659
چهارشنبه، ۰۱ اسفند ۱۳۹۷
1
پس‌لرزه‌های نشست ورشو

نتانیاهو؛ برنده‌ای که بازنده شد

کنفرانس «صلح و امنیت خاورمیانه» طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه (24 و 25 بهمن‌97) در شهر ورشوی لهستان با محوریت آمریکا و متحدان ضد ایرانی‌اش برگزار شد و به پایان رسید؛ کنفرانسی که به باور بسیاری از ناظران، به‌رغم همه تبلیغات، دستاوردی در راستای مقابله با ایران نداشت. وزیر خارجه لهستان تأکید کرده بود که تمرکز کنفرانس ورشو روی ایران نیست؛ این در حالی است که ایالات متحده آمریکا به‌دنبال ایجاد ائتلافی علیه ایران از طریق این نشست بود. عاقبت کنفرانس اخیر در شهر ورشو، یادآور شکست اجلاس ریاض است که یک سال و 10ماه پیش با حضور دونالد ترامپ برگزار شد؛ اجلاسی که سه روز پس از آغاز به کار، به بروز تنش میان عربستان و قطر و سرانجام اخراج قطر از شورای همکاری خلیج فارس منجر شد. در این گزارش به این دو اجلاس و ناکامی‌های آن خواهیم پرداخت.

آیا سینمای ایران فیلمسازان را بابت پرداختن به گروهک منافقین مجازات می‌کند؟

ریل‌گذاری به ناکجاآباد

جریان سینمایی ایران هیچ‌گاه به مسائل و موضوعات استراتژیک رخ‌داده در جمهوری اسلامی علاقه نشان نداده است. این جریان سعی کرده به همان موضوعات روشنفکری خودش محدود بماند و هر فیلمسازی را که سعی کرده از این چرخه بیرون بیاید با برچسب‌های سفارشی و حکومتی به گوشه رینگ برده است و با استفاده از ابزارهایی چون رسانه و منتقد چنان فضا را بر آن‌ها تنگ می‌کند تا درنهایت از پرداختن به این موضوعات صرف‌نظر کنند.

دیپلماسی ایرانی در پکن برای تحقق بازی برد- برد

تفاهم پشت دیوار چین

پس از سفر حسن روحانی رییس جمهوری کشورمان به چین که خردادماه امسال صورت گرفت، اکنون علی لاریجانی رییس دستگاه مقننه به همراه هیات بلندپایه ای به پکن سفر کرد تا ضمن دیدار با همتایان خود بر توسعه تبادلات اقتصادی و سیاسی به گفت وگو بپردازد.

سر مقاله

موتور محرک انقلاب

در آیین شکرانه ایجاد 41 هزار اشتغال مستقیم از سوی ستاداجرایی فرمان حضرت امام ؟ره؟ مطرح شد

پیش‌بینی ایجاد 70‌هزار اشتغال مستقیم در سال آینده

آیین شکرانه بهره‌برداری از 41‌هزار اشتغال مستقیم که صبح دیروز با حضور رییس دفتر رهبر معظم انقلاب و رییس ستاد اجرایی فرمان حضرت امام؟ره؟ برگزار شد، محلی بود برای اینکه خبرهای خوبی در شرایط فعلی اقتصادی کشور به گوش برسد.

نخستین دادگاه رسیدگی به پرونده برادر رییس‌جمهوری برگزار شد

فریدون در محضر قانون

نخستین جلسه رسیدگی به اتهامات حسین فریدون و 6نفر از مرتبطین وی در پرونده، در شعبه‌۱۰۵۷ مجتمع قضایی کارکنان دولت به ریاست قاضی عالیشاه و به‌صورت علنی برگزار شد؛ جلسه‌ای که دو ساعت و پانزده دقیقه به طول انجامید، پس از تفهیم اتهام از سوی قاضی عالیشاه به دفاع از اتهامات انتسابی مطرح شده در کیفرخواست پرداختند.

