدرن مثل حزب کارگزاران سازندگی تحت لوای هاشمی‌رفسنجانی، راست سنتی مثل ناطق‌نوری و علی لاریجانی و محمدرضا باهنر و چپ سنتی مثل خوئینی‌ها و خاتمی و جریان اعتدال‌گرا، یکپارچه و همنوا از شیخ دیپلمات حمایت ‌کردند و زمینه را برای حضور او در پاستور فراهم ‌‌آوردند. با این پیشینه تاریخی، علی لاریجانی نیز در پی هم‌صدایی مجدد همه گروه‌‌‌های سیاسی ائتلاف 92 و 96 پیرامون خود است. در غیر این صورت، بعید به نظر می‌رسد که آقای فیلسوف بخواهد مخاطره حضور در عرصه و هزیمت احتمالی را 
به جان بخرد.
 
قمار اصلاح‌طلبان
اینکه چرا اصلاح‌طلبان تا این حد بابت حضور جو بایدن در انتخابات ریاست‌‌جمهوری نوامبر 2020، در رسانه‌‌‌های خود مایه می‌گذارند، عمدتا به این بازمی‌گردد که پیروزی نامزد دموکرات‌ها، به زعم جریان اصلاحات، می‌تواند عقلانیت و ثبات را به سیاست خارجی آمریکا بازگردانده و از این مَفَر، زمینه برای آغاز دور جدید مذاکرات فراهم خواهد شد. در این میان، حضور چهره‌هایی مانند ظریف یا لاریجانی با پیش‌زمینه مدیریتی در حوزه سیاست خارجی، می‌تواند زمینه را در سمت تهران برای امر مذاکره، فراهم‌‌تر كند. در این میان و با توجه به مشکلات ظریف برای حضور، شانس حمایت از لاریجانی در صورت پیروزی بایدن، بیشتر از قبل خواهد شد. درباره تمایل بیشتر اصلاح طلبان به لاریجانی نسبت به ظریف، چندی پیش سیدمحمد حسینی، فعال سیاسی و وزیر ارشاد در دولت دهم، گفته بود: اگر بر فرض اصلاح طلبان بخواهند بین آقایان ظریف و لاریجانی یکی را انتخاب کنند، به دلایل عدیده دکتر لاریجانی بر آقای ظریف رجحان دارد.
حضور لاریجانی در انتخابات و حمایت اصلاح‌طلبان از او، البته مانع بزرگی نیز دارد. این مانع تا حد زیادی کارکردی و زاییده عملکرد پرحرف و حدیث لاریجانی بر مجالس هشتم تا دهم است. این عملکرد 12ساله و از سویی حاشیه برخی منسوبان لاریجانی، به‌تنهایی قادرند رویکرد مردم را درباره رای به رییس پیشین مجلس، تیره و تار كرده و باعث ریزش آرای او شوند. لاریجانی و حمایت از او، با وجود همه محسنات، معایبی نیز برای اصلاح‌طلبان دارد. باید دید جریان چپ روی آقای فیلسوف، قمار خواهد کرد یا نه.
همین مسائل از جمله نخبه‌گرایی لاریجانی موجب شده که اصلاح طلبان برای حمایت از او تردید داشته باشند. همان گونه که لاریجانی هم برای نامزد اصلاح‌طلبان شدن تردید و شرط دارد.

captcha
شماره‌های پیشین