573
یکشنبه، ۲۲ مهر ۱۳۹۷
1
نهضت آزادی را از لابه‌لای کتاب‌ها بشناسیم

پیشگامان سازش در انقلاب

یکی از گروه‌های مهم و البته چالش برانگیز در سیاست ایران، نهضت آزادی به رهبری مهدی بازرگان است. گروهی در اوایل دهه40 با گرایش و سبقه دینی تشکیل شد و افراد و شخصیت‌های مهم سیاسی و دینی هم عضو آن شدند و البته چهره‌های زیادی از این گروه نیز در راه مبارزه با رژیم پهلوی در زندان‌های شاه بودند.

سخنگوی دستگاه قضا به فعالان بازار غیرمجاز ارز هشدار داد

دستگیری ۱۳‌متهم جدید ارزی

بازهم یکشنبه بود و زمان دیدار سخنگوی دستگاه قضا با حضور اصحاب رسانه رسید، حجت‌الاسلام محسنی‌اژه‌ای این‌بار هم با دست پر در میان خبرنگاران آمد و پاسخگوی سؤالات آن‌ها شد، در این میان خبرهای دست اولی را هم در اختیار اصحاب رسانه قرار داد، از بازداشت اخلالگران اقتصادی و اعلام اسامی محکومان اقتصادی گرفته تا حکم حبس برای نفوذی دوتابعیتی گفت و به فعالان بازار غیرمجاز ارز هشدار داد.

رهبر انقلاب از مراکز علمی و نخبگان خواستند برای ارتقای سند ایرانی-اسلامی پیشرفت، نظر مشورتی دهند

الگوی پیشرفت ایران برای 50 سال آینده

«صبح‌نو» سیر تحول تئاتر روشنفکری به تئاتر لوکس را بررسی می‌کند

امپراطوری لاکچری‌ها

سال‌ها پیش از وقتی سینما دوران طلایی خود را در دهه چهل و پنجاه میلادی سپری می‌کرد مهم‌ترین پرسش اهالی تئاتر این بود: آیا تئاتر زنده خواهند ماند؟ سینما این هنر مردمی و فراگیر، هر روز شعبده تازه‌ای رو می‌کرد و مخاطبان جدیدی را به سالن‌های تاریک نمایش فیلم می‌کشاند. فیلم‌ها ساده قصه می‌گفتند واز پیچیدگی پرهیز می‌کردند. هنرمندان سینما توفیق خود را در ارتباط نزدیک‌تر و بی پرده‌تر با مردم جست‌وجو می‌کردند. فیلم‌سازان در جای جای عالم تلاش می‌کردند روش‌های نویی برای سرگرمی مردمان فراهم کنند. در معرکه رونق سینما اهالی تئاتر گیج و سرگردان آینده خود و هنر خویش را جست‌جو می‌کردند. هر چه سالن‌های تئاتر خالی‌تر می‌شد سالن‌های سینما شلوغ و پر ازدحام‌تر می‌شد. حالا سوال این‌جاست، آیا تئاتر زنده مانده است؟

سر مقاله

نقشه راه هزاره جدید

احسان سلطانی( از امضا کنندگان نامه 38 نفره به رییس‌جمهوری ) : آقایان نگرانی‌های اقتصادی را به جنگ سیاسی تبدیل می‌کنند

«نقدهای نمکی» به نامه‌های اقتصاددانان

نقد بیش از حد مثالش همان نمک است. نمک طعام به اندازه باشد لازم است و اگر زیاد باشد، نمی‌شود غذا را خورد. این کنایه رییس‌جمهوری به انتقادهای اقتصاددانان نسبت به عملکرد دولت است که این انتقاد را در قالب نامه و یا مصاحبه با رسانه‌ها به گوش رییس‌جمهوری رسانده‌اند.

یادداشت

چرایی نگرانی رهبر انقلاب از نظام بانکی

دکتر محسن زنگنه

مسعود پورفرد در نشست «فلسفه سیاسی در ساحت انقلاب اسلامی»:

دانشگاه‌های آلمان درس «نظریه عدالت» دارند؛ ما نداریم

نخستین پیش‌نشست همایش «نقش انقلاب اسلامی در تأسیس و توسعه علوم انسانی» با موضوع «فلسفه سیاسی در ساحت انقلاب اسلامی» با سخنرانی دکتر مسعود پورفرد و حجت‌الاسلام دکتر محسن مهاجرنیا از اعضای هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، هفته گذشته در این پژوهشگاه برگزار شد.

