577
شنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۷
1
گفت‌وگو با حجت‌الاسلام پاک‌نیا درباره ریشه‌های پیاده‌روی اربعین در سیره معصومین و علمای شیعه

شهید نواب از علامه جعفری در مسیر پیاده‌روی محافظت می‌کرد

زیارت اربعین به لحاظ تاریخی چه ریشه‌هایی دارد؟ آیا این شکل از پیاده‌روی در سیره معصومین و علمای شیعه سندی دارد؟ شکل مطلوب زیارت چیست و چگونه می‌توان آن را توسعه و تعمیق بخشید؟ این‌ها مسایلی است که در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام عبدالکریم پاک‌نیا، مدرس سطح عالی حوزه علمیه به بحث گذاشتیم.

گفت‌وگوی «صبح نو» با وحید چاوش درباره ساخت مستند از راهپیمایی اربعین

آموختن زیبایی‌شناسی

راهپیمایی بزرگ اربعین در سال‌های اخیر به یکی از بزرگ‌ترین پویش‌های فرهنگی-مذهبی شیعیان تبدیل شده است. تصویری کردن این همایش بزرگ در قالب مستند یکی از اقداماتی است که به ثبت این رویداد کمک می‌کند. آقای «وحید چاوش» یکی از مستندسازان کشور است که در موضوع اربعین چند کار از جمله «یادداشت های یک پیاده» را تولید کرده است. برای بررسی این حوزه با وی گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

نگاهی به کتاب تازه منتشرشده درباره راهپیمایی اربعین

ستون 1453، سفری بی‌زمان در روایتی بی‌مکان

مراسم رونمایی رمان «ستون ۱۴۵۳» در مسجد جمکران با حضور مردم برگزار شد. مسلم ناصری نویسنده رمان ستون ۱۴۵۳ در این مراسم سفر اربعین را سفر عشق دانست و هدف از نگارش کتاب را قدم گذاشتن دل در مسیر این سفر معنوی دانست.

نماینده دائم ایران در سازمان‌های بین‌المللی در وین به «صبح نو»گفت

ایستگاه‌های CTBT در ایران غیر فعالند

چند ماهی بیشتر از حکمش برای کرسی ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین نمی‌گذرد.سفیر جوانی که معاونت امور بین‌الملل ستاد حقوق بشر، سفیر جمهوری اسلامی ایران در هلند و نمایندگی دائم نزد سازمان منع سلاح‌های شیمیایی را در کارنامه خود دارد. صحبت از دکتر کاظم غریب‌آبادی است که در 30‌خردادماه به پیشنهاد دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و تأیید دکتر حسن روحانی، رییس‌جمهوری اسلامی ایران به عنوان سفیر اتریش عازم وین شد.

«صبح‌نو» ماجرای کناره‌گیری دو وزیر از کابینه دولت دوازدهم را بررسی می‌کند

استعفا ، مرهمی جای ترمیم

آقای عباس آخوندی به‌عنوان یکی از پرحاشیه‌ترین وزرای کابینه دولت دوازدهم روز گذشته نامه استعفای خود را که مربوط به حدود 50‌روز قبل است، روی کانال خود در فضای مجازی منتشر کرد تا مهر پایانی بر فعالیت خود در طبقه شانزدهم وزارتخانه راه، مسکن‌و‌شهرسازی بزند. آخوندی دومین وزیر کابینه دولت دوازدهم است که بعد از محمد شریعتمداری، وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی استعفا داده و البته هر دوی این استعفاها روز گذشته از سوی رییس‌جمهوری مورد پذیرش قرار گرفت. آقای حسن روحانی همچنین محمد اسلامی را به عنوان سرپرست وزارت راه و شهرسازی و رضا رحمانی را به عنوان سرپرست وزارت صنعت، معدن و تجارت معرفی کرد.