انتشار مستندات دو نامه امام ؟ره؟ درباره آیت‌الله منتظری

مهر تأیید بر نامه عزل

هر سال با نزدیکی به سالگرد تاریخ عزل آیت‌الله حسینعلی منتظری از جایگاه قائم‌مقام رهبری، اظهارات جسته و گریخته‌ای درباره صحت و سقم نامه عزل حضرت امام خمینی ؟ره؟ مطرح می‌شود. تاکنون کار تا جایی پیش رفته که احمد منتظری فرزند آیت‌الله منتظری، به‌طور مشخص نامه عزل را اقدام توطئه‌آمیزی از سوی حاج احمد خمینی عنوان کرد. امسال نیز تعدادی از رسانه‌ها و چهره‌های سیاسی، به‌طور تلویحی، درباره ماهیت و اصلیت این نامه تشکیک‌هایی را ایجاد کردند. در همین باره، آقای حمید انصاری، قائم‌مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، مستندات جدید در خصوص اصالت نامه‌های امام درباره آیت‌الله منتظری و نهضت آزادی منتشر ساخته است که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

دبیر قرارگاه جهادی امام رضا؟ع؟: اردو‌های جهادی در ۲۰۶شهرستان استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد برگزار می‌شوند

جبران ضعف‎ ساختار‌ی با حرکت‌های جهادی

رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار جمعى از دانشجویان، در بخشی از اظهارات خود به بحث اردوهای جهادی اشاره کردند و فرمودند: «اردوهای جهادی را توسعه بدهید، تداوم بدهید. من خوشحال شدم که این جوان آمد اینجا و از اردوی جهادی صحبت کرد و شرح داد. بله، همین حرف‌هایی که ایشان گفت، همه مورد تأیید من است؛ این اردوهای جهادی، هم تمرین است، هم خدمت است، هم خودسازی است، هم آشنایی با فضای جامعه است؛ خیلی چیز باارزشی است. روزبه‌روز این‌ها را بتوانید توسعه بدهید؛ جهاد هم هست، واقعاً جهاد است؛ کار است، جهاد است، تلاش است، خدمت به محرومین است.» به همین مناسبت نشست خبری سومین گردهمایی ملی فعالان حرکت‌های جهادی یادواره شهید امیرمحمد اژدری در قرارگاه سازندگی امام رضا؟ع؟ برگزار شد.

خودروسازان 20‌درصد تولید روزانه خود را به‌صورت فوری عرضه می‌کنند

بازار خودرو در دوربرگردان تعادل

طرح فروش فوری خودرو از سوی دو خودروساز بزرگ کشور که صبح دیروز انجام شد، همانند تجربه‌های قبلی در عرصه پیش‌فروش خودرو در کمتر از نیم‌ساعت به پایان رسید. استقبال ایرانیان از طرح فروش فوری خودرو، غیر از تمام مباحث اقتصادی که مطرح می‌شود، نشان از نقدینگی موجود در جامعه است که خطرناک بوده و تهدیدی برای اقتصاد به حساب می‌آید، چراکه این نقدینگی سرگردان با تمرکز در هر بازاری می‌تواند عواقب خطرناکی داشته باشد.

