677
دوشنبه، ۲۷ اسفند ۱۳۹۷
1
9 فعال سیاسی در گفت‌وگو با «صبح‌نو» مهمترین چهره سیاسی سال را انتخاب کردند

فرمانده سلیمانی؛ ستاره 97

با همه تلخی‌ها و شیرینی‌ها، سال97 بالاخره به نفس‌های آخرش رسیده است. در روزهایی هستیم که با عقبگرد و بازنگری به آنچه در طول سال انجام داده‌ایم، می‌توانیم توشه تجربه خود برای ادامه زندگانی را سنگین‌تر و پربارتر سازیم. در آخرین شماره از روزنامه «صبح‌نو» در سال1397، در گفت‌وگو با تعدادی از چهره‌های سیاسی، مهم‌ترین رویداد و مهم‌ترین چهره در سال سپری‌شده را بررسی کرده‌ایم.

گزارش«صبح نو» از وضعیت سیاسی_ اقتصادی سال آینده

98؛سال‌بیدار باش

می‌گویند سال‌98، سال سختی برای ایران خواهد بود؛ آن‌قدر سخت که خلق تاکنون به خود ندیده! قدرت تبلیغاتی خوبی هم برای خالی‌کردن دل‌ها دارند. چند روز پیش هم یک مقام آمریکایی از افزایش فشارها علیه جمهوری اسلامی در سال جدید سخن گفت. همه این‌ها را می‌دانیم؛ کمی بیشتر یا کمی کمتر! اما چه کسی است که نداند، مردم ایران، سخت‌تر از این‌ها را تحمل کرده‌اند؛ آن‌ها مردم روزهای سخت‌اند. این خواستن برای ایستادن، نباید امر را بر مسوولین مشتبه سازد که بدون درایت و تدبیر هم می‌توانند صرفاً بر اراده‌های مردم تکیه کنند. در گزارش پیش رو قصد داریم با ارائه فکت‌های عینی، بگوییم که اگر خوب کار کنیم، می‌توانیم دشواری‌ها را پشت سر بگذاریم. ادامه گزارش را از دست ندهید.

هزینه‌هایی که برای استقلال طلای سیاه از استعمارگر پیر پرداخته شد

قصه پرغصه نفت

تا پیش از آغاز نهضت ملی شدن صنعت نفت، کمتر کسی گمان می‌کرد چپاول آشکار طلای سیاه از سوی قدرت‌های استعمارگر به‌ویژه پیر استعمار، روزی به پایان برسد؛ اما این افسانه زوال‌ناپذیر با حضور مبارزان صنعت نفت و به‌خصوص روحانیت دیری نپایید و چندی بعد این مبارزات به ملی کردن صنعت نفت و کوتاه‌کردن دست بیگانگان انجامید و ایران، انگلیس را از نفت سرشار خود محروم ساخت؛ هر چند این استقلال دیری نپایید و کودتای 28مرداد32 و متعاقب آن قرارداد کنسرسیوم، خط پایانی بر حق تملک ملت ایران بر منابع خدادادی خود بود. در ادامه این گزارش، به فرآیند ملی‌شدن صنعت نفت خواهیم پرداخت.

بازیگر«تختی» درگفت‌وگوبا«صبح‌نو» از نقشی که بازی کرد گفت

قصه ‌ آتش‌نشانی ‌که تختی شد

اکران ویژه نوروز آغاز شده و یکی از فیلم‌های مهم این‌روزها، «تختی» به کارگردانی بهرام توکلی و تهیه‌کنندگی سعید ملکان است.

