593
چهارشنبه، ۲۳ آبان ۱۳۹۷
1
راهبری سالم مستلزم اصلاح در سیستم‌هاست

سندرم «هر كی سی خودش»

یادداشت دکتر حسن دانایی‌فرد

روایت آیت‌الله مصباح یزدی از طرح حکومت اسلامی علامه طباطبایی سال‌ها پیش از انقلاب اسلامی

انقلاب علامه

تصور بنده این است که ما در بین علمای معروفی که نسبت به همه آن‌ها بدهکار هستیم و باید زانوی ادب به زمین بزنیم و برای علوّدرجات آن‌ها دعا کنیم اشخاصی به جامعیت مثل مرحوم علامه طباطبایی کم پیدا می‌شود. در میان ویژگی‌هایی که علامه طباطبایی ؟ره؟ داشت شاید بارزتر آن خدماتی بود که ایشان برای قرآن انجام داد و به همین جهت بیت ایشان دارالقرآن نامیده شد. در میان کسانی که ما می‌شناسیم از بزرگان علما و اساتید و کسانی که مدیون همه آن‌ها هستیم کسی که این توفیق را پیدا کرده باشد که قرآن را از مهجوریت دربیاورد کمتر مثل علامه می‌شود، پیدا کرد. نمی‌گویم اصلاً نیست. من بر همه احاطه ندارم. مطالعات من خیلی زیاد نیست اما بعید می‌دانم افراد زیادی مثل ایشان باشند که در این جهت سعی کرده باشند که قرآن را از مهجوریت خارج کنند. می‌خواهم یک نمونه کوچکی از کاری را که مرحوم علامه طباطبایی؟ره؟ برای بعضی مسائل پیچیده ما کرد و از قرآن استفاده کرد که کم‌نظیر است بگویم.

گفت‌وگو با دکتر سید محمدحسین هاشمیان

تفکر علامه طباطبایی را گفتمانی نکردیم

علم جدید مبتنی بر پیش‌فرض‌هایی است که با جهان‌بینی اسلامی سازگاری ندارد. به همین دلیل برخی اندیشمندان مسلمان به این فکر افتاده‌اند که طبق اندیشه‌های فلسفی اسلام و به‌ویژه اندیشه‌های علامه طباطبایی، دست به تولید علوم اجتماعی جدیدی بزنند. مسأله این است که آیا تفکر علامه می‌تواند مبنای علوم اجتماعی جدیدی قرار بگیرد؟ این مسأله را در گفت‌وگو با دکتر سید محمدحسین هاشمیان، عضو هیأت‌علمی دانشگاه باقرالعلوم به بحث گذاشتیم.

گفت‌وگو با دکتر محسن لبخندق درباره امکان گفت‌وگوی نظریه اعتباریات علامه طباطبایی با علوم انسانی جدید

دست ما برای گفت‌وگو با اندیشه غرب پر است

یکی از ابداعات نظری علامه طباطبایی، مبحث «اعتباریات» است. علامه این بحث را به‌صورت مجمل در چند رساله خودش توضیح داده است؛ بحثی که به اعتقاد بسیاری می‌تواند در علوم اجتماعی و علوم انسانی امتداد پیدا کند. در این زمینه با دکتر محسن لبخندق، عضو هیأت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت‌وگو کردیم. موضوع رساله دکترای او «تبیین فرآیند تکوین و تحول فرهنگ با محوریت حکمت صدرا» بوده است و از یافته‌های علامه در کاوش نظری خود استفاده کرده است.

«و از نشانه‌های او اینكه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در كنار آنان آرامش یابید... روم_21 »

سر دلبران

حفظ بنیان خانواده و تلاش برای پرورش و تربیت فرزندان موفق در مهم‌ترین و اولین نهاد اجتماعی، یكی از سرفصل‌ها در سبك زندگی ایرانی_‌اسلامی است و بارها توسط مقام معظم رهبری هم مورد تأكید قرار گرفته. ایشان در قالب بیش از یک‌صد سخنرانی در مناسبت‌های مختلف از جلسات خطبه‌خوانی عقد گرفته تا نشست‌های راهبردی با موضوع زن و خانواده به این موضوع پرداخته‌اند.