سر مقاله

همه حقیقت را باید گفت

گزارش «صبح‌نو» از حال و هوای ایران در آستانه اربعین حسینی

وقتی بین‌الحرمین قلب تپنده شیعه می‌شود

بسیاری از ما ایرانی‌های شیعه زندگی‌مان را با ماه محرم تنظیم می‌کنیم تا بتوانیم توشه‌ای برای ایام دیگر سال برداریم و بقچه ایمان‌مان را از عشق امام حسین ؟ع؟ پر کنیم. محرم همیشه برای ما یادآور خاطراتی شیرین است. روزهایی که شیرینی‌اش را از چای بعد از روضه در هیأت‌ها می‌گیرد. از چای هیأت در استکان‌های کوچک گرفته تا بیرق‌های سیاه و کاسه‌های آش نذری و عزاداری‌ها برای هر کدام از ما تصویری از ارادت‌مان به امام حسین ؟ع؟ را یادآوری می‌کنند. عاشورا یک روز بود اما هیچ‌وقت این یک روز تمام نشده و نمی‌شود؛ همان‌طور که هیات حسین؟ع؟ هر سال در شهر و روستاهای ما جاری است و تمام نشده است. هیأت‌هایی که در آن بزرگ شده‌ایم. درس یاد گرفته‌ایم و به ایمان‌مان پر و بال دادیم. عشاق امام حسین ؟ع؟ باید پای کار باشند. باید بیایند به هر جا که مولایشان می‌خواهد. پای منبر که نشسته است باید آماده باشند، تا روضه‌خوان نفسش هُرم کربلا می‌گیرد دلش را پرواز بدهد و برود روی تل زینبیه و در کنار مویه‌های زینب ؟س؟ بگرید. باید رفتن را بلد باشد، کربلا منتظر ماست.

همتی مامور به اصلاح نظام بانکی کشور شد

شتاب عرضه ارز در بازار ثانویه

رییس کل بانک مرکزی با اشاره به ابلاغ مصوبه شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا مبنی‌بر تاکید بر عرضه ارز ناشی از صادرات غیرنفتی به سامانه نیما ‌یا وارد کردن آن به چرخه اقتصاد کشور، از شتاب‌گیری عرضه ارز در بازار ثانویه خبر داد.

محمدرضا سرشار دبیر انجمن قلم ایران، در پایان دوران مسوولیت‌اش برای«صبح‌نو» یادداشت نوشت

پایان دو دهه حضور آقای قصه‌گو

بعد از تقریبا دو دهه‌ محمدرضا سرشار، نویسنده شناخته‌شده کشورمان و کسی که یکی از بانیان اصلی تشکیل انجمن قلم بود نامزد حضور در هیات‌مدیره این انجمن نشد و به نظر می‌رسد این پایان دو دهه حضور وی در این تشکل باشد.

تبر بی‌تدبیری با تمام توان بر جان درختان می‌نشیند

نفس سبز جنگل‌های شمال به شماره افتاده

تابستان تمام شد و شاید آغاز فصل خزان و بارندگی‌ها را بتوان فرجه‌ای برای استراحت محیط زیست و به‌خصوص جنگل‌های شمال کشور دانست. جنگل‌هایی که از استان اردبیل آغاز شده و در سرتاسر نوار ساحلی شمال کشور تا استان گلستان ادامه یافته‌اند. این نوار سبز شمال ایران میراثی جهانی به حساب می‌آید که قدمتی 40 میلیون ساله داشته و موزه‌ای طبیعی به حساب می‌آیند. نام دیگر جنگل‌های شمال ایران جنگل‌های هیرکانی است. پهنه‌ای سبز که هر روز وسعت آن کمتر می‌شود.

صبح نو

پیامدهای تصمیم یک شبه ترامپ درباره فلسطین و اسرائیل؛

اورشلیم؛ پایانی برای اسرائیل

سال‌ها ایالات متحده آمریکا ادعا می‌کرد به دنبال صلح میان فلسطینی‌ها و اسرائیل است و چشم امید بسیاری به واشنگتن بود تا با راه‌حل تشکیل دو دولت، به این بحران خاتمه دهد. این فرض وجود داشت که تنها واشنگتن، به عنوان ابرقدرت جهانی و نزدیک‌ترین متحد اسرائیل، می‌تواند میانجی توافق صلح اسرائیل-فلسطین باشد، همان‌طور که آرون دیوید میلر، دیپلمات سابق آمریکا و عضو روند صلح در چندین دولت مختلف آمریکا، یک‌بار گفت: «ما، آمریکا، شاید نتوانیم میانجی صادقی باشیم اما می‌توانیم مؤثرترین میانجی باشیم.»