معرفی دو کتاب از رضا اکبری‌آهنگر درباره تاریخچه و تفکرات انجمن حجتیه

انجمن حجتیه درونت را بشناس

«مرگ‌آباد» لفظی است که امام خمینی؟ره؟ درباره فضای فکری متحجر برخی از روحانیون در حوزه‌های علمیه پیش از انقلاب به کار برده است. امام؟ره؟ در نامه خود به آقای سید حمید روحانی درباره تدوین تاریخ انقلاب تأکید می‌کند که انقلاب اسلامی علیه «ظلم» و «تحجر» بود. امام؟ره؟ می‌نویسد: «شما باید نشان دهید که چگونه مردم، علیه ظلم و بیداد، تحجر و واپس‌گرایی قیام کردند و فکر اسلام ناب محمدی را جایگزین تفکر اسلام سلطنتی، اسلام سرمایه‌داری، اسلام التقاط و در یک کلمه اسلام آمریکایی کردند». در تدوین تاریخ انقلاب اسلامی ما کتاب‌های متعددی درباره سازمان مجاهدین خلق، ساواک، خاندان پهلوی، لیبرال‌ها، چپ‌ها و ... داریم، اما کمتر کتابی در دست است که مبارزه انقلابی‌ها با تفکر متحجر و آخوندهای درباری و تفکر اسلام آمریکایی را نشان دهد. برای مثال درباره یکی از شاخص‌ترین جریان‌های متحجر در تاریخ انقلاب؛ یعنی انجمن حجتیه، شاید به عدد انگشتان یک دست کتاب داشته باشیم. در این میان آقای رضا اکبری آهنگر به تنهایی سه کتاب در این باره نوشته است: کتاب تاریخچه و تفکرات انجمن حجتیه، کتاب تاریخچه و تفکرات جریانات شبه‌حجتیه‌ای و کتاب درسنامه انجمن حجتیه. کتاب «درسنامه انجمن حجتیه» متأسفانه با اتمام چاپ ابتدایی آن اکنون در بازار کتاب موجود نیست اما دو کتاب دیگر که انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده، در دسترس است. آقای آهنگر کانالی هم با نام «حقایقی پیرامون انجمن حجتیه» راه‌اندازی کرده است و مطالب مختلفی در این زمینه منتشر می‌کند. در این گزارش به معرفی دو کتاب او می‌پردازیم.

صبح نو

حجت‌الاسلام میراحمدی ایده‌اش درباره نسبت دین و مردم‌سالاری را توضیح داد

مردم‌سالاری دینی، مبتنی‌بر تفکیک محتوا و ساختار

نشست «انقلاب اسلامی و مردم‌سالاری دینی» هفته گذشته با ارائه حجت‌الاسلام دکتر منصور میراحمدی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و نویسنده کتاب «نظریه مردم‌سالاری دینی؛ مفهوم، مبانی و الگوی نظام سیاسی» در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.