۱۳۰ نفر از دلالان ارز بازداشت شدند

سراشیبی نرخ سکه و دلار

در یک هفته اخیر به دلیل اقدامات مناسب بانک مرکزی، همزمان با آغاز موج تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران، نرخ ارز با کاهش روبه‌رو بوده و به زیر ۱۴هزار تومان رسیده است، طلا و سکه نیز در یک هفته اخیر ۹درصد کاهش قیمت را تجربه کردند.

باران موشک بر سر صهیونیست‌ها

اسرائیل: از حماس می‌ترسیم

تبادل آتش میان گروه‌های مقاومت و رژیم صهیونیستی که از شامگاه سه‌شنبه به اوج خود رسید نزدیک 400 موشک و خمپاره از سمت غزه به اراضی اشغالی شلیک شد که سه صهیونیست کشته و نزدیک به 85 نفر دیگر زخمی شده‌اند . درکنارموفقیت‌های موشکی فلسطینی‌ها ، عملیات «کمین پرچم» مقاومت درمرز نوار غزه با رژیم صهیونیستی، با بازتاب‌های زیادی در میان فلسطینی‌ها همراه شد.

سر مقاله

عذرخواهی وزیر خارجه

ظریف مدعی پولشویی گسترده در کشور شد

سیاه‌نمایی

ظریف، وزیر امور خارجه، در اوج فشار آمریکا علیه ایران و تصویب لوایح FATF مدعی شده که پولشویی گسترده در کشور یک واقعیت است، اظهاراتی که یادآور اقدام مشابه او در بیان «آمریکا با یک بمب می‌تواند کل سیستم دفاعی ما را نابود کند» است که در ادوار مذاکرات منجر به برجام طرح شد، این بار اما ادعای ظریف درباره پولشویی گسترده برایش دردسر شد.

یادداشت

پولشویی در ایران؛ واقعیت چیست؟

دکتر محسن زنگنه

صبح نو

بررسی موج تازه راه‌اندازی رسانه‌های فارسی زبان به بهانه تاسیس «M.B.Cفارسی»

دلواپسی سعودی‌ برای سرگرمی ایرانی

هفته گذشته بود که روزنامه گاردین انگلستان در گزارشی افشاگرانه به حمایت مالی حکومت پادشاهی عربستان از این شبکه اشاره کرد. در همین ایام اعلام شد M.B.C که وابسته به منابع مالی سعودی است قصد دارد شبکه‌ای فارسی‌زبان تأسیس کند. موج گسترده توجه شبکه‌های غربی-عربی سؤالات متعددی در ذهن مخاطبان ایرانی این شبکه‌ها پدید آورده است. سوالاتی مثل: این شبکه‌ها چرا به سرنوشت ایرانیان علاقه‌مند شده‌اند؟ سابقه این شبکه‌ها چیست؟ این شبکه‌ها چه اهدافی را دنبال می‌کنند؟ در این گزارش تلاش کرده‌ایم با مرور روزهایی که شبکه M.B.C تأسیس شد به بخشی از این سوال‌ها پاسخ دهیم.

 