ترامپ هم پس از روی کار آمدن همان حرف‌های به‌ظاهر قشنگ اما بدون فایده در مورد صلح را تکرار کرد و حتی داماد یهودی‌اش را به ایجاد صلح گمارد، اما در میان نگاه‌های بهت زده همگان، میلیاردر نیویورکی که تاکنون با حرکات عجیب و غریب خود هر کاری را انجام داده، از ادبیات سخیف گرفته تا تصمیماتی که با ژست‌های دموکراتیک آمریکا همخوانی نداشته است، در روز 15 آذرماه سال 1396، بیت‌المقدس را به‌عنوان پایتخت اسرائیل اعلام کرد و گفت دولت او به زودی فرایند انتقال سفارت آمریکا به پایتخت جدید اسرائیل را آغاز خواهد کرد.
اسرائیل بخش شرقی اورشلیم یا بیت‌المقدس را در جنگ ۱۹۶۷ به اشغال خود در آورد و در سال ۱۹۸۰ آن را ضمیمه خاک خود کرد و کوشید تا آن را پایتخت «ابدی و تفکیک‌ناپذیر» معرفی کند؛ تصمیمی که از سوی جامعه جهانی هم سال‌ها چشم‌شان را به روی جنایت‌های اسرائیلی بسته‌اند، پذیرفته نشده و سال‌هاست سفارتخانه همه کشورهای خارجی در تل‌آویو قرار دارد.

تقلای ترامپ برای احیای یک قانون قدیمی
شاید خیلی‌ها تصور کنند اقدام ترامپ بدعتی تازه و یکی دیگر از حماقت‌های او در زمینه سیاست خارجه است، اما واقعیت آن است که در سال ۱۹۹۵ کنگره آمریکا به شناسایی اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل جنبه قانونی داد ولی کلینتون که آن زمان رییس‌جمهور بود، با این استدلال که اجرای این قانون موجب عدم موفقیت مذاکرات صلح بین طرفین می‌شود، از امضای این قانون خودداری کرد. پس از این اقدام کلینتون، متممی به تصویب رسید که به رییس‌جمهور اجازه می‌داد قانون را برای مدت 6ماه به تعلیق بیندازد، (مشابه اقدامی که در زمینه لغو تحریم‌ها در برجام صورت می‌گیرد) و لذا کلینتون بلافاصله با استفاده از این متمم، اجرای قانون را به مدت 6ماه به تأخیر انداخت. 22 سال است که روسای جمهور آمریکا جا پای کلینتون گذاشته‌اند، جرج بوش و باراک هم با استفاده از همان متمم و به استناد کمک به فرایند به اصطلاح صلح در کنار منافع امنیتی آمریکا از اجرای مصوبه ۱۹۹۵ خودداری کردند. اما از سال ۲۰۱۶ که دونالد ترامپ کارزار انتخاباتی خود را آغاز کرد وعده داد در صورت پیروزی، سفارت آمریکا را به اورشلیم منتقل می‌کند. البته او هم با پیروی از همان متمم قانونی، اجرای قانون ۹۵ را تعلیق کرده بود در حالی که می‌توانست 6ماه پیش‌تر، اورشلیم را پایتخت اسرائیل بخواند.
جالب‌تر آن که ترامپ اوایل اکتبر سال گذشته گفته بود که هنوز قصد انتقال سفارتخانه آمریکا به اورشلیم را ندارد و مدعی شده بود که قصد او تلاش در راه ایجاد صلح میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌هاست؛ وی گفته بود که شاید «در آینده‌ای نه چندان دور» در این زمینه تصمیم اتخاذ کند اما تلاش برای برقراری صلح در اولویت قرار خواهد داشت.پس چه اتفاقی ترامپ را بر آن داشت رویه‌ای را که خود به آن پایبند بوده، کنار بگذارد و در حالی که در داخل و خارج آمریکا نه محبوبیت دارد و نه مقبولیت، تصمیم جنجال‌برانگیز دیگری را علنی کند که با واکنش تند جامعه جهانی مواجه شود؟