میراحمدی محور اول بحث خودش را به موضوع «انقلاب اسلامی از منظر فکری» اختصاص داد. او رویکرد انقلاب اسلامی را «نوگرایی دینی» نام نهاد و چهار ویژگی را برای آن برشمرد و گفت: ویژگی نخست عبارت بود از رویکرد درون متنی یا تعریف اسلام با نگاه درون متنی. به عبارت دیگر هرگونه نگاه موجه به اسلام و تعریف آموزه‌های اسلامی از مسیر مراجعه مستقیم به متن عبور می‌کند و نمی‌توانیم نگاه فرامتنی و برون‌متنی را پایه و مبنای فهم دین و شناسایی آموزه‌های دینی بدانیم. متن هم نخست قرآن و در مرحله دوم سنت.
او ویژگی دوم رویکرد نوگرایی دینی را رویکرد «زبان‌شناختی» نام نهاد و گفت: اگر نگاه ما متن‌محور شد، قاعدتاً می‌بایست با یک رویکرد زبانی به‌دنبال واکاوی معنای متن باشیم. اینجا نیز رویکردهای گوناگون زبان شناختی مطرح است که قاعدتاً رویکردی که در این نوع نگاه انقلاب اسلامی به دین وجود داشت، رویکرد زبانی از نوع نظریه‌های قدیم زبانی است،
 نه نظریه‌های جدید زبان‌شناختی.
 «ضرورت تفسیر دین و یا تفسیربردار بودن متون دینی» سومین ویژگی رویکرد نوگرای دینی است که میراحمدی به آن اشاره کرد و افزود: ما بدون تفسیر متون دینی نمی‌توانیم به فهمی از دین و آموزه‌های دینی برسیم، چرا که وقتی امری زبانی شد، زبان، حداقل در به‌کارگیری فهم قرآن کریم ما را در وضعیت دوگانه قرار می‌دهد. از سویی مواجه با نصوص هستیم و آموزه‌هایی که نیاز به تفسیر ندارند، اما دسته دوم آموزه‌هایی هستند که نیازمند به کارگیری قواعد تفسیری برای فهم این آموزه‌هاست. در انقلاب اسلامی، این تفسیر مبتنی‌بر رویکرد اجتهادی و به‌کارگیری اجتهاد در فهم آموزه‌های دینی است.
او ویژگی چهارم را این‌گونه توضیح داد: انقلاب اسلامی بر این باور بود که دین اسلام، دینی حداکثری است و در دو عرصه زندگی فردی و اجتماعی دارای مرجعیت است.
میراحمدی افزود: آنچه رویکرد نوگرایی را جدا می‌کرد، مراجعه به متون دینی برای فهم دین در عرصه فردی و اجتهادی در عرصه محتواست نه در ساختار. ما در عرصه ساختارها نباید انتظار ارائه ساختار ثابت از متون دینی و آموزه‌های دینی باشیم، بلکه ساختارسازی امری عقلانی است متناسب با شریط زمانی و مکانی که بر اساس آن محتوا، ساختارسازی انجام می‌شود. 
به همین دلیل است که این فکر در عرصه نظام سیاسی به دنبال یافتن ساختارهایی است که بتواند آن محتوا را در شرایط کنونی تحقق ببخشد و از همین جا بود که امام وارد بحث جمهوری اسلامی و جمهوریت شد تا بتواند آن محتوایی را که به‌نام قانون الهی از آن یاد می‌کند در نظام سیاسی در عرصه یک ساختاری به‌نام جمهوریت پیاده کند.
او در محور دوم سخنانش جمهوری اسلامی را علت عبور از نظم سلطانی به نظم جمهوری قلمداد کرد و گفت: اگر گفته شود که در دوره مشروطه هم چنین اتفاقی افتاده بود و از نظم سلطانی فاصله گرفتیم، تفاوت بین مشروطه و انقلاب اسلامی از حیث نظری در این بود که در ایده مشروطیت نظام‌سازی به معنای دخالت و رأی مردم در شکل‌گیری حکومت و تأسیس نظام سیاسی اتفاق نیفتاده بود. همچنان در درون نظم سلطانی بود، منتهی می‌خواست آن را محدود و مقید کند و از حالت مطلقه به مشروطه تبدیل کند.
او با طرح این سؤال که «اگر جمهوری اسلامی و ایده جمهوریت به‌دنبال تحقق این دو(نظام‌سازی و تصمیم‌سازی) بود، چه ضرورتی برای طرح مردم‌سالاری دینی وجود داشت؟» گفت: طرح مردم‌سالاری دینی نشأت‌گرفته از دو ضرورت بود: ضرورت داخلی و ضرورت خارجی. در سطح داخلی بعد از رحلت امام ضرورتی تشخیص داده شده بود که ما نیاز به یک امری به نام توسعه سیاسی داریم. قوام این توسعه بر بحث مشارکت سیاسی است. مشارکت سیاسی مردم در نظام‌های دموکراتیک با نظام‌های جمهوری تفاوتی دارد: در نظام‌های جمهوری، مشارکت سیاسی مردم در سطح نظام‌سازی، و سپس وارد شدن در پروسه قانون‌گذاری و تصمیم‌گیری. اما در نظام‌های دموکراتیک مشارکت به این کفایت نمی‌کرد، بلکه به تداوم حضور مردم در مدیریت جامعه توجه می‌شود.