در این گزارش به مهم‌ترین و هیجان‌انگیزترین کتاب‌هایی که در سال جاری منتشر شده‌اند می‌پردازیم 

یک بغل کتاب برای تعطیلات نوروزی

ابتدا باید بگویم این گزارشی که می‌خوانید حاصل تصمیم و همفکری تحریریه فرهنگی روزنامه «صبح‌نو» است، ضمن اینکه از نظرات چند نفر از اهالی کتاب نیز بهره‌گیری کرده‌ایم و تنها نگارش آن برعهده صاحب قلم بوده است. این گزارش قرار است کتاب‌هایی را معرفی کند که ما را به هیجان آورده‌اند؛ اعم از هیجان شخصی و هیجان رسانه‌ای. همچنین اهمیت انتشار یک کتاب برای‌مان مهم بوده است. مثلا انتشار کتاب غزل‌های یوسفعلی میرشکاک حتماً برای ما مهم بوده و در این لیست آمده است. می‌توانستیم در این لیست آثار دیگری را هم بیاوریم؛ اما بالاخره ظرفیت صفحه است و مسائل دیگر. این کتاب‌ها را همچنین می‌توانید به‌عنوان یک بسته معرفی کتاب نوروزی هم در نظر بگیرید؛ چراکه هم در آن خاطره‌نگاری هست و هم داستان و هم روایت. حتی چند کتاب ترجمه هم در این بسته هست. ان‌شاءالله بخوانید و لذت ببرید.

گزارش «صبح‌نو» از پرسروصداترین آلبوم‌های موسیقی97

سال شکست دامبول و دمبول‌ها

هر سال ده‌ها آلبوم موسیقی روانه بازار می‌شود. این آلبوم‌ها کم و بیش بازتابی از شرایط زمانه خود هستند. بعد از سیل آلبوم‌های سرخوشانه96 و هجوم موسیقی‌های به اصطلاح «شاد» به بازار موسیقی ایرانی، 97 سالی برای برائت از آن نوع موسیقی بی‌تعهد و مبتذل بود. پاگرفتن دوباره موسیقی اعتراضی، توجه به موسیقی عاشقانه فاخر و تولید موسیقی‌های ملی از برجسته‌ترین زمینه‌های موسیقایی در سال97 بود. البته نباید گمان کرد آنچه رخ داده صرفاً وابسته به تعهد هنرمندان است. به هر حال بازار در هر فصلی چیزی طلب می‌کند و آنچه در سال 97 رخ داد هم فارغ از خواست بازار نبود. دلزدگی مخاطبان از موسیقی‌های «بزن و بکوب»، کنسرت گیت حمید هیراد و شرایط خاص اقتصادی همه موجب شد دستور کار موسیقی در سال گذشته تغییر کند. در این گزارش پرسروصداترین آلبوم‌های سال97 را مرور می‌کنیم.

سر مقاله

پیچ تاریخی

پایتخت پر از دود و ترافیک در ایام نوروز چهره دیگری دارد

از طهران تا تهران

در سال‌های دور تهران شهری بود که در ایام نوروز خلوت می‌شد. بسیاری از ساکنان پایتخت راهی شهرهای آبا و اجدادی خود می‌شدند تا هم سری به اقوام و آشنایان بزنند و هم هوایی تازه کنند. اما در یک دهه گذشته مدیریت جهادی شهر تهران تلاش کرد تا تهران را تبدیل به شهری گردشگر پذیر کند و البته در این راه نیز موفق بود. بسیاری از مسافرانی که به تهران می‌آمدند تنها از چند بوستان و موزه می‌توانستند دیدن کنند و سپس راهی دیگر مقاصد سفر می‌شدند؛ اما حالا تهران تبدیل به شهری شده که غیر از کاخ گلستان و بازار جاذبه‌های دیگری هم دارد. حتی کاخ گلستان و بازار هم دیگر وضعیت دهه قبل را ندارند. پیاده‌راه‌سازی شهرداری تهران در دوره مدیریت آقای محمدباقر قالیباف در اطراف کاخ گلستان و بازار تهران موجب شد تا کاخ قدیمی شهر به عنوان یک اثر جهانی ثبت شود. در ادامه برخی از اماکن گردشگری و جذاب تهران را برای‌تان معرفی می‌کنیم.