رویاهای برباد رفته یک رییس‌جمهور
مدتی پیش از تصمیم ترامپ، کنگره یک قطعنامه تصویب کرد که در مفاد آن به طور مشخص به قانون ۱۹۹۵ اشاره شده و از رییس‌جمهور و مقامات دولت آمریکا خواسته شده که مطابق قانون موسوم به «قانون انتقال سفارت به اورشلیم» عمل کند که با اکثریت ۹۰ در برابر صفر از تصویب سنای آمریکا گذشت؛ اما در بخش دیگری تاکید می‌کند که «سیاست قدیمی و مورد تایید دو حزب دولت آمریکا مبنی بر این است که وضعیت نهایی اورشلیم موضوعی است که باید بین طرفین و از طریق مذاکرات دوجانبه و در راستای رسیدن به راه‌حل ایجاد دو دولت [فلسطینی- اسرائیلی] حل‌و‌فصل شود.»از سوی دیگر بسیاری از کارشناسان می‌گویند انتقال سفارت به این سادگی میسر نمی‌شود، و برخی حتی با وجود اجماع جهانی علیه این تصمیم، می‌گویند تحقق تصمیم کاخ سفید دست کم 3 الی 4 سال زمان نیاز دارد؛ شاید اگر ترامپ نتواند در انتخابات بعدی در سمت خود باقی بماند، رییس‌جمهور بعدی آمریکا بار دیگر به همان متمم رجوع کرده و این پروژه برای سال‌های دیگر به تعویق بیفتد. اندیشکده بروکینگز در پاسخ به این سؤال که چرا رییس‌جمهور فعلی علیرغم توصیه تیم امنیت ملی خود شامل وزرای دفاع و امور خارجه، قدم در این مسیر گذاشت، می‌نویسد: «طبق گزارش‌ها، این یک تصمیم کاملاً شخصی بود. پس می‌توان فرض کرد که ترامپ در حال عمل به وعده تبلیغاتی خود در مورد مساله مهم جمهوری‌خواهان است که نظرسنجی‌های اخیر نیز آن را نشان می‌دهند. این موضوع از جمله ژست‌های سیاست خارجی ترامپ است که به لحاظ نمادین در سطح بالایی هستند اما تغییر سیاست چشمگیری در پی ندارند. توافق تغییر اقلیم یا توافق هسته‌ای ایران نیز نمونه‌هایی از این ژست‌ها هستند.» به گفته تحلیلگران این اندیشکده آمریکایی، پشت پرده تصمیم رییس‌جمهور هرچه که باشد، این حرکت برای بسیاری از هواداران وی خوشایند بوده، فعالان یهودی برجسته حامی اسرائیل از جمله شلدون آدلسون، غول املاک و مستغلات لاس وگاس در زمره افرادی است که این تصمیم ترامپ را به‌شدت مورد تحسین و ستایش قرار داده است. اما تردیدی نیست که تصمیم در مورد بیت‌المقدس اهمیت انکارناپذیری برای پایگاه گسترده جمهوری‌خواهان مسیحی دارد.در‌عین‌حال زمان اعلام این تصمیم رییس‌جمهور آمریکا، از نگاه کارشناسان بسیار گیج‌کننده است زیرا در زمانی اعلام شد که دولت ترامپ در تلاش بود تا در هفته‌های بعدتر یک مذاکره صلح اسرائیل-فلسطین جدید را راه‌اندازی کند.
به اعتقاد خالد الغندی، پژوهشگر ارشد اندیشکده بروکینگز این موضوع نشان می‌دهد که ترامپ معتقد است این اقدام آسیب جدی به اعتبار آمریکا به عنوان میانجی صلح نمی‌زند یا اینکه او آماده است این اعتبار را قربانی کند تا در پایگاه سیاسی خود اعتباری کسب کند. اگرچه این نخستین‌بار نیست که رییس‌جمهور آمریکا تصمیم گرفته اهداف روند صلح را به پای سیاست‌های داخلی و «روابط خاص» آمریکا-اسرائیل قربانی کند، اما این اقدام می‌تواند «به شدت به ضرر سیاست‌های آمریکا در غرب آسیا باشد زیرا از دهه 1370 آمریکا مسوول کنترل روند صلح بوده است.»
 وقتی حواس کشورهای عرب پرت می‌شود
