573
یکشنبه، ۲۲ مهر ۱۳۹۷
1
نهضت آزادی را از لابه‌لای کتاب‌ها بشناسیم

پیشگامان سازش در انقلاب

یکی از گروه‌های مهم و البته چالش برانگیز در سیاست ایران، نهضت آزادی به رهبری مهدی بازرگان است. گروهی در اوایل دهه40 با گرایش و سبقه دینی تشکیل شد و افراد و شخصیت‌های مهم سیاسی و دینی هم عضو آن شدند و البته چهره‌های زیادی از این گروه نیز در راه مبارزه با رژیم پهلوی در زندان‌های شاه بودند.

سخنگوی دستگاه قضا به فعالان بازار غیرمجاز ارز هشدار داد

دستگیری ۱۳‌متهم جدید ارزی

بازهم یکشنبه بود و زمان دیدار سخنگوی دستگاه قضا با حضور اصحاب رسانه رسید، حجت‌الاسلام محسنی‌اژه‌ای این‌بار هم با دست پر در میان خبرنگاران آمد و پاسخگوی سؤالات آن‌ها شد، در این میان خبرهای دست اولی را هم در اختیار اصحاب رسانه قرار داد، از بازداشت اخلالگران اقتصادی و اعلام اسامی محکومان اقتصادی گرفته تا حکم حبس برای نفوذی دوتابعیتی گفت و به فعالان بازار غیرمجاز ارز هشدار داد.

رهبر انقلاب از مراکز علمی و نخبگان خواستند برای ارتقای سند ایرانی-اسلامی پیشرفت، نظر مشورتی دهند

الگوی پیشرفت ایران برای 50 سال آینده

«صبح‌نو» سیر تحول تئاتر روشنفکری به تئاتر لوکس را بررسی می‌کند

امپراطوری لاکچری‌ها

سال‌ها پیش از وقتی سینما دوران طلایی خود را در دهه چهل و پنجاه میلادی سپری می‌کرد مهم‌ترین پرسش اهالی تئاتر این بود: آیا تئاتر زنده خواهند ماند؟ سینما این هنر مردمی و فراگیر، هر روز شعبده تازه‌ای رو می‌کرد و مخاطبان جدیدی را به سالن‌های تاریک نمایش فیلم می‌کشاند. فیلم‌ها ساده قصه می‌گفتند واز پیچیدگی پرهیز می‌کردند. هنرمندان سینما توفیق خود را در ارتباط نزدیک‌تر و بی پرده‌تر با مردم جست‌وجو می‌کردند. فیلم‌سازان در جای جای عالم تلاش می‌کردند روش‌های نویی برای سرگرمی مردمان فراهم کنند. در معرکه رونق سینما اهالی تئاتر گیج و سرگردان آینده خود و هنر خویش را جست‌جو می‌کردند. هر چه سالن‌های تئاتر خالی‌تر می‌شد سالن‌های سینما شلوغ و پر ازدحام‌تر می‌شد. حالا سوال این‌جاست، آیا تئاتر زنده مانده است؟

سر مقاله

نقشه راه هزاره جدید

احسان سلطانی( از امضا کنندگان نامه 38 نفره به رییس‌جمهوری ) : آقایان نگرانی‌های اقتصادی را به جنگ سیاسی تبدیل می‌کنند

«نقدهای نمکی» به نامه‌های اقتصاددانان

نقد بیش از حد مثالش همان نمک است. نمک طعام به اندازه باشد لازم است و اگر زیاد باشد، نمی‌شود غذا را خورد. این کنایه رییس‌جمهوری به انتقادهای اقتصاددانان نسبت به عملکرد دولت است که این انتقاد را در قالب نامه و یا مصاحبه با رسانه‌ها به گوش رییس‌جمهوری رسانده‌اند.