خودروی زیر پای‌تان را معاینه کنید

«صبح‌نو» از مقاصد گردشگری کمتر شناخته‌شده گزارش می‌دهد

چمدان‌ها را ببندید

هرساله با نزدیک شدن به ایام نوروز حجم سفرهای داخلی افزایش چندبرابری می‌یابد. ترافیک جاده‌ها بیشتر می‌شود و گردشگران راهی شهرهای توریست‌محور کشور می‌شوند. مشهد، اصفهان، شیراز و مازندران انتخاب اول بسیاری از خانواده‌های ایرانی در نوروز است. هر یک از این شهرها هرساله بالغ بر 10میلیون گردشگر را به خود می‌بینند که البته در این بین شهر مشهد با بیش از 30میلیون زائر در سال رتبه اول را در جذب گردشگر مذهبی دارد. با این وجود اگر از هر ایرانی بپرسید در این شهرها کدام جاذبه‌ها را دیده‌اید یا از آن‌ها لذت برده‌اید کمتر پیش می‌آید که جواب درست‌و‌درمانی بشنوید. بسیاری از ما ایرانی‌ها از اصفهان فقط سی‌و‌سه‌پل و نقش جهان را می‌شناسیم و از شیراز فقط حافظ و سعدی را. از مشهد فقط راه حرم امام رضا ؟ع؟را بلدیم و از خطه سرسبز شمال فقط جاده چالوس را. جاذبه‌های بسیار زیادی در کشورمان ایران وجود دارد که به دلایل متعددی مانند قرار گرفتن در شهرهای کوچک و توسعه کم همواره از چشم گردشگران مغفول مانده و کمتر کسی به آنجا سر می‌زند. البته در سال‌های اخیر با پیشرفت‌های شهری و جاده و همچنین به مدد شبکه‌های اجتماعی هر شهر یا روستا سعی کرده در حد بضاعتش خود را به گردشگران معرفی کند. ما در ادامه این گزارش چند نمونه از جاذبه‌های گردشگری را که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند به شما معرفی می‌کنیم.

صبح نو

روایت دست اول مرحوم محمود گلابدره‌ای از 26دی‌ماه57 را در «صبح‌نو» بخوانید

فرار بزرگ

کتاب «لحظه‌های انقلاب» نخستین تجربه روایت‌نویسی از انقلاب اسلامی است. سیدمحمود گلابدره‌ای از شهریور 57 که قیام مردمی علیه رژیم پهلوی اوج گرفت در خیابان‌ها بود و تا پیروزی انقلاب را نوشت. یک روایت دست اول و بی‌واسطه از روزهای قیام. روایت گلابدره‌ای اما کلیشه‌شکن است. او خود را سانسور نکرده و هر چه دیده را نوشته است. شاید این نوشته یک داستان نباشد اما قطعاً روایت یک ملت است. در این برش به مناسبت 26دی، سالروز فرار شاه از ایران از دریچه نگاه گلابدره‌ای سری به خیابان‌های تهران در سال57 زدیم تا بدانیم مردم درآن روز چه کردند. او از جمله داستان‌نویسانی بود که مورد توجه طیف روشنفکری در عرصه داستان بود، اما با وقوع انقلاب و نگارش کتاب «لحظه‌های انقلاب» مطرود و از کانون توجه آن‌ها خارج شد. او با این کتاب دست به وقایع‌نگاری از لحظه‌های انقلاب زده و تصویری دست‌نیافتنی را در حافظه تاریخ ثبت کرده و امروز با گذشت 40سال از پیروزی انقلاب اسلامی به اهمیت چنین اثر مستندی که مشاهدات عینی یک نویسنده است می‌توان پی برد. روایت مرحوم گلابدره‌ای از آن روزها مفصل و پر از جزئیات است و ما تلخیصی از آن را در این صفحه به شما ارائه می‌کنیم.