یادداشت

لزوم ترجمه «فلسفه اسلامی» به زبان «فلسفه علم اجتماعی»

مهدی جمشیدی

«صبح‌نو» موج تغییرات مدیریتی در بلدیه تهران را با وجود انتخاب دو شهردار در یکسال گذشته بررسی کرده است

محله برو بیا

شهرداری تهران نهادی است که این روزها به تنهایی می‌تواند در رأس اخبار کشور قرار بگیرد. خروج آمریکا از برجام و برقراری دوباره تحریم‌ها، تلاش برای تصویب گروه ویژه اقدام مالی یا همان FATF، معرفی اعضای جدید کابینه، برخورد با مفاسد اقتصادی از یک‌سو و سونامی انتصابات در بلدیه تهران آن هم در آخرین روزهای فعالیت شهردار تهران که باید بر اساس قانون مصوب مجلس سمت خود را ترک کند، سؤالات و البته نگرانی‌های بسیاری را از افکار عمومی به وجود آمده است.

بدعهدی‌های خودروسازان داخلی در تحویل خودروهای ثبت‌نامی از سال گذشته ادامه دارد

انحصاری که باید بشکند

صنعت خودروسازی ایران صنعتی بسته و انحصاری است که کیفیت تولید و مشتری‌مداری در لایه‌های بسیار پایین آن قرار دارند. شرکت‌های خودروسازی با حمایت‌های بی‌دریغ دولتی به شرکت‌های خصولتی بدل شده‌اند که منافعی مشترک با دولت دارند و این هم‌کاسه شدن منافع دولت و خودروسازها باعث شده تا این شرکت‌ها با وجود انجام ندادن تعهدات‌شان در برابر مردم و مشتریانی که مجبور هستند با هزینه خودروی خارجی، خودروی بی کیفیت داخلی سوار شوند، مشتریان دست‌شان به جایی برای تحقق حقوق‌شان نرسد.

«صبح‌نو» از حواشی مرگ یک دانش‌آموز کردستانی گزارش می‌دهد

آوار شایعات روی سر دنیا

دنیا ویسی، دختربچه هفت ساله که هفته گذشته بر اثر ریزش دیوار مدرسه جان خود را از دست داد، حالا تبدیل به سوژه‌ای برای رسانه‌های خارجی و سلبریتی‌های داخلی شده است. شایعه تجاوز به این دختربچه اگرچه با تکذیب شدید خانواده داغدار او روبه‌رو شد اما این سؤال را ایجاد می‌کند که آیا مطرح کردن ادعاهای این چنینی بدون هیچ‌گونه سندی از سوی سلبریتی‌ها مصداق بارز تشویش اذهان عمومی نیست؟ و چرا دادستانی به‌عنوان مدعی‌العموم با این افراد برخورد جدی نمی‌کند؟

علی بیگدلی در گفت‌و‌گو با «صبح نو»: اتحادیه اروپا به سمت متلاشی شدن می‌رود

شکاف در اروپای واحد

مقامات اروپایی نگران انتخابات پارلمانی سال آینده در اروپای واحد هستند و می‌گویند اگر این‌بار احزاب راست افراطی (نژاد پرستان) بتوانند آرای عمومی خود را افزایش دهند، قاره سبز با وضعیتی بحرانی مواجه خواهد شد.

صبح نو

حجت‌الاسلام میراحمدی ایده‌اش درباره نسبت دین و مردم‌سالاری را توضیح داد

مردم‌سالاری دینی، مبتنی‌بر تفکیک محتوا و ساختار

نشست «انقلاب اسلامی و مردم‌سالاری دینی» هفته گذشته با ارائه حجت‌الاسلام دکتر منصور میراحمدی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و نویسنده کتاب «نظریه مردم‌سالاری دینی؛ مفهوم، مبانی و الگوی نظام سیاسی» در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.