یادداشت

چرایی نگرانی رهبر انقلاب از نظام بانکی

دکتر محسن زنگنه

مسعود پورفرد در نشست «فلسفه سیاسی در ساحت انقلاب اسلامی»:

دانشگاه‌های آلمان درس «نظریه عدالت» دارند؛ ما نداریم

نخستین پیش‌نشست همایش «نقش انقلاب اسلامی در تأسیس و توسعه علوم انسانی» با موضوع «فلسفه سیاسی در ساحت انقلاب اسلامی» با سخنرانی دکتر مسعود پورفرد و حجت‌الاسلام دکتر محسن مهاجرنیا از اعضای هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، هفته گذشته در این پژوهشگاه برگزار شد.

یادداشت

لزوم ترجمه «فلسفه اسلامی» به زبان «فلسفه علم اجتماعی»

مهدی جمشیدی

«صبح‌نو» موج تغییرات مدیریتی در بلدیه تهران را با وجود انتخاب دو شهردار در یکسال گذشته بررسی کرده است

محله برو بیا

شهرداری تهران نهادی است که این روزها به تنهایی می‌تواند در رأس اخبار کشور قرار بگیرد. خروج آمریکا از برجام و برقراری دوباره تحریم‌ها، تلاش برای تصویب گروه ویژه اقدام مالی یا همان FATF، معرفی اعضای جدید کابینه، برخورد با مفاسد اقتصادی از یک‌سو و سونامی انتصابات در بلدیه تهران آن هم در آخرین روزهای فعالیت شهردار تهران که باید بر اساس قانون مصوب مجلس سمت خود را ترک کند، سؤالات و البته نگرانی‌های بسیاری را از افکار عمومی به وجود آمده است.

بدعهدی‌های خودروسازان داخلی در تحویل خودروهای ثبت‌نامی از سال گذشته ادامه دارد

انحصاری که باید بشکند

صنعت خودروسازی ایران صنعتی بسته و انحصاری است که کیفیت تولید و مشتری‌مداری در لایه‌های بسیار پایین آن قرار دارند. شرکت‌های خودروسازی با حمایت‌های بی‌دریغ دولتی به شرکت‌های خصولتی بدل شده‌اند که منافعی مشترک با دولت دارند و این هم‌کاسه شدن منافع دولت و خودروسازها باعث شده تا این شرکت‌ها با وجود انجام ندادن تعهدات‌شان در برابر مردم و مشتریانی که مجبور هستند با هزینه خودروی خارجی، خودروی بی کیفیت داخلی سوار شوند، مشتریان دست‌شان به جایی برای تحقق حقوق‌شان نرسد.

«صبح‌نو» از حواشی مرگ یک دانش‌آموز کردستانی گزارش می‌دهد

آوار شایعات روی سر دنیا

دنیا ویسی، دختربچه هفت ساله که هفته گذشته بر اثر ریزش دیوار مدرسه جان خود را از دست داد، حالا تبدیل به سوژه‌ای برای رسانه‌های خارجی و سلبریتی‌های داخلی شده است. شایعه تجاوز به این دختربچه اگرچه با تکذیب شدید خانواده داغدار او روبه‌رو شد اما این سؤال را ایجاد می‌کند که آیا مطرح کردن ادعاهای این چنینی بدون هیچ‌گونه سندی از سوی سلبریتی‌ها مصداق بارز تشویش اذهان عمومی نیست؟ و چرا دادستانی به‌عنوان مدعی‌العموم با این افراد برخورد جدی نمی‌کند؟

علی بیگدلی در گفت‌و‌گو با «صبح نو»: اتحادیه اروپا به سمت متلاشی شدن می‌رود

شکاف در اروپای واحد

مقامات اروپایی نگران انتخابات پارلمانی سال آینده در اروپای واحد هستند و می‌گویند اگر این‌بار احزاب راست افراطی (نژاد پرستان) بتوانند آرای عمومی خود را افزایش دهند، قاره سبز با وضعیتی بحرانی مواجه خواهد شد.