11 مرداد 1369 برابر با دوم اوت 1990 عراق با رهبری صدام به کویت حمله کرد. بعثی‌ها در مدت کوتاهی خاک کویت را به سرزمین‌های تحت حکومت‌شان ضمیمه کردند. چند ماه بعد در آغاز سال 1991 میلادی ائتلافی به رهبری آمریکا و بسیاری از کشورهای عربی و غربی صدام را از خاک کویت بیرون کردند. بعدها مجموعه این درگیری‌ها به نبرد اول خلیج‌فارس شهرت یافت. 
نبردی که نه‌تنها در عرصه سیاسی و نظامی بلکه در عرصه رسانه‌ای نیز تحولی تازه به‌حساب می‌آمد. این تحول آغازگر عصری تازه از رقابت‌های رسانه‌ای بود. رقابت‌هایی که خاورمیانه جدید را نه در پهنه ملموس سرزمین‌ها که در قلب‌ها و ذهن‌های ساکنانش پدید آورد. 
در ژانویه 1991 یعنی پس از جنگ اول خلیج‌فارس ژان بودریار متفکر فرانسوی سه مقاله نوشت که در روزنامه فرانسویِ لیبراسیون و روزنامه انگلیسیِ گاردین به چاپ رسید و بعداً به‌صورت یک کتاب کوچک منتشر شد. او می‌گوید وقتی‌که چنین جنگی رخ داد، خیلی‌ها برای کسب اطلاعات در مورد آن به تلویزیون مراجعه می‌کردند و انتظار داشتند تلویزیون به آن‌ها اخبار و اطلاعات بدهد. اما شبکه CNN در گزارشی زنده، با خبرنگارش تماس می‌گیرد تا آخرین تحولات جبهه جنگ را جویا شود. جالب آن است که در مقابل آن خبرنگار یک تلویزیون قرار داده شده است و او از روی تصاویری که در آن تلویزیون می‌بیند حوادث را گزارش می‌کند. 
این به چه معناست؟ یعنی نه واقعیت، بلکه ایماژهای برساخته شده براساس واقعیت مبنای گزارش گزارشگران سی.ان.ان شده است. بودریار می‌گوید گزارش کردن بر اساس گزارش‌های تلویزیونی اصلاً سورئالیستی است.
 او می‌گوید: «انسان معاصر حتی بیش از آنچه در داستان‌های علمی-تخیلی می‌تواند بخواند، با وضعیتی وهم‌مانند، خیال‌گون، و باورنکردی روبه‌رو است.» پرداختن به «وهم» و «خیال» و «امر باورنکردنی» اشاره به سورئالیسم دارد. وضع سورئالی که بودریار در خلال جنگ اول خلیج فارس به آن اشاره می‌کند توسعه پیدا کرد و مبنای تأسیس پی‌درپی شکبه‌های رادیویی و تلویزیونی برای ساکنان خاورمیانه شد. نخستین شبکه‌ای که به فاصله بسیار کوتاهی پس از جنگ تأسیس شد M.B.C بود. 
M.B.C یا همان مرکز گزارش‌های رسانه‌ای در ۱۸سپتامبر۱۹۹۱ تأسیس شد که به پخش رویدادهای روز جهان عرب و همچنین فیلم و سریال عربی و اخبار می‌پرداخت. خطی که M.B.C در آن سال‌ها آغاز کرد رویکردی به ظاهر غیر سیاسی بود. آن‌ها فیلم و سریال پخش می‌کردند و با‌الهام گرفتن از مسابقات استعدادیابی آمریکایی «Arab Idol» و «Arabs got talent» را ساختند و به آنتن بردند. جامعه سنتی و مسلمان کشورهای عربی که پیش از آن دسترسی محدودی به محصولات فرهنگی رسانه‌ای داشتند به یک‌باره با سیلی از محتواهای سرگرم‌کننده مواجه شدند. مردم مسلمان خاورمیانه پس از دوره‌ای طولانی از اقدام‌های نافرجام انقلابی علیه اسرائیل و حکام وابسته به کشورهای غربی سرخورده شده بودند با تماشای برنامه‌های جذاب M.B.C کاملاً آرام شدند. برای نزدیک شدن به آنچه M.B.C انجام داده خوب است به روایت یکی از نخستین مجری‌ها و سیاست‌گذاران بخش خبری این شبکه مراجعه کنیم. 