میراحمدی محور اول بحث خودش را به موضوع «انقلاب اسلامی از منظر فکری» اختصاص داد. او رویکرد انقلاب اسلامی را «نوگرایی دینی» نام نهاد و چهار ویژگی را برای آن برشمرد و گفت: ویژگی نخست عبارت بود از رویکرد درون متنی یا تعریف اسلام با نگاه درون متنی. به عبارت دیگر هرگونه نگاه موجه به اسلام و تعریف آموزه‌های اسلامی از مسیر مراجعه مستقیم به متن عبور می‌کند و نمی‌توانیم نگاه فرامتنی و برون‌متنی را پایه و مبنای فهم دین و شناسایی آموزه‌های دینی بدانیم. متن هم نخست قرآن و در مرحله دوم سنت.
او ویژگی دوم رویکرد نوگرایی دینی را رویکرد «زبان‌شناختی» نام نهاد و گفت: اگر نگاه ما متن‌محور شد، قاعدتاً می‌بایست با یک رویکرد زبانی به‌دنبال واکاوی معنای متن باشیم. اینجا نیز رویکردهای گوناگون زبان شناختی مطرح است که قاعدتاً رویکردی که در این نوع نگاه انقلاب اسلامی به دین وجود داشت، رویکرد زبانی از نوع نظریه‌های قدیم زبانی است،
 نه نظریه‌های جدید زبان‌شناختی.
 «ضرورت تفسیر دین و یا تفسیربردار بودن متون دینی» سومین ویژگی رویکرد نوگرای دینی است که میراحمدی به آن اشاره کرد و افزود: ما بدون تفسیر متون دینی نمی‌توانیم به فهمی از دین و آموزه‌های دینی برسیم، چرا که وقتی امری زبانی شد، زبان، حداقل در به‌کارگیری فهم قرآن کریم ما را در وضعیت دوگانه قرار می‌دهد. از سویی مواجه با نصوص هستیم و آموزه‌هایی که نیاز به تفسیر ندارند، اما دسته دوم آموزه‌هایی هستند که نیازمند به کارگیری قواعد تفسیری برای فهم این آموزه‌هاست. در انقلاب اسلامی، این تفسیر مبتنی‌بر رویکرد اجتهادی و به‌کارگیری اجتهاد در فهم آموزه‌های دینی است.
او ویژگی چهارم را این‌گونه توضیح داد: انقلاب اسلامی بر این باور بود که دین اسلام، دینی حداکثری است و در دو عرصه زندگی فردی و اجتماعی دارای مرجعیت است.
میراحمدی افزود: آنچه رویکرد نوگرایی را جدا می‌کرد، مراجعه به متون دینی برای فهم دین در عرصه فردی و اجتهادی در عرصه محتواست نه در ساختار. ما در عرصه ساختارها نباید انتظار ارائه ساختار ثابت از متون دینی و آموزه‌های دینی باشیم، بلکه ساختارسازی امری عقلانی است متناسب با شریط زمانی و مکانی که بر اساس آن محتوا، ساختارسازی انجام می‌شود. 
به همین دلیل است که این فکر در عرصه نظام سیاسی به دنبال یافتن ساختارهایی است که بتواند آن محتوا را در شرایط کنونی تحقق ببخشد و از همین جا بود که امام وارد بحث جمهوری اسلامی و جمهوریت شد تا بتواند آن محتوایی را که به‌نام قانون الهی از آن یاد می‌کند در نظام سیاسی در عرصه یک ساختاری به‌نام جمهوریت پیاده کند.
او در محور دوم سخنانش جمهوری اسلامی را علت عبور از نظم سلطانی به نظم جمهوری قلمداد کرد و گفت: اگر گفته شود که در دوره مشروطه هم چنین اتفاقی افتاده بود و از نظم سلطانی فاصله گرفتیم، تفاوت بین مشروطه و انقلاب اسلامی از حیث نظری در این بود که در ایده مشروطیت نظام‌سازی به معنای دخالت و رأی مردم در شکل‌گیری حکومت و تأسیس نظام سیاسی اتفاق نیفتاده بود. همچنان در درون نظم سلطانی بود، منتهی می‌خواست آن را محدود و مقید کند و از حالت مطلقه به مشروطه تبدیل کند.
او با طرح این سؤال که «اگر جمهوری اسلامی و ایده جمهوریت به‌دنبال تحقق این دو(نظام‌سازی و تصمیم‌سازی) بود، چه ضرورتی برای طرح مردم‌سالاری دینی وجود داشت؟» گفت: طرح مردم‌سالاری دینی نشأت‌گرفته از دو ضرورت بود: ضرورت داخلی و ضرورت خارجی. در سطح داخلی بعد از رحلت امام ضرورتی تشخیص داده شده بود که ما نیاز به یک امری به نام توسعه سیاسی داریم. قوام این توسعه بر بحث مشارکت سیاسی است. مشارکت سیاسی مردم در نظام‌های دموکراتیک با نظام‌های جمهوری تفاوتی دارد: در نظام‌های جمهوری، مشارکت سیاسی مردم در سطح نظام‌سازی، و سپس وارد شدن در پروسه قانون‌گذاری و تصمیم‌گیری. اما در نظام‌های دموکراتیک مشارکت به این کفایت نمی‌کرد، بلکه به تداوم حضور مردم در مدیریت جامعه توجه می‌شود.