 

امروز کرج غوغا شده. کرج شده تهران. امروز ۲۶‌دی است. همه آمده‌اند کرج، خیابان دانشکده مملو از جمعیت است. میدان و توی دانشکده جمعیت موج می‌زند. اول سربازها هی عقب و جلو کردند. هی تیر هوایی در کردند. مادر «رضایی»ها توی دانشکده حرف می‌زد. مردم با او از تهران آمده بودند. تانک‌های توی میدان، زیر دست و پای جمعیت بودند. زمان گم شده بود. ناگهان، چو افتاد: «شاه رفت» و در یک آن، شعار شد: «شاه در رفت.» یک‌باره ولوله شد. خروشی به پاشد. مردم ریختند روی تانک‌ها و کامیون‌ها و تانک‌ها و کامیون‌های پر از سرباز راه افتادند. مردم می‌رقصیدند و سربازها لخت شده بودند. تفنگ‌ها در دست مردم بود و پشت کامیون‌ها بچه‌ها نشسته بودند و بوق می‌زدند. مثل کفتر غریبی، از جمعیت جدا شدم و پریدم توی ماشین. پشت سر من، پسر شانزده هفده ساله‌ای هم آمد تو. ماشین حرکت کرد به طرف تهران. دلم می‌خواست ماشین پر درآورد و مرا هرچه زودتر، به تهران و شمیران برساند. تمام عرض اتوبان ماشین بود. معلوم نبود این ماشین‌ها کجا بودند؟ از کجا بنزین آورده بودند؟ به سرعت رفتند. بوق می‌زدند و می‌رفتند. مردم سرشان را بیرون می‌آوردند و داد می‌زدند: «شاه فرار کرد.» همه‌مان با هم و درهم، بدون این که به حرف هم گوش کنیم، حرف می‌زدیم: «شاه رفت. خمینی میاد. کجا رفت؟ رفت مصر. به درک! رفت مصر؟ انورسادات بدبخت شد، چریک‌های فلسطینی. کارلوس، بد‌بخت در رفت. رفت. شاه در رفت. فرار کرد. عجب در رفت. رفت.»
 در میدان شهیاد، پسر پرید پایین. یکی از عکس‌های آقا را به من داد، یکی را هم به راننده و عکس برادرش را هم گذاشت توی جیبش. کمی این طرف‌تر، من هم پیاده شدم و افتادم توی سیل ماشین و مردم. تمام عرض خیابان و پیاده‌رو ماشین بود. مردم، مثل پروانه بال بال می‌زدند؛ هوار می‌کشیدند؛ می‌رقصیدند؛ جست‌وخیز می‌کردند؛ یکدیگر را ماچ می‌کردند؛ دست می‌دادند؛ تبریک می‌گفتند؛ هلهله می‌کردند و می‌دویدند و می‌چرخیدند. در دست اکثر مردم پول بود: دوتومانی، پنج تومانی و حتی هزارتومانی و پول‌ها سوراخ بود. عکس شاه را کنده بودند و بالا گرفته بودند و می‌خندیدند و به هم نشان می‌دادند. بعضی‌ها به جای عکس شاه، عکس «امام خمینی» را روی پول چسبانده بودند. هرکی چیزی می‌گفت. دسته‌های ده‌بیست تایی دم می‌دادند و می‌گفتند: «ممد دربه در شد.» و دسته پشت سری جواب می‌داد: «ساواک، بی‌پدر شد.» یکی می‌رقصید و دیگری دست می‌زد. شعارها تندتند عوض می‌شد. یکی داد می‌زد: «شاه رفت دولادولا.»