صبح نو

دکتر مصطفی جمالی در گفت‌وگو با «صبح‌نو» نگاه تمدنی به عاشورا و اربعین را بررسی می‌کند

از عاشورا تا اربعین؛ از انقلاب تا تمدن

اربعین را از یک نگاه می‌توان امتداددهنده عاشورا دانست. امتدادی که سیری معنادار به‌سوی ایجاد یک زندگی جدید بر مبنای ارزش‌های الهی به ذهن متبادر می‌کند و می‌تواند به تحقق آرمان تمدن اسلامی و جامعه مهدوی بینجامد. برای بررسی ابعاد گوناگون «نگاه تمدنی به عاشورا و اربعین» گفت‌وگویی را با دکتر مصطفی جمالی، عضو هیأت علمی فرهنگستان علوم اسلامی قم ترتیب دادیم.

 

لطفاً نگاه‌تان را به مفهوم تمدن بیان بفرمایید. اساساً تمدن چه ارکانی دارد که قیام عاشورا و در امتدادش، اربعین، می‌تواند در آن تصرف کند؟
تمدن هم یک جـنبه سـخت و هـم یک جنبه نرم دارد که فرهنگ به‌عنوان جنبه نـرم یک تـمدن، زیربنای ساخت یک تمدن است و بعد عقلانیت یک تمدن-که اساس یک تمدن است-بازگشت به بـعد فـرهنگی آن می‌کند. البته تمدن تنها بـه این جـنبه نباید خـلاصه شـود بـلکه جنبه‌های سخت تمدن همچون ساختارها، مـحصولات و... هـم مطرح است.
شـاید بتوان با نظری دقیق سه رکن اصلی یک تـمدن را «نـظام گـرایش، نـظام انـدیشه و فـرهنگ، سبک زندگی و نظام محصولات» دانست که در ارتباط با یکدیگر هویت تمدنی خاصی را شکل می‌دهند. برخلاف بسیاری از دیدگاه‌ها که فرهنگ را روح و پایه اصلی تمدن مطرح می‌کنند، با نظر دقیق می‌توان گـفت که اگرچه فرهنگ پایه و اساس شکل‌گیری عینیت‌های تمدنی است و تمامی الگوها، مدل‌ها، ساختارها و دانش‌ها و علوم بستر شکل‌گیری محصولات «سیاسی، فرهنگی و اقتصادی» را در سطوح مختلف فراهم می‌آورند اما فرهنگ خود در بستر نـظام گرایش‌ها، تمایلات، عاطفه‌ها و اخلاق اجتماعی شکل می‌گیرد و ظهور و بروز آن در سبک زندگی و محصولات تمدنی است.

در زیارت اربعین و آیین پیاده‌روی آن، کدام ویژگی‌ها به نظام گرایش‌های تمدنی ارجاع دارد؟
مهم‌ترین جلوه همایش عظیم اربعین بروز ناب‌ترین تمایلات انسانی است کـه به‌خوبی می‌تواند پایه اساسی شـکل‌گیری تـمدن اسـلامی گردد. محبت بـه دیـگران، از سر عشق به انـسان‌های دیـگر احترام گذاشتن، تواضع و خلوص بالای انسانی و میل به از خود و مال خود گذشتن در راه اعتلای مـکتب و پیـام عاشورا و... همه این‌ها نشان از شکل‌گیری زیـباشناسی الهـی و نظام تـمایلات نـاب انـسانی برمدار حب بـه خدا و اولیای الهی دارد که تفاوت جوهری با نظام تمایلات دنیای مدرن برمدار حب بـه دنـیا و خودپرستی است. در تبیین این معنا ابـتدا بـاید تـوجه داشـت کـه تغییر تمایلات اجـتماعی خـاستگاه اولیه شکل‌گیری هر تمدنی است و این ادعا با مطالعه تاریخی به‌خوبی قابل‌اثبات است چراکه نـقطه عـزیمت تـحول تمدنی، تغییر در تمایلات، عاطفه‌ها و زیباشناسی اجتماعی است و بـه تـعبیر مـاکس و بـر این اخـلاق اجتماعی است که پایه شکل‌گیری یک تمدن می‌گردد.
به‌خوبی می‌توان بـه تـأثیر عظیم حادثه عاشورا و حلقه‌های متصل به آن در شکل‌گیری دولت کریمه و مُلک عظیم مهدوی در بستر تاریخ و تمدن اسلامی در مقاطع تاریخی توجه نمود. سر این مطلب در درایت و بصیرت بـالای نـبی اکرم؟ص؟و سیدالشهدا؟ع؟ اسـت که با شکل‌دهی بزرگ‌ترین بلاء و ابتلا، بزرگ‌ترین مصیبت و حادثه جان‌سوز، عاطفه جامعه شیعه را هدف قرار داده و حرارتی در آن جـامعه (و حتی تمامی انسان‌های آزاده) ایجاد کردند که با این حرارت دائمی عاطفه و تمایلات جـامعه شـیعه مـدام در قلیان و جوشش است. «ان للحسین حراره فی قلوب لا تبرد ابداً». در این راهپیمایی رنگ، نژاد، ملّیت و قبیله همه رنگ می‌بازد و بر پایه شعار «حـب الحسین یجمعنا» جامعه مـؤمنینی شـکل می‌گیرد که در آن ایثار و مهربانی در عالی‌ترین شکل آن بروز پیدا می‌کند.