میراحمدی درباره ضرورت بین‌المللی طرح ایده مردم‌سالاری دینی گفت: این بحث بیشتر از سوی مقام معظم رهبری وارد ادبیات سیاسی این دوره شد. در واقع ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی درصدد ارائه الگویی از نظام سیاسی هستیم که به‌مثابه رقیب لیبرال دموکراسی باشد. مدافعان این ایده بر این باور بودند که مردم‌سالاری دینی امکان مفهومی دارد دچار تناقض نیست. فقط زمانی می‌توان از مردم‌سالاری دینی سخن گفت که مردم‌سالاری در این تعبیر مترادف دموکراسی، و دموکراسی به‌مثابه روش باشد و نه ارزش. بنابراین مردم‌سالاری دینی تعریف می‌شود به حکومتی که روش حکمرانی دموکراتیک را به رسمیت شناخته است و می‌خواهد قوانین و ارزش‌های الهی را در عرصه زندگی سیاسی اجتماعی با روش دموکراتیک در جامعه پیاده کند. اکثر مقالات نگاشته شده و همایش‌های برگزار شده در حوزه  مردم‌سالاری دینی هم بر این رویکرد تأکید دارند و صحه می‌گذارند.او رویکرد خودش را درباره نسبت مردم‌سالاری و دین «رویکرد بسیط» خواند و گفت: منظور من از نگاه بسیط این بوده که با مراجعه مستقیم به متون دینی با همان رویکرد نوگرایانه و با همان چهارویژگی و با نگاه اجتهادی به چند سؤال پاسخ دهیم، اگر سؤالات‌مان پاسخ مثبت گرفت، آن‌گاه می‌توان از  مردم‌سالاری دینی به‌عنوان یک امر بسیط یاد کنیم.
میراحمدی گفت: نخستین سؤال این است که آیا متون دینی حاکمیت مردم و نظم مردمی را به رسمیت می‌شناسد؟ بنده دو مؤلفه اساسی برای مردم‌سالاری دینی اشاره کردم؛ یک اقتدار جمعی و دو مشارکت مردمی و معتقد هستم هر حکومتی بخواهد ادعا کند من مردم‌سالار هستم باید این دو را به رسمیت بشناسد. پیشنهاد بنده در کتابم یک نظام دو شورایی است.
 زمانی ما می‌توانیم از  مردم‌سالاری دینی صحبت کنیم که یک نظام دو شورایی به رسمیت بشناسیم. از ظرفیت مفهوم شورا استفاده کردم. شورای مجتهدان و شورای نمایندگان به‌عنوان دو نهاد شورایی اساسی که یکی تجلی دین و دیگری تجلی جایگاه مردم را در نظام سیاسی نشان می‌دهد.
او افزود: اگر نگاه بسیط در  مردم‌سالاری دینی داشته باشیم، دیگر لازم نیست حتماً به سراغ اثبات سازگاری دموکراسی در غرب با اسلام برآئیم. بلکه باید به این سؤال پاسخ دهیم که آیا متون دینی ما نوع خاصی از حکومت و نظم مردمی را به رسمیت می‌شناسد؟ اگر می‌شناسد آنگاه با توجه به تجربه امروز خودمان و با نگاه نوگرایانه و تفکیک محتوا از ساختار، با بهره‌گیری از تجارب بشر در غرب و در جاهای دیگر و ظرفیت‌های ایران و تجارب ایران آن‌گاه خودمان دست به ساختارسازی بزنیم و ساختار متناسبی که هم مردمی بودن نظام را تضمین کند و هم اسلامی بودن نظام را تضمین بکند ایجاد کنیم.
محور سوم سخنان میراحمدی بحث «الگوهای رقیب» مردم‌سالاری دینی بود. او در این زمینه سه الگوی «دولت ایدئولوژیک/ رادیکال دینی»، «الگوی دولت سکولار» و «الگوی لیبرال دموکراسی» را برشمرد و با توضیح مختصر هر کدام گفت: موفقیت ‌مردم‌سالاری دینی در این رقابت بیش از هر عاملی به میزان کارآمدی نظام سیاسی بستگی دارد. چنانچه این الگو بتواند به‌عنوان یک الگوی موفق وکارآمد مشکلات و مسائل مردم ایران را در نظام پساانقلابی برطرف کند می‌تواند در دنیای اسلام و در نظام بین‌الملل به‌عنوان یک دولت دینی معتدل در عصر پساسکولاریسم شناخته شود.

شماره‌های پیشین