به مجسمه که رسیدیم، آرام شدیم؛ مجسمه اما جای سوزن انداختن نبود. دور دایره وسط مجسمه را گرفته بودند. نمی‌گذاشتند مردم بروند. مردم هوار کشیدند و هجوم می‌آوردند و هلهله می‌کردند و هل می‌دادند و هی حمله می‌کردند که صف به هم جوش‌خورده محافظ مجسمه را از هم بدرند و مجسمه را پایین بکشند؛ زورشان اما نمی‌رسید. نه که زورشان نرسد نه، نمی‌گذاشتند. عده‌ای پشت صف و عده‌ای هم این ور صف بودند. التماس می‌کردند و با مهربانی می‌گفتند: «حالا نه، حالا نه.» سر چهارراه پهلوی، لودری داشت به طرف مجسمه می‌آمد. روی چنگک خاک بردارش و به میله‌ها و در و سقفش، آدم مثل خوشه‌انگور آویزان بود. به طرف مجسمه می‌رفت. بوق می‌زد و مردم را می‌شکافت. فقط چرخ‌های سیاهش معلوم بود. من توی این فکر بودم که هرچه زودتر خودم را به شمیران برسانم. آمدم سر جاده پهلوی که دیدم تریلی بزرگی، از دور، دارد می‌آید. تریلی آمد و وسط چهارراه ایستاد. با بوقش آهنگ می‌زد. بچه‌ها ریختند پایین. پسر قدبلندی پرید وسط چهارراه و می‌رقصید و می‌گفت: «برو گم شو.» و ما که دورش بودیم، دستم زدیم و می‌گفتیم: «نمی‌خوامت.» و پسر قر می‌داد و اداواطوار در می‌آورد و باز می‌گفت: «دربه در شو.» و باز می‌گفتیم: «نمی‌خوامت.» و همین طور می‌گفت و می‌گفتیم و می‌رقصیدیم و دست می‌زدیم و راننده تریلی، با بوق شیپوری، جواب جوانان را می‌داد. پسر می‌خواند: «شاه رفته به مصر، عربی برقصه/ واق واق بکنه، سادات برقصه/ شاه رفته به مصر، عربی برقصه/ سادات بزنه، فرح برقصه» و همین طور چیزهایی می‌گفت که مفهوم نبود. همه جا بزن و بکوب به راه بود. این جا و آن جا، روی دست جوان‌ها، درشت نوشته شده بود: «مردم گول نخورید. مواظب باشید. ۲۸مرداد هم شاه رفت.»  این افراد انگار از این مردم نبودند. حتی لبخند هم نمی‌زدند. خیلی جدی نوشته‌ها را بالا گرفته بودند و می‌آمدند توی دسته‌ها. یک باره یکی داد می‌زد: «هواپیمای شاه سقوط کرد.» می‌گفت: «خودم از بی.بی.سی شنیدم.» مردم هورا می‌کشیدند. هنوز چند ثانیه از پخش این خبر نگذشته بود که یکی می‌گفت: «فلسطینی‌ها اعلام کردن هواپیمارو روی آسمون می‌زنیم.» و بعد یکی می‌دوید و می‌گفت: «فلسطینی‌ها هواپیما رو هوا دزدیدن.» و خلق با همان آهنگ بوق تریلی، دم می‌داد: «درود بر فلسطین / سلام بر خمینی/ درود بر فلسطین / سلام بر خمینی» و دم، همین بود تا باز خبر می‌آمد که مصری‌ها گفته‌اند اگر در خاک مصر بنشیند، قاهره را به آتش می‌کشیم و می‌گفتند شاه در آسمان سرگردان مانده و باز رقص شروع می‌شد و طنین دم موج می‌زد: «رضا بی‌پدر شد، ساواک دربه در شد.» و همه توی تاریکی به آسمان نگاه می‌کردند.