خانم کوثر البشروای چهره رسانه‌ای تونسی در گفت‌وگویی با برنامه تلویزیونی «هم‌قصه» در سال 1395 با توضیح دلایل جدایی خود از M.B.C گفت: «یه برنامه توی ام‌بی‌سی ساختن که یکی از خانم‌ها، برنامه‌اش رو از تخت‌خواب پخش کرد، درحالی‌که لباس‌خواب تنش بود. من واقعاً دیوانه شدم. رفتم پیش مدیرکل و تنها هم نبودم. ما خواستیم با این سیستم مقابله کنیم و با این برنامه بجنگیم. من از کسانی بودم که علیه این مسأله جنگ به راه انداختم. یعنی‌چی؟ ما از کشورهامون می‌آیم که بعد از هشت سال یکی بیاد برنامه‌اش رو از تخت‌خواب اجرا کنه و پرت‌وپلا بگه؟ مگه تو از پول سعودی تأمین نمی‌شی؟ سعودی! تو راضی میشی که زنت چنین کاری انجام بده؟ آیا راضی میشی که دخترت چنین کاری بکنه؟ اگه راضی نمیشی که بچه‌هات چنین کاری انجام بدن حق نداری که برای بچه‌های تونس و مراکش و الجزایر رضایت به چنین کاری بدی. چنین حقی نداری. نه تو، نه رسانه‌ات، نه هیچ چیز دیگه‌ات همچین حقی به تو نمی‌ده. چون ما خیابونی نیستیم. ما از خیابون نیومدیم. ما زن‌های رسانه‌ای جهان عرب هستیم، ما از کنار درد اومدیم. از خونه‌هایی اومدیم که معنی کرامت و شرف و مقاومت رو می‌دونن.»
M.B.C به مرور تعداد شبکه‌های خود را افزایش داد. این گروه این روزها هشت شبکه فعال دارد. شبکه‌هایی که همگی رایگان هستند. این رسانه غول‌آسا و پر هزینه قصد دارد به هزینه‌های خود اضافه کند. M.B.C Persia عضو تازه مجموعه شبکه‌های این گروه است. سخنگوی M.B.C درباره تأسیس بخش فارسی گفته است: «هیچ چیز مانع ما نمی‌شود که این شبکه شگفت‌انگیز را به زبان فارسی به‌خصوص برای جوانان راه‌اندازی کنیم.» حال سؤال این‌جاست در روزهایی که گروه‌های رسانه‌ای در سراسر دنیا تلاش می‌کنند با راهکارهای تازه، هزینه‌های خود را کاهش دهند چرا این شبکه سعودی تا این حد به سرگرم کردن جوانان ایرانی علاقه‌مند شده است؟ 
البته M.B.C تنها گروهی نیست که در مدت اخیر نسبت به مخاطبان ایرانی احساس وظیفه می‌کند. شبکه ایران اینترنشنال نیز مدتی پیش از لندن در اردیبهشت 1396 برای مخاطبان فارسی‌زبان پخش خود را آغاز کرد. روزنامه گاردین در گزارشی که چند روز پیش درباره این شبکه منتشر کرد به نقل از یک منبع آگاه -که درگذشته با محمدبن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی همکاری داشته- گفت‌: بودجه ایران اینترنشنال از دستگاه سلطنتی سعودی تأمین می‌شود که در حدود 250 میلیون دلار تخمین زده می‌شود. «صبح‌نو» پیش از این در گزارشی با عنوان «#منابع_مالی_منوتو در دست دشمنان امیرکبیر» به بررسی منابع مالی و جهت‌گیری‌های شبکه فارسی‌زبان من‌و‌تو پرداخته بود. 
در غوغای شبکه‌های تلویزیونی فارسی زبان، «انستیتو واشنگتن» تازه‌ترین عضو گروه دغدغه‌مندان جوانان ایرانی است. این موسسه درباره مأموریت خود این‌گونه نوشته است: «‌مأموریت انستیتو واشنگتن پیش بردن درکی متوازن و واقع‌بینانه از چشم‌داشت‌های آمریکا در خاورمیانه و پیشبردِ سیاست‌هایی‌ست که آن چشمداشت‌ها را برآورده کنند.»
 به زبان ساده این موسسه جاده‌صا‌ف‌کن سیاست‌های دولت آمریکا در خاورمیانه است. به نظر می‌رسد با تعریفی که این موسسه از مأموریت خود ارائه داده است چندان نیازی به کالبدشکافی فعالیت‌ها و سابقه تحلیلگران شاغل در این موسسه نباشد. رسانه‌هایی نظیر M.B.C که روزگاری تلاش کردند با ارائه محتواهای به اصطلاح سرگرم‌کننده فضایی خنثی در کشورهای خاورمیانه رقم بزنند این روزها تلاش می‌کنند با بازسازی و روزآمد کردن این پروژه قدیمی توجه ایرانیان را از مسائل اصلی منحرف کنند. مسائلی مانند تحریم‌های اقتصادی ناجوانمردانه که به اعتراف رییس رژیم صهیونیستی هدفش نه تنها براندازی نظام سیاسی که از بین بردن همه مردم ایران است.

شماره‌های پیشین