بسیاری بر این باورند که ترامپ برای فرار از شکست‌های داخلی به چنین ماجراجویی دست زده؛ به‌خصوص در برهه‌ای که از یک‌سو به خاطر رسوایی‌های جنسی در رسانه‌ها زیر سؤال است و از سوی دیگر پرونده صحت و وقوع تقلب در انتخابات آمریکا هنوز بسته نشده است، اما شاید یکی از مهم‌ترین دلایل چنین اقدامی از سوی آمریکا در زمان فعلی صورت گرفت، انفعال کشورهای خاورمیانه و جهان اسلام و پیوندهای نزدیکی باشد که میان بسیاری از پادشاهان عربی و تل‌آویو برقرار شده است.
اندیشکده واشنگتن در گزارشی به قلم رابرت ساتلوف می‌نویسد: «پس از آن که رییس‌جمهور آمریکا اعلام کرد بیت‌المقدس را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت خواهد شناخت، نگاه‌ها به سمت عربستان جلب شده تا تأثیر این اقدام ترامپ روی منافع آمریکا در منطقه مشخص شود. واکنش خشمگین مقامات فلسطینی و پادشاهی اردن قابل پیش‌بینی بود، اما سؤال اصلی این بوده که متحدان اصلی آمریکا در منطقه چه واکنشی نشان خواهند داد. انتظار داشتیم که مسلمانان در عربستان واکنش شدیدی نسبت به این تصمیم ترامپ نشان دهند ولی این اتفاق رخ نداد.»
این فرد در ادامه به بیان خاطره شب اعلام انتقال سفارت پرداخته و اذعان می‌دارد: «‌در روز چهارشنبه درست ساعاتی پیش از آنکه ترامپ تصمیم خود در مورد قدس را اعلام کند، برای پنج ساعت با 3 وزیر عربستانی جلسه داشتیم. در این جلسات مسائل مختلف از جمله بحران‌های یمن، قطر و لبنان و برنامه اصلاحات جاه‌طلبانه کشور با نام «چشم‌انداز 2030» و همچنین خصوصی‌سازی احتمالی شرکت نفتی آرامکو مورد بحث و بررسی قرار گرفتند. در مدت جلسه  با دبیر کل جامعه مسلمانان جهان فکر کردم که شاید عربستانی‌ها منتظرند تا در آخرین جلسه نظر خود را در مورد این قضیه بیان کنند. آن شب من مطمئن بودم که واکنش شدیدی را از طرف مقامات عربستانی شاهد خواهیم بود. صبح روز بعد به ما اطلاع داده شد که جلسه‌ای با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان خواهیم داشت. در نتیجه، می‌دانستیم که در این ملاقات پاسخ رسمی عربستان نسبت به تصمیم ترامپ را مشاهده خواهیم کرد. اما عربستان واکنشی نشان داد و در نتیجه از بن سلمان در این زمینه سؤال کردیم و او فقط از این تصمیم رییس‌جمهور آمریکا ابراز ناامیدی کرد. سپس به سرعت روی این موضوع تمرکز کرد که عربستان و آمریکا چگونه می‌توانند با همکاری هم فرایند صلح اسرائیل-فلسطین را ادامه دهند.»
 تحلیلگر اندیشکده واشنگتن آن روز را «یکی از بدترین روزها در طول چند دهه گذشته برای روابط آمریکا با جهان عرب» می‌خواند و شگفت‌زده می‌نویسد: «اما محمد بن سلمان چشم‌انداز بسیار متفاوتی برای رابطه عربستان-آمریکا و همکاری‌های احتمالی عربستان-اسرائیل در آینده بیان کرد. اهمیتی ندارد که دیدگاه واقعی بن سلمان در مورد تصمیم ترامپ چه بوده است. او به سادگی می‌توانست از این موقعیت برای هشدار دادن به رهبران آمریکایی و حامیان اسرائیل بهره‌برداری کند. بسیاری پیش‌بینی می‌کردند که جهان اسلام و اعراب واکنشی شدید نسبت به تصمیم ترامپ نشان خواهند داد و موجی از تظاهرات ضدآمریکایی، خشونت علیه شهروندان و منافع آمریکا و کاهش نفوذ کشور در منطقه را شاهد خواهیم بود، اما این پیش‌بینی اشتباه از آب درآمد. متحدان عرب آمریکا واکنشی نسبتاً متعادل و حساب شده نسبت به این موضوع نشان دادند که نمونه آن را برای عربستان مشاهده کردیم.»

عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد
ترامپ تا کنون در همراه کردن سران جهان ناکام مانده، محکومیت در سازمان ملل هم ضربه دیگری بر هدف او بوده است. اما مهم‌ترین پیامد چنین تصمیمی شاید تاثیری باشد که بر روند صلح تحت رهبری آمریکا داشته و دارد. از نظر عملی، نقش واشنگتن به عنوان حامی اصلی و واسطه اصلی مذاکرات اسرائیلی-فلسطینی به پایان رسیده است. حتی قبل از به قدرت رسیدن ترامپ، نزدیک به 25 سال تلاش شکست‌خورده صلح لطمه زیادی به اعتبار واشنگتن به‌عنوان میانجی صلح، نه تنها در میان اعراب و فلسطینیان که در تمام جهان، زده بود. به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بیت‌المقدس می‌تواند تیر خلاصی بر این اعتبار باشد.
محمود عباس هم احتمالاً بزرگ‌ترین بازنده این رویدادها خواهد بود. در سازمان آزادیبخش فلسطین (پی‌ال‌او) و حزب فتح، عباس همچنان یکی از طرفداران سرسخت و البته جزو یکی از آخرین طرفداران روند صلح تحت رهبری آمریکاست. عباس که سرنوشت سیاسی خود را به کشتی در حال غرق شدن روند صلح تحت رهبری آمریکا بسته بود، هیچ گزینه دیگری ندارد.
مسلماً خاتمه یافتن روند صلح تحت رهبری آمریکا مفهوم دشواری است و به ویژه در واشنگتن این مساله ساده‌ای نیست. نه اینکه این مذاکرات تنها روند مذاکرات صلحی است که تابه‌حال وجود داشته بلکه بدان دلیل که تقریباً ناممکن است که بتوان گزینه عملی دیگری را جایگزین آن کرد. اگر نزدیک به یک ربع قرن شکست کافی نبوده تا مردم را از این نظریه دور کند، تصمیم ترامپ برای پشت کردن به دهه‌ها سیاست آمریکا و دور انداختن اندک شانس باقیمانده برای توافق صلح معتبر می‌تواند بالاخره این کار را بکند.
«جاناتان رینهولد»، مدیر مرکز آرگوی مطالعات یهودیان و اسرائیل در دانشگاه بار ایلان می‌گوید: آیا تصمیم ترامپ در مورد تعیین بیت‌المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل عاقلانه است؟ از یک طرف، آمریکا با این کار فشار خود را روی هر دو طرف افزایش می‌دهد. ترامپ با اعلام اینکه مقدمات انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس را فراهم می‌کند این پیام را به فلسطینی‌ها می‌رساند که به نفع آن‌هاست که هرچه زودتر پای میز مذاکره بنشینند زیرا بدون انجام مذاکرات جدی وضعیت آنها وخیم‌تر خواهد شد. به اعتقاد این تحلیلگر صهیونیست نمی‌توان پیش‌بینی کرد که آیا آتشی که افروخته شده است این‌بار شعله‌ور خواهد شد یا نه اما باید توجه داشت که سوخت کافی برای شعله‌ور شدن آن وجود دارد. اگر خشونت ایجاد شود، منجر به بی‌ثباتی حکومت اعتدالی فلسطین در برابر حماس و تضعیف کشورهای عربی حامی غرب خواهد شد که در مقابل ایران با اسرائیل متحد هستند. چون ایران تهدید اصلی برای اسرائیل است، این موضوع به لحاظ استراتژیک، خبر بسیار ناخوشایندی خواهد بود چون در این صورت، توازن قدرت در منطقه به نفع ایران تغییر خواهد کرد.  
با خاتمه نقش آمریکا و محرز شدن شکست مذاکرات صلح آمریکایی، احتمالاً 2018 سال سرنوشت‌سازی برای مردم فلسطین و مصلحت‌طلبانی خواهد بود که چندین دهه به سراب آمریکایی امید بسته بودند.

شماره‌های پیشین