 سر صبا مردی رفته بود روی جعبه‌ای و التماس می‌کرد و می‌گفت: «گول نخورید؛ کلکه، حقه‌ست. بختیار حقه زده. همین شب کودتا می‌شه. تا شب نخوابین. نرین خونه‌هاتون. تو خیابون بمونید. امشب برین خونه، کارمون تمومه.» داد می‌زد و زار می‌زد. یک عده از صبا پایین می‌آمدند. زیاد بودند. دم می‌دادند و می‌گفتند: «شام غریبان ساواک امشب است، امشب است/ بختیار در شیون و شین امشب است، امشب است» رفتم به طرف آن‌ها. دسته دیگری از مجسمه می‌آمد. می‌غرید و می‌کوبید و می‌گفت: کاخ نیاوران را به خاک و خون می‌کشیم.  من یک باره یادم افتاد که می‌خواستم به شمیران بروم. دویدم و باز آمدم سر جاده پهلوی. منتظر ایستادم. پیش خودم می‌گفتم: «حتم، هم اکنون بچه‌ها ریخته‌اند توی کاخ و بالا غوغاست. این جا که چنین باشد، وای به حال کاخ !» تریلی هنوز وسط چهارراه بود. از طرف شرق، دسته‌ای، سربازی را قلمدوش کرده بودند و می‌آوردند و می‌گفتند: « به کوری چشم شاه، ارتش برادر ماست.» سرباز گریه می‌کرد. تا شده بود. یکی دو دور، وسط چهارراه دور خودشان دور زدند و رفتند. دسته‌ای پشت‌سرشان می‌کوبید و می‌غرید: «کاخ نیاوران را به خاک‌و خون می‌کشیم.»
 نمی‌دانم از زمین جوشید، از آسمان افتاد، از کجا بود که مینی بوسی پیدا شد؟ پریدم بالا. توی مینی‌بوس بحث بود. مردی از اصفهان می‌گفت. از کشتار کوچه می‌گفت. از دم در خانه آقا می‌گفت. مینی‌بوس، به سرعت به طرف شمیران می‌رفت. اصفهانی، توی میدان ونک پیاده شد. کسی حرف نمی‌زد. رستوران‌های جاده پهلوی دایر بود. چراغ‌های فانوسی روی میزها روشن بود. ماشین‌های براق، کنار جاده، زیر درخت‌ها پارک کرده بودند. آدم باورش نمی‌شد. پنج دقیقه پیش، آن جا توی شهر، آن چنان غوغا و سروصدا و این جا در این فاصله کوتاه، این رستوران‌ها، این آدم‌ها. این آدم‌ها انگارنه انگار که اهل این آب و خاک هستند. چه با خیال راحت نشسته‌اند و دارند غذا می‌خورند و صحبت می‌کنند! راستی، از چه حرف می‌زنند؟ مینی‌بوس اما بی‌اعتنا می‌رفت. از فکرشان بیرون آمدم.
پیش خودم تصور می‌کردم که هم‌اکنون، بچه‌ها سر پل جمع شده‌اند و می‌خواهند به کاخ حمله کنند. می‌دیدم که حمله کرده‌اند و حالا در کاخ هستند. در تمام طول این ماه‌ها و روزها، همیشه به چنین لحظه‌ای فکر کرده بودم. مینی‌بوس به‌‌سرعت به طرف بالا می‌رفت. ناگهان، دم پسیان ایستاد. صدای تیر بلند شد. راننده مینی‌بوس چنگ زد و عکس خمینی را از شیشه کند. سربازی با قنداق تفنگ محکم کوبید به بدنه مینی‌بوس. کسی حرفی نمی‌زد. ماشینی از بالا نمی‌آمد. وسط خیابان، کامیون‌های سرباز ایستاده بود. مینی‌بوس آهسته حرکت کرد. تا خود سر پل، نه ماشینی دیدم و نه آدمی. پرنده توی خیابان‌ها پر نمی‌زد. انگار به کره دیگری قدم گذاشته بودیم. همه جا سرباز بود. سربازها حرکت نمی‌کردند. هیچ‌کس توی خیابان نبود. همه جا سوت وکور بود. آهسته از مینی بوس پیاده شدم. دلم می‌خواست باز برگردم شهر. ترسیده بودم جرأت نمی‌کردم به پشت سر نگاه کنم.

شماره‌های پیشین