میراحمدی درباره ضرورت بین‌المللی طرح ایده مردم‌سالاری دینی گفت: این بحث بیشتر از سوی مقام معظم رهبری وارد ادبیات سیاسی این دوره شد. در واقع ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی درصدد ارائه الگویی از نظام سیاسی هستیم که به‌مثابه رقیب لیبرال دموکراسی باشد. مدافعان این ایده بر این باور بودند که مردم‌سالاری دینی امکان مفهومی دارد دچار تناقض نیست. فقط زمانی می‌توان از مردم‌سالاری دینی سخن گفت که مردم‌سالاری در این تعبیر مترادف دموکراسی، و دموکراسی به‌مثابه روش باشد و نه ارزش. بنابراین مردم‌سالاری دینی تعریف می‌شود به حکومتی که روش حکمرانی دموکراتیک را به رسمیت شناخته است و می‌خواهد قوانین و ارزش‌های الهی را در عرصه زندگی سیاسی اجتماعی با روش دموکراتیک در جامعه پیاده کند. اکثر مقالات نگاشته شده و همایش‌های برگزار شده در حوزه  مردم‌سالاری دینی هم بر این رویکرد تأکید دارند و صحه می‌گذارند.او رویکرد خودش را درباره نسبت مردم‌سالاری و دین «رویکرد بسیط» خواند و گفت: منظور من از نگاه بسیط این بوده که با مراجعه مستقیم به متون دینی با همان رویکرد نوگرایانه و با همان چهارویژگی و با نگاه اجتهادی به چند سؤال پاسخ دهیم، اگر سؤالات‌مان پاسخ مثبت گرفت، آن‌گاه می‌توان از  مردم‌سالاری دینی به‌عنوان یک امر بسیط یاد کنیم.
میراحمدی گفت: نخستین سؤال این است که آیا متون دینی حاکمیت مردم و نظم مردمی را به رسمیت می‌شناسد؟ بنده دو مؤلفه اساسی برای مردم‌سالاری دینی اشاره کردم؛ یک اقتدار جمعی و دو مشارکت مردمی و معتقد هستم هر حکومتی بخواهد ادعا کند من مردم‌سالار هستم باید این دو را به رسمیت بشناسد. پیشنهاد بنده در کتابم یک نظام دو شورایی است.
 زمانی ما می‌توانیم از  مردم‌سالاری دینی صحبت کنیم که یک نظام دو شورایی به رسمیت بشناسیم. از ظرفیت مفهوم شورا استفاده کردم. شورای مجتهدان و شورای نمایندگان به‌عنوان دو نهاد شورایی اساسی که یکی تجلی دین و دیگری تجلی جایگاه مردم را در نظام سیاسی نشان می‌دهد.
او افزود: اگر نگاه بسیط در  مردم‌سالاری دینی داشته باشیم، دیگر لازم نیست حتماً به سراغ اثبات سازگاری دموکراسی در غرب با اسلام برآئیم. بلکه باید به این سؤال پاسخ دهیم که آیا متون دینی ما نوع خاصی از حکومت و نظم مردمی را به رسمیت می‌شناسد؟ اگر می‌شناسد آنگاه با توجه به تجربه امروز خودمان و با نگاه نوگرایانه و تفکیک محتوا از ساختار، با بهره‌گیری از تجارب بشر در غرب و در جاهای دیگر و ظرفیت‌های ایران و تجارب ایران آن‌گاه خودمان دست به ساختارسازی بزنیم و ساختار متناسبی که هم مردمی بودن نظام را تضمین کند و هم اسلامی بودن نظام را تضمین بکند ایجاد کنیم.
محور سوم سخنان میراحمدی بحث «الگوهای رقیب» مردم‌سالاری دینی بود. او در این زمینه سه الگوی «دولت ایدئولوژیک/ رادیکال دینی»، «الگوی دولت سکولار» و «الگوی لیبرال دموکراسی» را برشمرد و با توضیح مختصر هر کدام گفت: موفقیت ‌مردم‌سالاری دینی در این رقابت بیش از هر عاملی به میزان کارآمدی نظام سیاسی بستگی دارد. چنانچه این الگو بتواند به‌عنوان یک الگوی موفق وکارآمد مشکلات و مسائل مردم ایران را در نظام پساانقلابی برطرف کند می‌تواند در دنیای اسلام و در نظام بین‌الملل به‌عنوان یک دولت دینی معتدل در عصر پساسکولاریسم شناخته شود.

شماره‌های پیشین