چگونه این پدیده‌ها و گرایش‌ها می‌تواند در ساخت تمدن وارد شود؟ علومی مثل جامعه‌شناسی چه نقشی دارد؟
اینجا می‌توانیم به نقش دیگر اربعین در شکل‌گیری اندیشه و دانش‌های تمدنی اشاره کنیم. تولید علوم اسـلامی کـارآمد تنها با حرکت نظری و فکری تحقق پیدا نمی‌کند بلکه این حوادث اجتماعی و عینی است که هم جهت‌گیری‌های علمی و هم ظرفیت و سرعت رشد علمی را رقم می‌زنند. با تـوجه بـه هـمین نکته به‌خوبی می‌توان به عظمت کار معمار کبیر انقلاب اسلامی پی برد. امام راحل برخلاف نظر برخی از علما ـ که مـعتقد بـودند ابـتدا باید مباحث نظری حکومت را تمام و طرح جامع نـظام اسـلامی را طراحی کرد سپس به تأسیس حکومت بپردازیم ـ ابتدا به دنبال تشکیل حکومت اسلامی بودند و معتقد بودند در سایه اقامه نـظام اسـلامی مـی‌توان به جامعه‌پردازی و تولید علوم اسلامی پرداخت. توجه به ایـن نکته راهپیمایی عظیم اربعین با جلوه‌های ناب آن به‌خوبی می‌تواند محمل نظریه‌پردازی جدیدی برای نیل به تمدن اسـلامی قـرار گـیرد. از یک منظر می‌توان زیست مؤمنانه در این ایام محدود را جلوه‌ای از جامعه آرمـانی مـهدوی دانست که لازم است به‌خوبی زوایای آن مدنظر نخبگان فرهنگی و اندیشمندان جهان اسلام قرار گیرد. بـه نـظر نـگارنده حضور اساتید حوزه و دانشگاه و پژوهشگران و نظریه‌پردازان حوزه علم و دانش مخصوصاً پژوهشگران حـوزه عـلوم انـسانی در همایش عظیم اربعین ضرورت دارد چراکه بسیاری از معادلات و اندیشه‌های علوم موجود -که عمدتاً عـلوم سـکولار غـربی می‌باشند-عاجز از تحلیل بسیاری از روابط انسانی شکل گرفته در این زیست مؤمنانه هستند. اگر انـقلاب اسلامی تمامی تحلیلگران حـوزه جـامعه‌شناسی را با بن بست تحلیل روبـه‌رو کـرد و عاجز از تطبیق این انقلاب عظیم با تئوری‌های رایج در باب انقلاب‌های اجتماعی شدند، راهـپیمایی عـظیم اربعین هم نمونه‌ای مهم در لزوم تـغییر نـگرش جامعه‌شناسان در بـاب تـحلیل جامعه و مؤلفه‌های اجتماعی هـمچون هـمبستگی اجتماعی، مشارکت اجتماعی و اعتماد اجتماعی است.

فرمودید یکی از ارکان تمدن سبک زندگی و نظام محصولات است. درباره تأثیر اربعین و عاشورا در این زمینه توضیح بفرمایید.
اربعین در فضای دنـیای مـدرن امروز فرصتی برای انـسان فـراهم می‌آورد که مواجهه با تجربه دیگری از سبک زندگی داشته باشد. شادابی و نشاط بالای معنوی، دستگیری از دیگران، محبت و عـشق بـه همدیگر، رنگ باختن همه رنگ‌های نژادی و قومی، عشق به دیگران، پاکدامنی و از همه بالاتر یاد خدا و غرق شدن در موج معنوی همه این‌ها خبر از امکان شکل‌گیری سبک زندگی جدیدی در دنیای پر رنگ و لعـاب و خـالی از هرگونه معنویت و آرامش است. شاید بتوان بالاترین جلوه سبک زندگی مؤمنانه را در این همایش عظیم، بروز بالاترین حد ایـثاری باشد که از طرف میزبانان این همایش مردمی در عصر استکبارهای فردی و اجـتماعی دنـیای امـروز به نمایش گذاشته می‌شود. اینکه در وصف مؤمنان از انصار در قرآن آمده است که «وَ یؤْثِرُونَ عَلی اَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بـِهِمْ خـَصاصَةٌ؛ (حشر،9) دیگران را بر خود مقدم می‌دارند، هرچند خود، فقیر و نیازمند باشند یـا در جـای دیگـر ایثار مالی خاندان پیامبر؟ص؟را چنین می‌ستاید: «وَ یطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یتیماً وَ اَسیراً؛ (انسان، 8) در راهپیمایی اربعین، سنّی‌ها و حتی مسیحیان، ایزدی‌ها، زرتشتی‌ها و... نیز هم به‌عنوان زائر و هـم بـه‌عنوان خادم تماشاگر این بزرگ‌ترین صحنه ایثار هستند و مهم‌ترین تحفه آن‌ها از این سفر فرهنگ ایثار است فرهنگی که براساس آن می‌توان جهانی زیبا بنا نهاد.

برای حفظ و بالندگی این آیین چه راه‌هایی وجود دارد و وظیفه ما در برابر این همایش بزرگ تا رسیدن به تمدن اسلامی چیست؟
1. در گام نخست لازم است یک ستاد فعال همراه با یک اتاق فکر قوی متشکل از نخبگان فکری تشکیل گردد که دائمـاً پیـرامون ابـعاد تمدنی این حادثه تحقیق و رصـد مـیدانی صـورت گیرد تا از تمام ظرفیت‌های این حادثه استفاده بهینه در جهت تحقق تمدن نوین اسلامی صورت بگیرد.
2. این راهپیمایی تنها نباید رنگ شـیعی بـه خـود بگیرد و بلکه باید به‌عنوان نماد همبستگی جـهان اسـلام و صحنه نمایش اتحاد جهان اسلام در مقابل استکبار جهانی گردد و لذا لازم است از هرگونه زمینه اختلاف‌برانگیز در این راهپیمایی عظیم پرهیز شـود.
3. ایـن راهـپیمایی ظرفیت ساخت سبک زندگی اسلامی را داراست و می‌تواند تجربه زیست در یـک فضای قدسی عاری از هرگونه تمایزات صنفی، طبقه‌ای، نژادی، قومی، مذهبی و زبانی را برای انسان‌ها ایجاد کند لذا باید در سالم نگه‌داشتن ایـن فضا مراقبت کامل داشت و سادگی آن حفظ گردد.
4. توجه تام به مـحوریت عـزاداری در راهپیمایی در کنار برائت تام از مستکبران جهانی و ایجاد فرهنگ مبارزه
5. رساندن پیام اربعین و این راهپیمایی عظیم نیازمند کارهای هنری (اعم از فـیلم و مـسند و سریال و...) و رسانه فعال در این زمینه است.
6. نمادهای این حرکت عظیم از لحـاظ سـاخت و قالب به‌خوبی می‌تواند تجربه سبک زندگی جامعه آخرالزمانی را ایجاد کند. لذا لازم است از ایـن حـادثه در تـقویت اندیشه مهدویت و ایجاد روح انتظار و آماده‌سازی جامعه مؤمنین برای ظهور منجی کمال استفاده را نمود.

شماره‌های پیشین